samenvatting OER deel 1

Samenvatting OER

Orientateeeeconcomieeenereeht:e
Inleidingereehte

Hcocofdstuke1e

1.1eDefnitee anereeht:ehetereehteisehetegeheele aneregelsecofencormenedatehetemaatsehappelijke
erkeereinebaneneleidteeneeeneremedieeaandraagte cocoredeeprcoblemenedieerijzenewanneere
menseneziehenietegedrageneco ereenkcomstgehetgeenemene aneelkaaremage erwaehten.eDcoel:e
cordeningeinedeemaatsehappij.eReehteisenietealleene cocoreeconfieten,emaarecocokeregeltehetereehte
dee reedzameecomgange anemensenemeteelkaar.eNcogesteedsegeene colledigeedefnitee ane
reeht.eInedee cocorgaandeedefniteecontbreektebij cocorbeeldedeebeslissinge anedeereehtereenehete
reehterlijkecocordelenedcocoredeepcolite.e

1.1.2Versehilereehteenemcoraal:ehetereehteriehtezieheniet,einetegenstellingetcotedeemcoraal,ecopedee
intentee aneconsehandelen.eHetereehtekijktenaaredeedaden.eEeneandere ersehileisedeesanete.eBije
mcoraalekaneeenesaneteescoeialeeuitsluitngezijn,ebijehetereehtebemcoeiteeenecofeieeleinsttuute
ermee.eBijereehtemeestaleleterlijkeedwang,ebijemcoraalegewetensdwang.e

1.2.1hetesamenstelsele aneregelseisecobjeetef..eikebestudeerehetereehteineazie)eBijesubjeete ee
reehtegaatecomeeenebe coegdheide.ikehebereehtecopestuderen,eeeneperscoconlijkeebe coegdheid).e
Hetesubjeete eereehteisegebaseerdecopehetecobjeete eereeht.eHetecobjeete eereehteisehetegeheel
aaneregelsedategeldteineeenegemeensehap.eHetesubjeete eereehteisedeebe coegdheidedieeeene
burgeredaaraanecontleent.eHetereehteinecobjeete eezinekaneziehealleenemaarerealiseren,e
wanneeremenseneinedeestrijde cocorehunesubjeete eereehtenehiertcoeeaanleidingege ene.erekane
sleehtse aneeenesubjeetefereehtewcordenegesprcokenewanneerediteaanehetecobjeete eereehtekane
wcordenecontleend).eMaarehetecobjeete eereehteise cocorezijnecontwikkelingegeheeleafankelijke an
hetesubjeete eereeht.e

1.2.2/3Nietealehetesubjeete eereehteisegebaseerdecopecobjeetefereehte.bij .ebaaseineeigenebuik).e
Hetewcordtemcogelijkegeaehtedatemensenereehtenecontleneneaanebij cocorbeeldedeemenselijkee
natuur.eMensenehebbee anenatureebepaaldeereehtenedieenietezijneterugetee coerenecope
afsprakenedieeburgersehebbenegemaakt,emaaredieeaaneelkesamenle ings erbandetene
grcondslageliggen.eDitezitebij cocorbeeldeinedeeleere aneheteratconalistsehenatuurreeht.e
Ratconalistseh,ecomdatemenehetemcogelijkeaehtedcocoreratconeel-mmathematseheeafeidingeuitedee
menselijkeenatuuretcotedeecopstellinge anedergelijkeereehteneteekcomen.
Pcositefereehteisehetereehtedategeldtekraehtenseuit aardiging4ehetefeiteatehetedcocoredeestaatealse
geldenewcordtegeprcoelameerd.eNatuurreehtegaatehetecomenietebewustedcocoremenese,emetenamee
deewetge er,egemaaktereeht.

