8. Heeft kennis van dierziektes en aandoeningen
8.1. De kandidaat heeft kennis van de algemene pathologie en de Latijnse
benamingen:
8.1.1. Ontstekingen.
Deze vijf verschijnselen of symptomen treden altijd op bij een ontsteking:
− Pijn: pijn ontstaat doordat gevoelszenuwen geprikkeld worden. Pijn heeft een
waarschuwende functie;
− Roodheid: de roodheid en warmte ontstaan door de verhoogde toevoer van bloed naar de
plaats van ontsteking;
− Warmte;
− Zwelling: het rode, warme bloed neemt ruimte in en zo ontstaat zwelling;
− Gestoorde functie: De gestoorde functie wordt veroorzaakt doordat er een aantal cellen
van het orgaan of weefsel is vernietigd, en natuurlijk door de pijn.
De benamingen van ontstekingen eindigen altijd met -itis. Bijvoorbeeld tandvleesontsteking/
gingivitis of stomatitis/ ontsteking van het mondslijmvlies.
8.1.2. Tumoren (neoplasie, metastasen en maligne/ benigne).
Een tumor is een nieuwgroei (neoplasie) van cellen met de volgende eigenschappen:
− Woekerende en ongecontroleerde groei;
− De cellen zijn min of meer afwijkend van de gezonde cellen waaruit ze zijn ontstaan;
− De cellen hebben geen structurele rangschikking;
− De cellen hebben geen nuttige functie.
Tumoren kunnen goedaardig (benigne) of kwaadaardig (maligne) zijn. Een maligne tumor
noem je ook wel kanker. Een benigne tumor is goed afgegrensd en ligt los van zijn omgeving.
Hij groeit niet in (de groei is niet infiltratief) en zaait niet uit of maar heel laat in zijn bestaan.
Hij neemt maar langzaam in omvang toe. Een voorbeeld is de poliep. Een poliep is een tumor
die bestaat uit een bolletje dat op steeltje zit. Een tumor is kwaadaardig als hij snel groeit,
infiltreert, niet los ligt van het omringende normale weefsel en snel uitzaait (= metastaseert).
Onder metastaseren versta je het feit dat er afwijkende cellen loslaten uit de tumor en zich
over het lichaam verspreiden. Dat kan via:
− De bloedbaan (hematogene metastasering);
− De lymfebanen (lymfogene metastasering);
− Van orgaan op orgaan (per continuitatem).
8.1.3. Hypo/ Hyperplasie.
Hyperplasie is een verdikking van een orgaan of een weefsel wat hierdoor groter is dan
normaal. Hypoplasie is een onvolledige ontwikkeling van een orgaan of weefsel wat hierdoor
kleiner is dan normaal.
8.1.4. Atrofie.
Als iets kleiner wordt of in omvang afneemt spreek je van atrofie.
8.1.5. Ataxie.
Ataxie is het niet gecoördineerd kunnen bewegen.
Pagina 117 van 320
,8.2. De kandidaat heeft kennis van en inzicht in:
8.2.1. Algemene ziektesymptomen.
8.2.2. Kan urgentie inschatten.
8.2.3. Kan advies geven over te nemen maatregelen.
8.2.4. Heeft kennis van mogelijke symptomatische behandeling
8.2.4.1. Het gaat hierbij over de volgende algemene ziektesymptomen: hoesten, braken,
diarree, koorts, benauwdheid, anorexie, jeuk, pu/pd, lusteloosheid, dehydratatie, kreupelheid,
pijn en convulsies.
Ziektesympto Wanneer spoed? Besmettingsrisi Advies geven Symptomatisc
men co? he behandeling
Hoesten − Stikken; Kennelhoest − Spoed − Hoestsiroo
− Cyanose; gelijk p;
− Hele dag hoesten; komen; − Honing;
− + braken; − Halsband − Blaffen
− + algemeen ziek; af; voorkomen
− Bloed ophoesten; − Ruimte ;
− Corpus alienum. doorluchte − Rust;
n;
− Geen
intensieve
beweging;
− Ruimte
geven;
− Consult
inplannen;
Braken Directe spoed: Ja zoals bij − Voldoend − Anti-
− Loos braken; parvo, e rust; emetica;
− Bloed braken; rotavirus, − Licht − Infuusthera
− Voortdurend coronavirus en verteerba pie;
braken met giardia. ar − Voedsel en
verslechteren voedsel; drinken
conditie; aanbieden.
