Spierweefsel
Spierweefsel I – HC 26
Er zijn 3 typen spierweefsel: skeletspierweefsel, hartspierweefsel, glad spierweefsel. De belangrijkst
typen zijn skeletspierweefsel en glad spierweefsel en deze zullen behandeld worden. De belangrijkste
verschillen:
Skeletspierweefsel
Dwarsgestreept: er zijn donkere en lichte banden te zien
Celkernen zijn langgerekt en liggen dicht onder de plasmamembraan (perifeer, aan de rand,
in cytoplasma)
Eén spiercel heef meerdere celkernen
Tussen spiercellen in ligt bindweefsel met evt. bloedvaten
Skeletspiercellen zijn heel lang
Glad spierweefsel
Langgerekte, grote celkernen midden in de cel
Spoelvormige cellen: dik en dun gedeelte (dik in het midden)
o Het middelste, dikke deel ligt tegen het dunne uiteinde van een andere cel aan:
zodat ze goed in elkaar passen
Dwarsstreping ontbreekt
Skeletspierweefsel
Op een lengtedoorsnede zijn lange spiercellen te zien die parallel liggen. Er is dwarsstreping te zien
en de kernen liggen aan de rand. In een dwarsdoorsnede is een belangrijk verschijnsel dat de
spiercellen (=spiervezels) verschillend van groote en diameter zijn van. Het cytoplasma van de
spiercellen is gevuld met ‘stpjess: myofibrillen. Er liggen meerdere celkernen in 1 spiervezel:
spiercellen zijn multinucleairu. Er kunnen ook nog andere celkernen in spiercellen liggen: bijvoorbeeld
de celkern van een endotheelcel (bloedvat) of fbroblast.
Myofibrillen (/myoflamenten) zijn gestructureerde eiwiten die bestaan uit actne en myosine. Ze
liggen in de lengteurchting van de spiercel en zijn opgebouwd uit een groot aantal sarcomeren. Een
sarcomeer is de contractele eenheid van een skeletspier. Een sarcomeer loopt van de ene naar de
andere Z-plaat.
De Z-plaat is de donkere richel die aan
beide kanten omringd is door licht
gekleurde I-bainden. In het midden tussen
de I-banden is een grijsgekleurde richel te
zien die in het midden donkerder van kleur
is. Deze richel wordt de A-baind genoemd.
Een sarcomeer bestaat dus uit een I-
band en een A-band.
Sarco- / my(o)- spier.
Vorming skeletspiercellen uit mesenchym
Uit mesenchymcellen in het embryo worden myoblasten gevormd. Deze myoblasten produceren
eiwiten voor de basale lamina en voor de vorming van myofbrillen. De myoblasten fuseuen tot
, myotubes. Daardoor bevat 1 spiercel meerdere celkernen. De meerkernige, gefuseerde
spiercel/vezel wordt een syncytium genoemd. De door myoblasten geproduceerde eiwiten fuseren
ook. De myofbrillen in myotubes ontwikkelen zich verder tot rangschikking in sarcomeren. De
celkernen in de spiervezels gaan perifeer in het cytoplasma liggen. Rondom iedere spiervezel wordt
een basale lamina gevormd. Dit is de overgang van spierweefsel naar bindweefsel.
Tussen de spreucel en de baisaile laimrnai lrggen satellietcellen. Satellietcellen liggen dus binnen de
basaalmembraan van de skeletspiercel. Satellietcellen blijken de stamcellen van het
skeletspierweefsel te zijn. Dit is aangetoond met behulp van 3H-thymidine in de S-fase: de DNA-
synthese in satellietcellen werd zichtbaar gemaakt. Satellietcellen zijn géén skeletspiercellen: er ligt
een celmembraan tussen en de samenstelling van het cytoplasma is zeer verschillend.
Op deze fguur is te zien dat er een membraan tussen de
skeletspiercel met SR, sarcoplasmatsch retculum, en de kern
van de satellietcel ligt. Het cytoplasma is zeer anders. De
satellietcel ligt binnen de basaalmembraan van de skeletspiercel.
1. Saitellretcellen kunnen (bestaiainde) skeletspreuvezels
uepaiueuen
2. Saitellretcellen kunnen nreuwe spreuvezels voumen
3. Saitellretcellen kunnen nreuwe staimcellen voumen
Signalen worden doorgegeven aan satellietcellen bij
beschadiging of andere factoren. Deze kunnen ervoor zorgen dat
spier progenitor cellen worden gevormd uit satellietcellen: deze
fuseren en er is regenerate van de spiervezels.
Signalen kunnen ook de groei en vorming van een nieuwe stamcelpopulate stmuleren. De
stamcellen kunnen nieuwe stamcellen of nieuwe myoblasten worden. Door fusie van myoblasten en
ontwikkeling kan een nieuwe spiervezel gevormd worden.
De capaciteit van stamcellen is beperkt: bij jonge kinderen werkt
regenerate nog goed maar hoe bij hogere leefijd en bij
spierziekten is er verminderde capaciteit en dus verslechterde
regenerate.
