,Voorwoord
Mijn naam is , 27 jaar en woonachtig in L . Ik ben sinds 2013 werkzaam bij de Koninklijke
Landmacht, waar ik begonnen ben bij de Pantserinf anterie. Omdat ik altijd al aangetrokken werd door de wereld
van IT en de kans zich voordeed om een HBO studie te starten in die richting terwijl ik bij Def ensie werkzaam
kon blijven heb ik deze met beide handen aangegrepen. In die hoedanigheid ben ik af gelopen Januari gestart bij
de Staf Commando Landstrijdkrachten, te weten bij de af deling Directie Mat erieel en Diensten in de sectie
Inf ormatie Voorziening. Deze sectie kenmerkt zich door d rie hoof dprocessen, het Project Portf olio Management
(PPM), de meerjarige planning en het Vraag en Aanbod Management (VAM). Met deze moduleopdracht sluit ik
de module IT-architectuur af .
Inhoudsopgave
Voorwoord ..................................................................................................................................................2
Inhoudsopgave...........................................................................................................................................2
1 Samenvatting...........................................................................................................................................3
2 Inleiding ...................................................................................................................................................4
Leeswijzer...................................................................................................................................................5
3 Huidige situatie ........................................................................................................................................5
4 Gewenste situati e .................................................................................................................................. 10
Literatuurlijst ............................................................................................................................................ 12
2
,1 Samenvatting
Voorliggend paper beschrijf t de huidige situatie omtrent architectuur binnen Def ensie, beschrijf t de gewenste
situatie en de stappen die er genomen moeten worden om deze situatie te bereiken. Door een tiental vragen
voor te leggen aan een senior specialistisch adviseur en presentaties te bezoeken over hoe architectuur binnen
def ensie is ingericht is de huidige situatie in kaart gebracht. Dit is gedaan aan de hand van de volgende vragen:
➢ Is er een visie op architectuur?
➢ Is het duidelijk wat de toegevoegde waarde is van architectuur?
➢ Welke metamodellen en ref erentiearchitecturen past jouw organisatie toe om architecturen te maken?
➢ Welke architectuurproducten kent jouw organisatie en hoe worden deze producten onderhouden?
➢ Hoe volwassen is het architectuurproces?
➢ Op welke wijze wordt het architectuurproces gebruikt voor de sturing van toekomstige
projecten/programma’s?
➢ Welke soorten architecten heef t jouw organisatie en welke taken moeten deze architecten uitvoeren?
➢ Op welke wijze is de rol of f unctie van architect opgehangen in de organisatie en over welk mandaat
moet de architect beschikken om zijn rol waar te maken?
➢ Over welk prof iel moet een architect beschikken in relatie tot de ontwikkelingen in de business, de
inf ormatievoorziening en de IT binnen jouw o rganisatie?
Aan de hand van de DYA architectuurvolwassenheidsmatrix is inzichtelijk gemaakt in welke mate in
verschillende aandachtsgebieden een niveau van volwassenheid gehaald wordt en vooral ook waar niet.
Alles overziend is de conclusie dat Def ensie als organisatie goed op weg is architectuur op een volwassen
manier te integreren in de organisatie. Echter zijn er altijd verbeterpunten, welke zich f ocussen op de volgende
twee aandachtsgebieden:
❖ Beheer van architectuurproducten en het architectuurproces.
❖ Vastleggen van verantwoordelijkheden en bevoegdheden.
Beheer van architectuurproducten en architectuurproces
Uit het onderzoek is naar voren gekomen dat er geen richtlijnen bestaan en dat het architectuurproces niet is
beschreven, om architectuurproducten eenduidig te houden en f lexibel te kunnen handelen op veranderingen
moet er een gestandaardiseerde procedure opgesteld worden waaraan iedereen zich dient te conf ormeren.
Concrete maatregelen:
❖ Hoof d architectuur draagt zorg voor een eenduidige beleidsnota omtrent beheer van architectuurproducten
en het architectuurproces waaraan éénieder zich dient te conf ormeren.
❖ Wijs een verantwoordelijk beheerder aan die zorgt dat het beleid wordt nageleef d, indien deze niet
voorhanden is in de eigen organisatie, wordt aangeraden éénmaal VTE aan te nemen die zich volledig op
deze zaken gaat f ocussen.