− Vreemd voorwerp
gegeten.
Binnen 6-14 uur actie
ondernemen:
− Pup met klachten;
− Braken met beetje
bloed;
− i.c.m. koorts;
− i.c.m. ernstige
buikpijn;
− i.c.m.
evenwichtsstoorni
ssen of afwijkend
gedrag;
− Vermoeden van
uitdroging;
− Niet eten/ drinken.
Diarree − Ziek en diarree; Ja bij − Licht − NSAIS’s
− Bloed bij spoelworm, verteerbar − Antibiotica;
ontlasting; parvo, e voeding;
Pagina 118 van 320
, − Persdrang; brillendoosjesgi − Voldoend − Licht
− Koorts; st en e water verteerbare
− Water en voedsel coccidiose. aanbieden voeding;
uitbraakt; ; − Infuus.
− Uitdroging; − Vaker
− Langer dan 3 uitlaten;
weken − Ontlasting
aanhouden of opruimen;
regelmatig − Regelmati
terugkeren; g handen
− Puppy’s met wassen;
diarree. − Contact
met
andere
honden
voorkome
n;
Koorts − Oververhitting; Niet − Bij − Afkoelen;
− Algemeen ziek. besmettelijk, oververhitt − NSAIS’s.
mits geen ing
symptoom van afkoelen;
een − Temperat
besmettelijke uur
ziekte. opmeten;
− Rust,
ruimte en
TLC;
− DA bellen.
Benauwdhei − + collaps; Nee − Da bellen; Zuurstof
d − Door − Bij toedienen.
oververhitting; oververhittin
− Bijgeluiden met g afkoelen;
ademen; − Frisse lucht;
− + algemeen − Hals
ziek; strekken;
− Katten die − Halsbanden
hijgen; en tuigjes af.
− Snakken naar
adem;
− Te snelle en te
diepte
ademhaling;
− Pijn bij ademen
of moeite met
uitademen.
Pagina 119 van 320
, Anorexie − Puppy’s die niet Nee − Regelmatig − Valium wekt
eten; voeren; bij de kat
− Acuut stoppen − Eten hongergevoel
met eten + aantrekkelijk op;
algemeen ziek; er maken. − Mederantil
− Langere tijd niet wekt bij hond
eet en afvalt; hongergevoel
− Kat die niet eet. op.
Jeuk − Allergische Ja, − Oorzaak − Wassen met
reactie; ectoparasiete lokaliseren; speciale
− Overmatig n. − Bij eczeem, shampoo;
krabben. kale plekken − Medicatie.
etc naar DA.
Pu/Pd − Bij uitdroging. Nee − Voldoende − Afhankelijk
water; van bloed- en
− Dier urineonderzoe
mogelijkheid k.
tot plassen
geven;
− Hoeveelheid
drinken
bijhouden;
− Da bellen.
Lusteloos − Buitenbewustzij Nee − Temperature − Infuus;
n. n; − Medicatie.
− Da bellen.
Dehydratie − Dier lusteloos; Nee − Vocht − Infuus.
− Uitdroging; toedienen;
− Turgor; − Da bellen.
− Niet willen
drinken.
Kreupelheid − Aanrijding; Nee − Zo min − Spalken;
− Botbreuk; mogelijk − Operatie;
− Ernstige bewegen; − Fysiotherapie;
wonden of − Transport − NSAID’s of
bloedingen. liggend of op antibiotica.
brancard;
− Da bellen;
− Rust.
Pijn − Afhankelijk van Nee − Rust; − Pijnstillers;
de oorzaak. − Afhankelijk − Operatie.
van de
oorzaak.
