Appliceren
Appliceren is een toedieningswijze waarbij het medicijn wordt aangebracht op die plek van/in het
lichaam, waar het moet gaan werken. Het toedienen van oog-, oor- en neusdruppels en het
aanbrengen van zalven/gels op slijmvliezen/huid zijn vormen van appliceren. Om een optimale
werking van een medicijn te verkrijgen is het van belang dat het medicijn in de juiste dosering en
op de juiste plaats terecht komt.
Als verpleegkundige appliceer je de medicijnen, maar ook de cliënt kan het zelf aanbrengen. Een
goede instructie is daarbij zeer belangrijk. Dit voorkomt verkeerde toedieningen en ongewenste
effecten.
Absorptie
Een medicijn wordt door middel van absorptie opgenomen in het lichaam. Indien een medicijn
slechts door een bepaalde plek in het lichaam wordt opgenomen en niet verder wordt verspreid,
dan spreekt men van een medicijn met een plaatselijk effect. Oordruppels is een voorbeeld van een
medicijn met plaatselijk effect.
Indien het medicijn wordt opgenomen door het vaatstelsel en door het hele lichaam wordt
verspreid spreekt men van een medicijn met een systemisch effect.
Orale medicatie betreft meestal een medicijn met systemisch effect. Het medicijn lost op in de
verteringssappen (speeksel, maagsap enzovoorts) en wordt in de dunne darm opgenomen in de
bloedbaan.
Het absorptievermogen van de darm wordt ondermeer beïnvloed door:
de zuurgraad die in de darm heerst. Een basisch milieu bevordert de absorptie
de mate van oplosbaarheid van het medicijn. Om in de bloedbaan te worden opgenomen
moet het medicijn vettige celmembranen passeren. Des te meer een medicijn in vet
oplosbaar is, des te beter de absorptie is.
Neusspray
Neusdruppels of neussprays zijn meestal gericht op het reduceren van slijmvlieszwellingen of
hebben een verdovende en pijnstillende werking. De vloeistof is in de regel op waterbasis
gebaseerd en isotonisch om het trilhaarepitheel te beschermen tegen irritaties.
Langdurig gebruik van een neusspray wordt afgeraden. Door het langdurig gebruik van neussprays
ontstaan er steeds zwellingen in de neus, totdat men weer spray gebruikt. Er ontstaat een vicieuze
cirkel waar men niet meer uitkomt als het gebruik van de neusspray niet wordt gestopt. Door
langdurig gebruik van neusspray kan bovendien irritatie in de neus ontstaan die wondjes en
bloedingen veroorzaken.
Doseerspray
Een doseerspray is een hulpmiddel voor het toedienen van neusdruppels. De doseerspray bestaat
uit een knijpflacon met een conische punt. De conische punt wordt in de neus gebracht. Door in de
knijpflacon te knijpen worden dan de neusdruppels verstoven. De punt van de flacon moet, om her-
besmetting te voorkomen, na gebruik goed gereinigd worden.
Nebulisator
Een nebulisator is een knijpflacon voorzien van een pompje en een sproeikopje. Met een nebulisator
kunnen neusdruppels toegediend worden.
Pipet
Een pipet is een hulpmiddel dat wordt gebruikt voor het toedienen van vloeibare medicijnen, zoals
oor-, neus- en oogdruppels. Het druppelen gebeurt met een druppelpipet of druppelflacon. De
druppelpipet vormt tezamen met een glazen flacon de verpakkingsvorm van het medicijn in
vloeibare vorm. Door de glazen flacon ondersteboven te houden kan met behulp vande pipet
vloeistof worden opgezogen. Hierna vindt de indruppeling plaats door druk uit te oefenen op de
knijpballon van de pipet. Bij voorkeur wordt de bij de medicatie bijgeleverde pipet gebruikt, omdat
de diameter van deze pipet is afgestemd op de toe te dienen dosis en dikte van de voorgeschreven
druppelvloeistof.