Vastleggen van verantwoordelijkheden en bevoegdheden
Verantwoordelijkheden en bevoegdheden evenals escalatielijnen zijn niet in f ormele vorm vastgelegd. Dit zorgt
voor nodeloze discussies draagt niet bij aan het verantwoordelijkheidsgevoel en draagkracht binnen andere
delen van de organisatie. Overwegende dat bij de CIO, en daarmee op strategisch niveau de waarde van
architectuur erkend wordt is het goed om dit in f ormele vorm vast te leggen.
Concrete maatregelen:
❖ Neem de verantwoordelijkheden van de architect op in de f unctieomschrijving.
❖ Laat een architect f ormeel plaatsnemen in stuurgroepen (Medior), dan wel regiegroepen (Senior) die sturing
geven aan verschillende projecten.
❖ Maak het werken onder architectuur af dwingbaar door een mandaat af te geven.
3
, 2 Inleiding
Het IT bedrijf van def ensie is het Joint Inf ormatie Voorziening Commando (JIVC). Van inf ormatieontwerp en
inf ormatiearchitectuur tot inf ormatietechnologie, - beheer en – management. Van cyberspace tot voertuig -IT, van
crypto en big data tot werkplekken in binnen- en buitenland. En tegenwoordig ook smartphones en tablets als
standaarduitrusting van de militair op missie. Zonder goed f unctionerende communicatiemiddelen is het
uitvoeren van een missie of oef ening gevaarlijk of zelf s onmogelijk. JIVC zorgt ervoor dat deze middelen altijd en
overal beschikbaar zijn. Daarnaast verzorgt JIVC de ontwikkeling en instandhouding van meer dan 50.000
werkplekken. Denk aan computers, printers, telef onie en datacenters. (Ministerie van Def ensie, 2021)
Door de bezuinigingsslagen van de af gelopen decennia is er binnen Def ensie een enorm versnipperd IT-
landschap ontstaan waardoor het voor JIVC onmogelijk was om hier no g de samenhang in te zien. Vanaf 2019 is
er een project van start gegaan die als doel heef t om het gehele IT-landschap in kaart te brengen. Dit is tot op
heden nog gaande.
Hoewel er bij de af deling Architectuur van JIVC ongeveer 40 mensen werken hebben militairen over het
algemeen geen ervaring met zulke projecten. Ook is er te weinig capaciteit op het gebied van enterprise
architectuur en de zogenoemde landschapsdenkers. Hierdoor merk je dat er veelal gebruik wordt gemaakt van
extern personeel met specif ieke kennis van enterprise architectuur.
Ter ondersteuning van voorliggend verbeterplan en meer specif iek het snappen van de huidige staat van
architectuur binnen Def ensie heef t de af deling Architectuur op 09 September een Webinar georganiseerd voor
éénieder die daar interesse in heef t.
Figuur 1: DYA architectuurvolwassenheidsmatrix
Door middel van bovenstaande DYA architectuurvolwassenheidsmatrix kan inzichtelijk gemaakt worden in welke
aandachtsgebieden welke mate van volwassenheid gehaald wordt door deze te toetsen aan hoe de organisatie
hier op dit moment mee omgaat, Door concrete stappen te nemen kan de gewenste situatie hiermee bereikt
worden, zoals in de verbetermaatregelen beschreven.
4
Mijn naam is , 27 jaar en woonachtig in L . Ik ben sinds 2013 werkzaam bij de Koninklijke
Landmacht, waar ik begonnen ben bij de Pantserinf anterie. Omdat ik altijd al aangetrokken werd door de wereld
van IT en de kans zich voordeed om een HBO studie te starten in die richting terwijl ik bij Def ensie werkzaam
kon blijven heb ik deze met beide handen aangegrepen. In die hoedanigheid ben ik af gelopen Januari gestart bij
de Staf Commando Landstrijdkrachten, te weten bij de af deling Directie Mat erieel en Diensten in de sectie
Inf ormatie Voorziening. Deze sectie kenmerkt zich door d rie hoof dprocessen, het Project Portf olio Management
(PPM), de meerjarige planning en het Vraag en Aanbod Management (VAM). Met deze moduleopdracht sluit ik
de module IT-architectuur af .