Convulsies − Aanval langer Nee − Omgeving − Langer bij 5-
van 5-10 veilig 10 minuten:
minuten; houden; stesolid
− Clustering, − Rust; rectiole
meerdere − Weinig tot (diazepam;
aanvallen. geen − Infuustherapie
prikkels; ;
− Tijd − Medicatie.
monitoren;
Pagina 120 van 320
8.1. De kandidaat heeft kennis van de algemene pathologie en de Latijnse
benamingen:
8.1.1. Ontstekingen.
Deze vijf verschijnselen of symptomen treden altijd op bij een ontsteking:
− Pijn: pijn ontstaat doordat gevoelszenuwen geprikkeld worden. Pijn heeft een
waarschuwende functie;
− Roodheid: de roodheid en warmte ontstaan door de verhoogde toevoer van bloed naar de
plaats van ontsteking;
− Warmte;
− Zwelling: het rode, warme bloed neemt ruimte in en zo ontstaat zwelling;
− Gestoorde functie: De gestoorde functie wordt veroorzaakt doordat er een aantal cellen
van het orgaan of weefsel is vernietigd, en natuurlijk door de pijn.
De benamingen van ontstekingen eindigen altijd met -itis. Bijvoorbeeld tandvleesontsteking/
gingivitis of stomatitis/ ontsteking van het mondslijmvlies.
8.1.2. Tumoren (neoplasie, metastasen en maligne/ benigne).
Een tumor is een nieuwgroei (neoplasie) van cellen met de volgende eigenschappen:
− Woekerende en ongecontroleerde groei;
− De cellen zijn min of meer afwijkend van de gezonde cellen waaruit ze zijn ontstaan;
− De cellen hebben geen structurele rangschikking;
− De cellen hebben geen nuttige functie.
Tumoren kunnen goedaardig (benigne) of kwaadaardig (maligne) zijn. Een maligne tumor
noem je ook wel kanker. Een benigne tumor is goed afgegrensd en ligt los van zijn omgeving.
Hij groeit niet in (de groei is niet infiltratief) en zaait niet uit of maar heel laat in zijn bestaan.
Hij neemt maar langzaam in omvang toe. Een voorbeeld is de poliep. Een poliep is een tumor
die bestaat uit een bolletje dat op steeltje zit. Een tumor is kwaadaardig als hij snel groeit,
infiltreert, niet los ligt van het omringende normale weefsel en snel uitzaait (= metastaseert).
Onder metastaseren versta je het feit dat er afwijkende cellen loslaten uit de tumor en zich
over het lichaam verspreiden. Dat kan via:
− De bloedbaan (hematogene metastasering);
− De lymfebanen (lymfogene metastasering);
− Van orgaan op orgaan (per continuitatem).
8.1.3. Hypo/ Hyperplasie.
Hyperplasie is een verdikking van een orgaan of een weefsel wat hierdoor groter is dan
normaal. Hypoplasie is een onvolledige ontwikkeling van een orgaan of weefsel wat hierdoor
kleiner is dan normaal.
8.1.4. Atrofie.
Als iets kleiner wordt of in omvang afneemt spreek je van atrofie.
8.1.5. Ataxie.
Ataxie is het niet gecoördineerd kunnen bewegen.
Pagina 117 van 320
,8.2. De kandidaat heeft kennis van en inzicht in:
8.2.1. Algemene ziektesymptomen.
8.2.2. Kan urgentie inschatten.
8.2.3. Kan advies geven over te nemen maatregelen.
8.2.4. Heeft kennis van mogelijke symptomatische behandeling
8.2.4.1. Het gaat hierbij over de volgende algemene ziektesymptomen: hoesten, braken,
diarree, koorts, benauwdheid, anorexie, jeuk, pu/pd, lusteloosheid, dehydratatie, kreupelheid,
pijn en convulsies.
Ziektesympto Wanneer spoed? Besmettingsrisi Advies geven Symptomatisc
men co? he behandeling
Hoesten − Stikken; Kennelhoest − Spoed − Hoestsiroo
− Cyanose; gelijk p;
− Hele dag hoesten; komen; − Honing;
− + braken; − Halsband − Blaffen
− + algemeen ziek; af; voorkomen
− Bloed ophoesten; − Ruimte ;
− Corpus alienum. doorluchte − Rust;
n;
− Geen
intensieve
beweging;
− Ruimte
geven;
− Consult
inplannen;
Braken Directe spoed: Ja zoals bij − Voldoend − Anti-
− Loos braken; parvo, e rust; emetica;
− Bloed braken; rotavirus, − Licht − Infuusthera
− Voortdurend coronavirus en verteerba pie;
braken met giardia. ar − Voedsel en
verslechteren voedsel; drinken
conditie; aanbieden.
