Samenvatting Scheikunde Hoofstuk 1 en 2 Chemie Overal

Samenvatting H01 Scheiden en reageren
1.1 Zuivere stof en mengsel
 Een mengsel bestaat uit twee of meer stoffen
 Een zuivere stof is maar één stof.
 Een zuivere stof heeft een smeltpunt en een kookpunt, een mengsel heeft een smelttraject
en een kooktraject.
 Een element bestaat uit één soort atomen.
 Een verbinding bestaat uit meer soorten atomen.
 Een oplossing is een helder mengsel van vloeistoffen of van een vaste stof en een vloeistof.
 Een suspensie is een troebel mengsel van een vaste stof en een vloeistof.
 Een emulsie is een troebel mengsel van twee vloeistoffen.
 Een emulgator is een hulpstof die voorkomt dat een emulsie ontmengt.

1.2 Scheidingsmethoden
 Suspensies kun je scheiden door filtreren, door bezinken en centrifugeren.
 Een mengsel van een opgeloste vaste stof en een vloeistof kun je scheiden door indampen of
door destilleren. Een mengsel van vloeistoffen kun je scheiden door destilleren.
 Een mengsel van twee vaste stoffen kun je scheiden door extraheren.
 Adsorberen is een scheidingsmethode waarmee je opgeloste geur-, kleur- en smaakstoffen
uit een oplossing kunt halen.
 Een kleine hoeveelheid mengsel van opgeloste (kleur)stoffen kun je scheiden door middel van
papierchromatografie.
 De Rf-waarde van de stof bepaalt de plaats in het chromatogram.

1.3 Chemische reacties
 Bij een chemische reactie veranderen de beginstoffen in reactieproducten. Voor elke
chemische reactie geldt de wet van massabehoud. Stoffen reageren en ontstaan in een vaste
massaverhouding en de reactie verloopt pas als de temperatuur even hoog of hoger is dan de
reactietemperatuur. Elke chemische reactie heeft een energie-effect.
 Bij een exotherme reactie wordt energie aan de omgeving afgestaan. Bij een endotherme
reactie wordt energie vanuit de omgeving opgenomen.
 Het energie-effect van elke chemische reactie kun je weergeven in een energiediagram.
Daarin zie je de activeringsenergie en de reactie-energie van de reactie.

1.4 Snelheid van een reactie
 Een maat voor de reactiesnelheid is de hoeveelheid stof die per seconde en per liter
reactiemengsel ontstaat of verdwijnt.
 De reactiesnelheid wordt bepaald door vijf factoren: de verdelingsgraad van een stof, de
soort stof, de temperatuur, de concentratie(s) van de reagerende stof(fen) en de katalysator.
 Met het botsende-deeltjesmodel kan de invloed van een aantal factoren op de
reactiesnelheid worden verklaard. Er vindt alleen een reactie plaats bij een effectieve botsing
tussen de deeltjes. Hoe meer effectieve botsingen, des te sneller gaat de reactie.
 Bij een grotere concentratie, grotere verdelingsgraad en hogere temperatuur neemt het
aantal effectieve botsingen en dus de reactiesnelheid toe.
 De soort beginstof heeft invloed op de activeringsenergie van een reactie en op de
reactiesnelheid. Een katalysator verlaagt de activeringsenergie van een reactie.

, Samenvatting H01 Scheiden en reageren Verkort
1.1 Zuivere stof en mengsel
 Zuivere stof  1 stof
 Mengsel  twee of meer stoffen
 Zuivere stof  smelt/kookpunt
 Mengsel  smelt/kooktraject
 Element  1 soort atomen (O2, Fe, Al)
 Verbinding  meer soorten atomen (CO2, H2O)
 Oplossing  mengsel van vloeistoffen of vaste stof en vloeistof
 Suspensie  troebel mengsel  vaste stof en vloeistof
 Emulgator  hulpstof die voorkomt dat een emulsie ontmengt.
 Hydrofiele stoffen: houden van water (kop)
 Hydrofobe stoffen: houden niet van water (staart)