Nederlandse Geschiedenis hoorcollege 7
De Republiek in de 17e eeuw
Militaire ontwikkelingen
In 1588 heeft de Republiek zich net gevormd maar stond nog in de kindervoeten, in
het zuiden is ondertussen een nieuwe landvoogd Farnese, hij was een goede
generaal en boekte zekere terreinwinsten maar dan wordt hij zijn opmars gestuit
doordat Habsburg zich met andere dingen moet gaan bezighouden, Habsburg krijgt
oorlog met Engeland (Armada) en Frankrijk waar een religieuze oorlog woedt, ook
was er geldgebrek en muiterij onder de soldaten. De legers van de Republiek
veroveren Breda, Geertruidenberge en Groningen vervolgens ofwel het militaire tij
begint te keren, het ziet er gunstig uit en dit kwam mede door de bekwame leiders
Johan van Oldenbarnevelt landsadvocaat/raadspensionaris van Holland en Maurits
van Nassau (zoon van Willem van Oranje) die stadhouder was. Johan was een zeer
bekwaam leger die zorgde voor dat de legers sterk bleven maar ook deed aan
international diplomatie anderzijds zorgt hij ook voor frictie door altijd Holland soort
van voor te trekken, Maurits was een militair en bouwde het leger uit die hij tevens
professionaliseerde. Maar ook in het zuiden zit men niet stil, Farnese stopt en er
komen enkele andere landvoogden, Filips II weet dat hij het anders moet aanpakken
in 1598 en dit doet hij, hij benoemd zijn oudste dochter tot soevereine vorstin van de
Nederlanden Isabella en haar man Albrecht (volle neef) dit koppel moest de rust en
orde in de Nederlanden gaan herstellen, het doel was de Habsburgse autoriteit in de
Nederlanden versterken. Ze krijgen veel tegenstand en moeten gelijk een nieuw
militair offensief bedenken, de slag bij Nieuwpoort in 1600 was een nederlaag voor
Habsburg en een zeer bloedige slag. Later volgde het beleg van Oostende van 1601
tot 1604 dit was een echte belegering van Albrecht en Isabella dit heeft 3.5 jaar
geduurd totdat ze de stad eindelijk in handen hadden dit duurde zolang omdat de
Republiek hun via de zee nog bleef bevoorraden, de winst van de Habsburgers werd
groot gevierd door heel Europa echter warend e Habsburgse troepen compleet
uitgevochten en hadden een lage moraal, tevens was het geld op. Aan beide kanten
was de zin eraf en werden er voorzichtige vredegesprekken gevoerd die leidden tot
een voorlopige wapenstilstand van 12 jaar, het twaalfjarige bestand van 1609 tot
1621. Er werd gefocust op de economie en herstel leger aan beide kanten, in deze
tijd waren ook beide partijen zieltjes aan het winnen ze probeerden zoveel mogelijk
mensen aan hun kant te krijgen. De toenemende polarisering van het land werd
steeds duidelijker. Er komt een nieuwe commerciële dynamiek, sluiting schelde zorgt
voor de bloei van Amsterdam als zeehaven, tevens kwam er in deze tijd
expansiedrang op in de vorm van de VOC. Amsterdam werd het nieuwe
handelscentrum i.p.v. Antwerpen. Er kwam in deze tijd ook een enorme
bevolkingsexplosie door migratie vanuit het zuiden van protestanten, er kwamen
ongeveer 100.000 kooplieden, intellectuelen en ondernemers uit Zuid-Nederland.