1.2.4ePubliekreehteisehetealgemeenebelangedateeentraalestaat.eO erheideeneburgerestaaneniete
alsegelijkenetegenco ereelkaar.eTcotehetepubliekreehterekentemenedcocorgaanehetestaatsreeht,e
strafreehteenebestuursreeht.eHetepri aatreehtegaatecomedeeparteuliereebelangene anedee



1

,indi iduen.eO erheideeneburgerestaanealsegelijkenetegenco ereelkaar.eTcotehetepri aatreehte
rekentemetepersconeneenefamiliereehteene ermcogensreehte

1.2.5eCcodifeeren,ecoptekenene aneweten.eBijereehtealsedwangcordeningewcordtereehtedcocoredee
co erheideuitge aardigdeenedcocoreeenesterkeearmegehandhaafd.eDiteisealsemenehetepubliekreehte
alseuitgangspunte cocorezijnereehtsbegripeneemt.eAlsemenepri aatreehtealseuitgangspunteneemt,e
iseereeenescoeicolcogiseheereehtscop atngedieereehtecopeuitedeeregelmatghedeneenedaarcope
gebaseerdeeintermenselijkee erwaehtngeneinehetemaatsehappelijke erkeer,ehetescoeiaale
interaeteprcoees.eDiteheetecocokeweledeeinteraetebenaderinge anereeht,ereehtealsespcontanee
cordening.e

1.2.6Bijedwingendereehtegaatehetecomeregelsewaar anebelanghebbendenenietemcogeneafwijken.e
Bijeaan ullendecoferegelende.partjenemcoetenezelfeafsprakenemaken)ereehtegaatehetecomereehte
dategeldtewanneerepartjenezelfenieteandersezijneco ereengekcomen.eHetegaatemeestalecome
dwingendereeht.efamiliereehtecofepersconenreeht)eewanneeredeegeregeldeematerieebetrekkinge
heefecopedeecopenbareecordeecofedeegcoedeezeden.eAan ullendereehteiseb eburgerlijkereeht,edee
wetge erelaatezieheleidenedcocorewatepartjeneafgesprcokenezcoudenehebbeneindienezijedee
desbetrefendeekwesteewelegeereldezcoudenehebben
lOMoARcPSD|8




1.2.7Bijematerieelreehtegaatehetecome erbcodeneenegebcoden.eBijefcormeelereehte.prcoeesreeht)e
gaatehetecomedeeregelinge anedeeprcoeeduree anehetereehtsgeding.eTcotehetefcormeelereehte
behcocortecocokedeereehterlijkeecorganisate.eTcotedeereehtelijkeemaehtebehcorene:edeereehtbanken,e
deegereehtshcoe eneenedeehcogeeraad.

Kenmerkende cocorepubliekreehteisehetealgemeenebelangedateeentraalestaat.eInehetepri aatreeht
gaatehetecomedeeparteuliereebelangene aneindi iduen.eOcokeisehetekenmerkende cocore
publiekreehtedatepartjene.co erheideeneburger)enietealsegelijkenetegenco ereelkaarestaan,e
terwijledateinehetepri aatreehte.burgeretegeneburger)eweleetege aleis.eBijepubliekreehtegaatehete
initatefetcotedeehandha ingeuite anedeeco erheid,eterwijlehetebijehetepri aatreehtegesehiedte
dcocoreburgers.eMaareinewerkelijkheidezijneere eelemeng cormene anereeht4ereehtsgebiedenediee
ncoehealleenetcotehetepri aatreeht,encogealleenetcotehetepubliekreehtekanerekenen.e

1.3.1Tcotehetepri aatreehterekentemenedcocorgaans:e

 Familiereeht:ebij cocorbeelderelateetussene cocogdeenepupil.e

 Huwelijksreeht:eregeltehetehuwelijkeeneallesewatedaarmeeesamenhangt.
Bijepri aatreehtemakenemenseneco ereenkcomstene.afspraken)emeteelkaar.eHieruite
lcoeienereehteneene erpliehtngene erbintenissen.eDeemensenedieedee
co ereenkcomstesluitenezijneecontraetantenecofepartjen.eDeepartjedieeietse erpliehteis,e
heetesehuldenaarecofedebiteur.eDeepartjedieereehtecopeietseheefeheetesehuldeiserecofe
erediteur.e




