H14 Democratie in beweging / gevaar
Via democratic backsliding
Via democratisch deficit
Drie essentiële kenmerken om van een democratie te kunnen spreken
Sociaal De regels van de samenleving moet door de samenleving aanvaard
contract worden.
Zonder dialoog -> geen democratie
Rechtsstaat Regels worden duidelijk vastgelegd in grondwet. Zo worden burgers
beschermd tegen willekeur
Rule of Law: ook de staat moet zich aan regels houden
Mensenrecht Fundamentele mensenrechten moeten door de overheid gerespecteerd
en worden. Zonder onderscheid te maken o.b.v. welk kenmerk dan ook.
Democratic backsliding
Drie golven van democratisering – Huntington (1993)
1. 1826-1930: stemrecht wordt ingevoerd en uitgebreid
2. WOII-1970: dekolonisatie (nieuwe onafhankelijke en demo. staten), nederlaag fascisme
(IT, DUI)
3. 1974-… : democratisering (SP, PORT), einde Apartheid (Z-AFR) en ontbinding (SU)
Bij elke fase: vloed en neergang
-Vloed: meer democratie
-Neergang: democratie -> autoritair
Democratische terugval, democratic backsliding, democratic regression
Sociaal De regels van de samenleving moet Inperking sociaal contract
contract door de samenleving aanvaard -moeilijker maken van pol. participatie (als kiezer te
worden.
Zonder dialoog -> geen democratie registreren)
-pol. competitie en oppositie beknotten
Rechtsstaat Regels worden duidelijk vastgelegd in
grondwet. Zo worden burgers Aantasting Rule of law
beschermd tegen willekeur -inperking onafh. van de rechterlijke staat
Rule of Law: ook de staat moet zich
aan regels houden -weigeren controle van internat. rechtbanken over nat.
Mensenrech Fundamentele mensenrechten
wetgeving en rechtspraak
ten moeten door de overheid Inperking individuele rechten en vrijheden
gerespecteerd worden. Zonder -mensenrechten beperken (vrije meningsuiting,
onderscheid te maken o.b.v. welk vereniging, eerlijk en openbaar proces…)
kenmerk dan ook.
-inperking indiv. rechten in tijden van crisis (terrorisme,
COVID)
Kwaliteit van democratie
Focus op de vraag of in democratische landen die democratie nog wel naar behoren functioneert, of de
instellingen en procedures democratisch zijn en nog goed werken
Democratisch deficit?
Attitudes
- Laag pol. vertrouwen, vooral vertegenwoordigende pol., kloof pol. en burger
- Hoog democratisch geloof ???????? of ook daling
Via democratic backsliding
Via democratisch deficit
Drie essentiële kenmerken om van een democratie te kunnen spreken
Sociaal De regels van de samenleving moet door de samenleving aanvaard
contract worden.
Zonder dialoog -> geen democratie
Rechtsstaat Regels worden duidelijk vastgelegd in grondwet. Zo worden burgers
beschermd tegen willekeur
Rule of Law: ook de staat moet zich aan regels houden
Mensenrecht Fundamentele mensenrechten moeten door de overheid gerespecteerd
en worden. Zonder onderscheid te maken o.b.v. welk kenmerk dan ook.
Democratic backsliding
Drie golven van democratisering – Huntington (1993)
1. 1826-1930: stemrecht wordt ingevoerd en uitgebreid
2. WOII-1970: dekolonisatie (nieuwe onafhankelijke en demo. staten), nederlaag fascisme
(IT, DUI)
3. 1974-… : democratisering (SP, PORT), einde Apartheid (Z-AFR) en ontbinding (SU)
Bij elke fase: vloed en neergang
-Vloed: meer democratie
-Neergang: democratie -> autoritair
Democratische terugval, democratic backsliding, democratic regression
Sociaal De regels van de samenleving moet Inperking sociaal contract
contract door de samenleving aanvaard -moeilijker maken van pol. participatie (als kiezer te
worden.
Zonder dialoog -> geen democratie registreren)
-pol. competitie en oppositie beknotten
Rechtsstaat Regels worden duidelijk vastgelegd in
grondwet. Zo worden burgers Aantasting Rule of law
beschermd tegen willekeur -inperking onafh. van de rechterlijke staat
Rule of Law: ook de staat moet zich
aan regels houden -weigeren controle van internat. rechtbanken over nat.
Mensenrech Fundamentele mensenrechten
wetgeving en rechtspraak
ten moeten door de overheid Inperking individuele rechten en vrijheden
gerespecteerd worden. Zonder -mensenrechten beperken (vrije meningsuiting,
onderscheid te maken o.b.v. welk vereniging, eerlijk en openbaar proces…)
kenmerk dan ook.
-inperking indiv. rechten in tijden van crisis (terrorisme,
COVID)
Kwaliteit van democratie
Focus op de vraag of in democratische landen die democratie nog wel naar behoren functioneert, of de
instellingen en procedures democratisch zijn en nog goed werken
Democratisch deficit?
Attitudes
- Laag pol. vertrouwen, vooral vertegenwoordigende pol., kloof pol. en burger
- Hoog democratisch geloof ???????? of ook daling