Ook kwamen er allerlei technologische innovaties zoals de zaagmolen en het nieuwe
scheeptype de fluit. Er kwamen nieuwe mogelijkheden om de economie ui te bouwen
in de tijd van het twaalfjarig bestand. De Republiek was duidelijk nog geen echte
staat en er waren politieke strubbelingen. Elk gewest was eigenlijk een soort van
mini-republiek, tegelijkertijd was Holland binnen de Republiek Holland oppermachtig
De Republiek in de 17e eeuw
Militaire ontwikkelingen
In 1588 heeft de Republiek zich net gevormd maar stond nog in de kindervoeten, in
het zuiden is ondertussen een nieuwe landvoogd Farnese, hij was een goede
generaal en boekte zekere terreinwinsten maar dan wordt hij zijn opmars gestuit
doordat Habsburg zich met andere dingen moet gaan bezighouden, Habsburg krijgt
oorlog met Engeland (Armada) en Frankrijk waar een religieuze oorlog woedt, ook
was er geldgebrek en muiterij onder de soldaten. De legers van de Republiek
veroveren Breda, Geertruidenberge en Groningen vervolgens ofwel het militaire tij
begint te keren, het ziet er gunstig uit en dit kwam mede door de bekwame leiders
Johan van Oldenbarnevelt landsadvocaat/raadspensionaris van Holland en Maurits
van Nassau (zoon van Willem van Oranje) die stadhouder was. Johan was een zeer
bekwaam leger die zorgde voor dat de legers sterk bleven maar ook deed aan
international diplomatie anderzijds zorgt hij ook voor frictie door altijd Holland soort
van voor te trekken, Maurits was een militair en bouwde het leger uit die hij tevens
professionaliseerde. Maar ook in het zuiden zit men niet stil, Farnese stopt en er
komen enkele andere landvoogden, Filips II weet dat hij het anders moet aanpakken
in 1598 en dit doet hij, hij benoemd zijn oudste dochter tot soevereine vorstin van de
Nederlanden Isabella en haar man Albrecht (volle neef) dit koppel moest de rust en
orde in de Nederlanden gaan herstellen, het doel was de Habsburgse autoriteit in de
Nederlanden versterken. Ze krijgen veel tegenstand en moeten gelijk een nieuw
militair offensief bedenken, de slag bij Nieuwpoort in 1600 was een nederlaag voor
Habsburg en een zeer bloedige slag. Later volgde het beleg van Oostende van 1601
tot 1604 dit was een echte belegering van Albrecht en Isabella dit heeft 3.5 jaar
geduurd totdat ze de stad eindelijk in handen hadden dit duurde zolang omdat de
Republiek hun via de zee nog bleef bevoorraden, de winst van de Habsburgers werd
groot gevierd door heel Europa echter warend e Habsburgse troepen compleet
uitgevochten en hadden een lage moraal, tevens was het geld op. Aan beide kanten
was de zin eraf en werden er voorzichtige vredegesprekken gevoerd die leidden tot
een voorlopige wapenstilstand van 12 jaar, het twaalfjarige bestand van 1609 tot
1621. Er werd gefocust op de economie en herstel leger aan beide kanten, in deze
tijd waren ook beide partijen zieltjes aan het winnen ze probeerden zoveel mogelijk
mensen aan hun kant te krijgen. De toenemende polarisering van het land werd
steeds duidelijker. Er komt een nieuwe commerciële dynamiek, sluiting schelde zorgt
voor de bloei van Amsterdam als zeehaven, tevens kwam er in deze tijd
expansiedrang op in de vorm van de VOC. Amsterdam werd het nieuwe
handelscentrum i.p.v. Antwerpen. Er kwam in deze tijd ook een enorme
bevolkingsexplosie door migratie vanuit het zuiden van protestanten, er kwamen
ongeveer 100.000 kooplieden, intellectuelen en ondernemers uit Zuid-Nederland.
Ook kwamen er allerlei technologische innovaties zoals de zaagmolen en het nieuwe
scheeptype de fluit. Er kwamen nieuwe mogelijkheden om de economie ui te bouwen
in de tijd van het twaalfjarig bestand. De Republiek was duidelijk nog geen echte
staat en er waren politieke strubbelingen. Elk gewest was eigenlijk een soort van
mini-republiek, tegelijkertijd was Holland binnen de Republiek Holland oppermachtig