2

, Tcotehetepubliekreehterekentemenedcocorgaans:e

   Strafreeht:ehetestrafreehtelijkencormstelselewerkteaan ullendetenecopziehtee ane
deeandereencormstelsels.eInehetestrafreehtegaatehetecomencormenedieezcoebelangrijkezijne
cocoredeesamenle ingedatehetenieteaanedeeburgersewcordteco ergelatenecofezijedaarco ere
eeneprcoeedureewillene coeren.eStrafreehtekenecocokestrengereemiddelenetcotehandha inge
daneheteburgerlijkereeht.eOmdatestrafreehtecoptreedtealseeeneextraestcokeaehteredeedeure
comedeebelangeneteebesehermenedieecocokeandereereehtsgebiedenealebesehermen,e
ncoemtemenehetesanetereeht.eErewcordteconderseheidegemaaktetussenezwareedelieten,e
misdrij en,eenemindereernstgee ergrijpen,eco ertredingen.eOcokewcordteeregekekenecofe
deedaderehete erbcodeneeheefegewildecopzet,edcoleuzeedelieten.eOfedateere
con cocorziehtgheideinehetespelewasesehuld,eeulpcozeedelieten.e

 Staatsreeht:ebe atedeebelangrijksteeregelse anedeenatconaleecordeninge anehete
co erheidsapparaat,e anedeein lcoede anedeeburgersedaarcop,e anedeeburgerlijkeereehtene
ene rijheden.eHetestaatsreehteise cocoreeenegrcocotedeeleneergelegdeinedeeGrcondwete.Gw).
DeeGwebe atedeebelangrijksteeregelseenebeginselenemetebetrekkingetcotedee
staatscorganisate,edee rijheidsreehteneenegrcondreehten.eBijedeegrcondwetegaatehetecome
eenegesehre enedcoeument,eterwijleeeneeconsttuteecocokecongesehre enereehtecopehete
gebiede anedeestaatsinriehtngekanebe aten.
DeeNederlandseestaats cormeiseeeneeconsttutconeleemconarehie.eDeekconingeiseniete
almaehtg,emaaregebcondeneaaneeenegrcondwetecofeeconsttute.eOcokeheefeNederlande
eeneparlementairestelsel,eeenesysteeme anedemcoeratseheebesluit corming.eBurgerse
kunneneindireete.dcocorehetekiezene aneeeneparlement),edeepcolitekeebeleids corminge
bein lcoeden.eOcokekanencoeheeenekabinetealsegeheel,encogeeeneindi idueleeministere
aanblij enewanneeredeemeerderheide aneheteparlementehierebezwaaretegenemaakt.e
OcokeiseNederlandeeenegedeeentraliseerdeeeenheidsstaat.eDeeeentraleeco erheidetrekte
nieteallesenaareziehetcoe,emaarecocokedeelagereeco erhedenehebbeneregelendeeene
bestuurlijkeebe coegdheden.

Territcorialeedeeentralisateewilezeggenedateeenelagereeco erheidsinstellingebinneneeene
bepaaldegebiedebe coegdeisetcoteuitcoefeninge aneeeneaantalefunetes.eFunetconelee
deeentralisateewilezeggenedatelagereeco erheidsinstellingenedeebe coegdheidekrijgene
bepaaldeebelangeneteebehartgen.eBijeautconcomieewcordenedeeregelingeenehetebestuure
anedeeeigenehuishcoudingeaanedeelagereeinstellingeco ergelaten.eBijemedebewindeisehete
zcoedatedeelagereeinstellingemeewerkteaanedeeuit coeringe anedeehcogereeregeling.e

  Bestuursreeht:ehetegeheele anereehtsregelsedatebetrekkingeheefecopedeebestuurstaake
anedeeco erheid.eHeteiseeehtereconmcogelijkehetegeheleeco erheidscoptredenencogeineregelsetee
atenedieedcocorehetebestuuremcoetenewcordeneuitge coerd.eWelekanedeewetge ereeeneaantale
hcocofdlijnene anehetebeleideineregelse astleggen.eEeneandereetyperingeis:ehetebestuursreehte
com atedeeregelsebetrefendeedeeco erheidsbemcoeienisemetehetemaatsehappelijkele en.eInehete
staatsreehtegaatehetecomedeecorganisate,edeeinriehtnge anedeestaat,ebij ekiesreeht.eInehete
bestuursreehteziteneregelse cocoreruimtelijkeecordeningeeneconderwijs.e




3