Juridische Aspecten HRM Samenvatting

Juridische aspecten van HRM
Samenvatting en aantekeningen hoorcolleges

CAO-recht
Werkingssfeer
 Horizontale werkingssfeer
o Cao’s kunnen gekoppeld zijn aan één of meer werknemers. Ook kan de cao
zich richten tot bedrijven die bepaalde werkzaamheden verrichten.
 Verticale werkingssfeer
o Geeft aan in hoeverre alle werknemers onder de cao vallen. Zo kan het zijn
dat bepaalde groepen niet of maar ten dele onder de cao vallen.
Soorten cao-bepalingen
 Normatieve bepalingen
o Vormen de kern van de cao: arbeidsvoorwaarden
o Geldig tussen werknemer en werkgever
o Standaardregeling; elke afwijking is nietig
o Minimumregeling; afwijking in gunstiger zin is toegestaan
 Obligatoire bepalingen
o Slechts geldig tussen contract sluitende partijen, werkgever en bond
o Voorbeelden zijn mededelingsplicht, beïnvloedingsplicht, inroepen van
geschillencommissies in geval van conflict of heronderhandelingsclausule
 Diagonale bepalingen
o Leggen meestal alleen verplichtingen op aan één partij, meestal zal dit de
werkgever zijn
o Voorbeelden zijn vergroting van medezeggenschap van de
ondernemingsraad, beperking van gebruik van uitzendkrachten, verplichte
vacaturemelding bij het UWV
o Alleen cao-partijen kunnen nakoming van diagonale bepalingen vorderen

Karakter cao
 Minimum
o Minimumloongrens, minimumaantal vakantiedagen, enzovoort
o Positief van afwijken is toegestaan, bijvoorbeeld verbeterde
arbeidsomstandigheden voor de werknemer
 Standaard
o Standaard is vastgesteld en elke afwijking is nietig
 Bandbreedte

Ondernemings-cao
 Ondernemings-cao’s worden afgesloten bij een individuele onderneming. Meestal
betreft dit een groot bedrijf zoals Heineken, Shell, enzovoort.
 Gebonden aan de cao
o Wanneer werknemer lid is van de bond of wanneer de cao vermeld staat in
het contract is de werknemer gebonden (art. 7: 655 BW)
o Als de werkgever de cao niet naleeft kan de werknemer naar de rechter

, o Beste rechtspositie voor de werknemer

 Betrokken bij de cao
o Als de werknemer niet contractueel verbonden is aan de cao is de werknemer
betrokken
o De werknemer kan niet naar de rechter wanneer de werkgever de cao niet
naleeft
o Liften zogenaamd mee op de werknemers die wel lid zijn van een bond
 Uitgesloten van de cao
o De werknemer valt niet onder de cao en is dus uitgesloten van de cao
o Bijvoorbeeld vakantiekracht is uitgesloten of werknemers na het bereiken van
de AOW-gerechtigde leeftijd is uitgesloten
Bedrijfstak-cao
 Bedrijfstak-cao’s gelden voor een gehele bedrijfstak of een zeer groot deel daarvan.
Bijvoorbeeld de bouw, het ziekenhuiswezen of de grafische industrie.
 AVV = algemeen verbindend verklaard
 Wel AVV
 Niet AVV

AVV cao
 Ter voorkoming van (loon)concurrentie
 Alleen een lopende cao kan AVV zijn
 Maximaal 2 jaar, daarna opnieuw AVV-procedure
 Geen nawerking van de cao, behalve voor afspraken die in die 2 jaar zijn gestart.
Bijvoorbeeld ziekte en doorbetaling (art. 7: 629 BW)
Duur en einde van de cao
 Geen looptijdafspraak
o Looptijd is 1 jaar
o Art. 19 lid 2 WCAO
 Wel looptijdafspraak
o Maximale looptijd van 5 jaar (art. 18 WCAO)
o Art. 19 lid 1 WCAO

Nawerking van de cao
 Nawerking
o Gebonden werknemer heeft wel nawerking
o Betrokken of ongebonden werknemer heeft geen nawerking

Personeelsgids
 Of je gebonden bent aan de personeelsgids staat vermeld in de
arbeidsovereenkomst
 Binding aan gedragscodes
 Thema’s: evaluatiegesprek, studiekostenregeling, overwerk, vakantie

, Goed werkgeverschap en MVO
Goed werkgeverschap en goed werknemerschap
 Art. 7: 611 BW = de werkgever en werknemer zijn verplicht zich als een goede
werkgever en goede werknemer te gedragen
 Denk hierbij aan integriteit, open communicatie, ontwikkelmogelijkheden, autonomie,
diversiteitsbeleid, transformationeel leiderschap, vertrouwen, gezondheid
 Voorbeelden goed werkgeverschap:
o Scholingsplicht
o Klachtrecht
o Instructierecht
o Informatieplicht
 Voorbeelden goed werknemerschap:
o Doet zijn werkgever geen concurrentie aan tijdens het dienstverband
o Houdt vertrouwelijke informatie voor zich
o Is bereid om incidenteel overwerk te verrichten
o Verricht de arbeid persoonlijk

Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)
 MVO gaat over ondernemers en bedrijven en people, planit, profit
 Bedrijven dragen verantwoordelijkheid voor maatschappelijke problemen zoals
luchtvervuiling, klimaatverandering, arbeidsomstandigheden of vergrijzing
 Deze problemen niet groter maken of zelfs streven naar een bijdrage leveren aan het
oplossen van deze problemen
o Dit kunnen zij doen door rekening te houden met de maatschappelijke
effecten van hun activiteiten
o Of door steeds bewust op zoek te zijn naar manieren om hun bedrijf te
verbeteren