− Vreemd voorwerp
gegeten.
Binnen 6-14 uur actie
ondernemen:
− Pup met klachten;
− Braken met beetje
bloed;
− i.c.m. koorts;
− i.c.m. ernstige
buikpijn;
− i.c.m.
evenwichtsstoorni
ssen of afwijkend
gedrag;
− Vermoeden van
uitdroging;
− Niet eten/ drinken.
Diarree − Ziek en diarree; Ja bij − Licht − NSAIS’s
− Bloed bij spoelworm, verteerbar − Antibiotica;
ontlasting; parvo, e voeding;
Pagina 118 van 320
, − Persdrang; brillendoosjesgi − Voldoend − Licht
− Koorts; st en e water verteerbare
− Water en voedsel coccidiose. aanbieden voeding;
uitbraakt; ; − Infuus.
− Uitdroging; − Vaker
− Langer dan 3 uitlaten;
weken − Ontlasting
aanhouden of opruimen;
regelmatig − Regelmati
terugkeren; g handen
− Puppy’s met wassen;
diarree. − Contact
met
andere
honden
voorkome
n;
Koorts − Oververhitting; Niet − Bij − Afkoelen;
− Algemeen ziek. besmettelijk, oververhitt − NSAIS’s.
mits geen ing
symptoom van afkoelen;
een − Temperat
besmettelijke uur
ziekte. opmeten;
− Rust,
ruimte en
TLC;
− DA bellen.
Benauwdhei − + collaps; Nee − Da bellen; Zuurstof
d − Door − Bij toedienen.
oververhitting; oververhittin
− Bijgeluiden met g afkoelen;
ademen; − Frisse lucht;
− + algemeen − Hals
ziek; strekken;
− Katten die − Halsbanden
hijgen; en tuigjes af.
− Snakken naar
adem;
− Te snelle en te
diepte
ademhaling;
− Pijn bij ademen
of moeite met
uitademen.
Pagina 119 van 320
, Anorexie − Puppy’s die niet Nee − Regelmatig − Valium wekt
eten; voeren; bij de kat
− Acuut stoppen − Eten hongergevoel
met eten + aantrekkelijk op;
algemeen ziek; er maken. − Mederantil
− Langere tijd niet wekt bij hond
eet en afvalt; hongergevoel
− Kat die niet eet. op.
Jeuk − Allergische Ja, − Oorzaak − Wassen met
reactie; ectoparasiete lokaliseren; speciale
− Overmatig n. − Bij eczeem, shampoo;
krabben. kale plekken − Medicatie.
etc naar DA.
Pu/Pd − Bij uitdroging. Nee − Voldoende − Afhankelijk
water; van bloed- en
− Dier urineonderzoe
mogelijkheid k.
tot plassen
geven;
− Hoeveelheid
drinken
bijhouden;
− Da bellen.
Lusteloos − Buitenbewustzij Nee − Temperature − Infuus;
n. n; − Medicatie.
− Da bellen.
Dehydratie − Dier lusteloos; Nee − Vocht − Infuus.
− Uitdroging; toedienen;
− Turgor; − Da bellen.
− Niet willen
drinken.
Kreupelheid − Aanrijding; Nee − Zo min − Spalken;
− Botbreuk; mogelijk − Operatie;
− Ernstige bewegen; − Fysiotherapie;
wonden of − Transport − NSAID’s of
bloedingen. liggend of op antibiotica.
brancard;
− Da bellen;
− Rust.
Pijn − Afhankelijk van Nee − Rust; − Pijnstillers;
de oorzaak. − Afhankelijk − Operatie.
van de
oorzaak.
Convulsies − Aanval langer Nee − Omgeving − Langer bij 5-
van 5-10 veilig 10 minuten:
minuten; houden; stesolid
− Clustering, − Rust; rectiole
meerdere − Weinig tot (diazepam;
aanvallen. geen − Infuustherapie
prikkels; ;
− Tijd − Medicatie.
monitoren;
Pagina 120 van 320