Appliceren is een toedieningswijze waarbij het medicijn wordt aangebracht op die plek van/in het
lichaam, waar het moet gaan werken. Het toedienen van oog-, oor- en neusdruppels en het
aanbrengen van zalven/gels op slijmvliezen/huid zijn vormen van appliceren. Om een optimale
werking van een medicijn te verkrijgen is het van belang dat het medicijn in de juiste dosering en
op de juiste plaats terecht komt.
Als verpleegkundige appliceer je de medicijnen, maar ook de cliënt kan het zelf aanbrengen. Een
goede instructie is daarbij zeer belangrijk. Dit voorkomt verkeerde toedieningen en ongewenste
effecten.
Absorptie
Een medicijn wordt door middel van absorptie opgenomen in het lichaam. Indien een medicijn
slechts door een bepaalde plek in het lichaam wordt opgenomen en niet verder wordt verspreid,
dan spreekt men van een medicijn met een plaatselijk effect. Oordruppels is een voorbeeld van een
medicijn met plaatselijk effect.
Indien het medicijn wordt opgenomen door het vaatstelsel en door het hele lichaam wordt
verspreid spreekt men van een medicijn met een systemisch effect.
Orale medicatie betreft meestal een medicijn met systemisch effect. Het medicijn lost op in de
verteringssappen (speeksel, maagsap enzovoorts) en wordt in de dunne darm opgenomen in de
bloedbaan.
Het absorptievermogen van de darm wordt ondermeer beïnvloed door:
de zuurgraad die in de darm heerst. Een basisch milieu bevordert de absorptie
de mate van oplosbaarheid van het medicijn. Om in de bloedbaan te worden opgenomen
moet het medicijn vettige celmembranen passeren. Des te meer een medicijn in vet
oplosbaar is, des te beter de absorptie is.
Neusspray
Neusdruppels of neussprays zijn meestal gericht op het reduceren van slijmvlieszwellingen of
hebben een verdovende en pijnstillende werking. De vloeistof is in de regel op waterbasis
gebaseerd en isotonisch om het trilhaarepitheel te beschermen tegen irritaties.
Langdurig gebruik van een neusspray wordt afgeraden. Door het langdurig gebruik van neussprays
ontstaan er steeds zwellingen in de neus, totdat men weer spray gebruikt. Er ontstaat een vicieuze
cirkel waar men niet meer uitkomt als het gebruik van de neusspray niet wordt gestopt. Door
langdurig gebruik van neusspray kan bovendien irritatie in de neus ontstaan die wondjes en
bloedingen veroorzaken.
Doseerspray
Een doseerspray is een hulpmiddel voor het toedienen van neusdruppels. De doseerspray bestaat
uit een knijpflacon met een conische punt. De conische punt wordt in de neus gebracht. Door in de
knijpflacon te knijpen worden dan de neusdruppels verstoven. De punt van de flacon moet, om her-
besmetting te voorkomen, na gebruik goed gereinigd worden.
Nebulisator
Een nebulisator is een knijpflacon voorzien van een pompje en een sproeikopje. Met een nebulisator
kunnen neusdruppels toegediend worden.
Pipet
Een pipet is een hulpmiddel dat wordt gebruikt voor het toedienen van vloeibare medicijnen, zoals
oor-, neus- en oogdruppels. Het druppelen gebeurt met een druppelpipet of druppelflacon. De
druppelpipet vormt tezamen met een glazen flacon de verpakkingsvorm van het medicijn in
vloeibare vorm. Door de glazen flacon ondersteboven te houden kan met behulp vande pipet
vloeistof worden opgezogen. Hierna vindt de indruppeling plaats door druk uit te oefenen op de
knijpballon van de pipet. Bij voorkeur wordt de bij de medicatie bijgeleverde pipet gebruikt, omdat
de diameter van deze pipet is afgestemd op de toe te dienen dosis en dikte van de voorgeschreven
druppelvloeistof.