Anatomische organisate skeletspier
Spierweefsel I – HC 26
Er zijn 3 typen spierweefsel: skeletspierweefsel, hartspierweefsel, glad spierweefsel. De belangrijkst
typen zijn skeletspierweefsel en glad spierweefsel en deze zullen behandeld worden. De belangrijkste
verschillen:
Skeletspierweefsel
Dwarsgestreept: er zijn donkere en lichte banden te zien
Celkernen zijn langgerekt en liggen dicht onder de plasmamembraan (perifeer, aan de rand,
in cytoplasma)
Eén spiercel heef meerdere celkernen
Tussen spiercellen in ligt bindweefsel met evt. bloedvaten
Skeletspiercellen zijn heel lang
Glad spierweefsel
Langgerekte, grote celkernen midden in de cel
Spoelvormige cellen: dik en dun gedeelte (dik in het midden)
o Het middelste, dikke deel ligt tegen het dunne uiteinde van een andere cel aan:
zodat ze goed in elkaar passen
Dwarsstreping ontbreekt
Skeletspierweefsel
Op een lengtedoorsnede zijn lange spiercellen te zien die parallel liggen. Er is dwarsstreping te zien
en de kernen liggen aan de rand. In een dwarsdoorsnede is een belangrijk verschijnsel dat de
spiercellen (=spiervezels) verschillend van groote en diameter zijn van. Het cytoplasma van de
spiercellen is gevuld met ‘stpjess: myofibrillen. Er liggen meerdere celkernen in 1 spiervezel:
spiercellen zijn multinucleairu. Er kunnen ook nog andere celkernen in spiercellen liggen: bijvoorbeeld
de celkern van een endotheelcel (bloedvat) of fbroblast.
Myofibrillen (/myoflamenten) zijn gestructureerde eiwiten die bestaan uit actne en myosine. Ze
liggen in de lengteurchting van de spiercel en zijn opgebouwd uit een groot aantal sarcomeren. Een
sarcomeer is de contractele eenheid van een skeletspier. Een sarcomeer loopt van de ene naar de
andere Z-plaat.
De Z-plaat is de donkere richel die aan
beide kanten omringd is door licht
gekleurde I-bainden. In het midden tussen
de I-banden is een grijsgekleurde richel te
zien die in het midden donkerder van kleur
is. Deze richel wordt de A-baind genoemd.
Een sarcomeer bestaat dus uit een I-
band en een A-band.
Sarco- / my(o)- spier.
Vorming skeletspiercellen uit mesenchym
Uit mesenchymcellen in het embryo worden myoblasten gevormd. Deze myoblasten produceren
eiwiten voor de basale lamina en voor de vorming van myofbrillen. De myoblasten fuseuen tot
, myotubes. Daardoor bevat 1 spiercel meerdere celkernen. De meerkernige, gefuseerde
spiercel/vezel wordt een syncytium genoemd. De door myoblasten geproduceerde eiwiten fuseren
ook. De myofbrillen in myotubes ontwikkelen zich verder tot rangschikking in sarcomeren. De
celkernen in de spiervezels gaan perifeer in het cytoplasma liggen. Rondom iedere spiervezel wordt
een basale lamina gevormd. Dit is de overgang van spierweefsel naar bindweefsel.
Tussen de spreucel en de baisaile laimrnai lrggen satellietcellen. Satellietcellen liggen dus binnen de
basaalmembraan van de skeletspiercel. Satellietcellen blijken de stamcellen van het
skeletspierweefsel te zijn. Dit is aangetoond met behulp van 3H-thymidine in de S-fase: de DNA-
synthese in satellietcellen werd zichtbaar gemaakt. Satellietcellen zijn géén skeletspiercellen: er ligt
een celmembraan tussen en de samenstelling van het cytoplasma is zeer verschillend.
Op deze fguur is te zien dat er een membraan tussen de
skeletspiercel met SR, sarcoplasmatsch retculum, en de kern
van de satellietcel ligt. Het cytoplasma is zeer anders. De
satellietcel ligt binnen de basaalmembraan van de skeletspiercel.
1. Saitellretcellen kunnen (bestaiainde) skeletspreuvezels
uepaiueuen
2. Saitellretcellen kunnen nreuwe spreuvezels voumen
3. Saitellretcellen kunnen nreuwe staimcellen voumen
Signalen worden doorgegeven aan satellietcellen bij
beschadiging of andere factoren. Deze kunnen ervoor zorgen dat
spier progenitor cellen worden gevormd uit satellietcellen: deze
fuseren en er is regenerate van de spiervezels.
Signalen kunnen ook de groei en vorming van een nieuwe stamcelpopulate stmuleren. De
stamcellen kunnen nieuwe stamcellen of nieuwe myoblasten worden. Door fusie van myoblasten en
ontwikkeling kan een nieuwe spiervezel gevormd worden.
De capaciteit van stamcellen is beperkt: bij jonge kinderen werkt
regenerate nog goed maar hoe bij hogere leefijd en bij
spierziekten is er verminderde capaciteit en dus verslechterde
regenerate.
Anatomische organisate skeletspier