Inhoudsopgave
Voorwoord ..................................................................................................................................................2
Inhoudsopgave...........................................................................................................................................2
1 Samenvatting...........................................................................................................................................3
2 Inleiding ...................................................................................................................................................4
Leeswijzer...................................................................................................................................................5
3 Huidige situatie ........................................................................................................................................5
4 Gewenste situati e .................................................................................................................................. 10
Literatuurlijst ............................................................................................................................................ 12
2
,1 Samenvatting
Voorliggend paper beschrijf t de huidige situatie omtrent architectuur binnen Def ensie, beschrijf t de gewenste
situatie en de stappen die er genomen moeten worden om deze situatie te bereiken. Door een tiental vragen
voor te leggen aan een senior specialistisch adviseur en presentaties te bezoeken over hoe architectuur binnen
def ensie is ingericht is de huidige situatie in kaart gebracht. Dit is gedaan aan de hand van de volgende vragen:
➢ Is er een visie op architectuur?
➢ Is het duidelijk wat de toegevoegde waarde is van architectuur?
➢ Welke metamodellen en ref erentiearchitecturen past jouw organisatie toe om architecturen te maken?
➢ Welke architectuurproducten kent jouw organisatie en hoe worden deze producten onderhouden?
➢ Hoe volwassen is het architectuurproces?
➢ Op welke wijze wordt het architectuurproces gebruikt voor de sturing van toekomstige
projecten/programma’s?
➢ Welke soorten architecten heef t jouw organisatie en welke taken moeten deze architecten uitvoeren?
➢ Op welke wijze is de rol of f unctie van architect opgehangen in de organisatie en over welk mandaat
moet de architect beschikken om zijn rol waar te maken?
➢ Over welk prof iel moet een architect beschikken in relatie tot de ontwikkelingen in de business, de
inf ormatievoorziening en de IT binnen jouw o rganisatie?
Aan de hand van de DYA architectuurvolwassenheidsmatrix is inzichtelijk gemaakt in welke mate in
verschillende aandachtsgebieden een niveau van volwassenheid gehaald wordt en vooral ook waar niet.
Alles overziend is de conclusie dat Def ensie als organisatie goed op weg is architectuur op een volwassen
manier te integreren in de organisatie. Echter zijn er altijd verbeterpunten, welke zich f ocussen op de volgende
twee aandachtsgebieden:
❖ Beheer van architectuurproducten en het architectuurproces.
❖ Vastleggen van verantwoordelijkheden en bevoegdheden.
Beheer van architectuurproducten en architectuurproces
Uit het onderzoek is naar voren gekomen dat er geen richtlijnen bestaan en dat het architectuurproces niet is
beschreven, om architectuurproducten eenduidig te houden en f lexibel te kunnen handelen op veranderingen
moet er een gestandaardiseerde procedure opgesteld worden waaraan iedereen zich dient te conf ormeren.
Concrete maatregelen:
❖ Hoof d architectuur draagt zorg voor een eenduidige beleidsnota omtrent beheer van architectuurproducten
en het architectuurproces waaraan éénieder zich dient te conf ormeren.
❖ Wijs een verantwoordelijk beheerder aan die zorgt dat het beleid wordt nageleef d, indien deze niet
voorhanden is in de eigen organisatie, wordt aangeraden éénmaal VTE aan te nemen die zich volledig op
deze zaken gaat f ocussen.
Vastleggen van verantwoordelijkheden en bevoegdheden
Verantwoordelijkheden en bevoegdheden evenals escalatielijnen zijn niet in f ormele vorm vastgelegd. Dit zorgt
voor nodeloze discussies draagt niet bij aan het verantwoordelijkheidsgevoel en draagkracht binnen andere
delen van de organisatie. Overwegende dat bij de CIO, en daarmee op strategisch niveau de waarde van
architectuur erkend wordt is het goed om dit in f ormele vorm vast te leggen.
Concrete maatregelen:
❖ Neem de verantwoordelijkheden van de architect op in de f unctieomschrijving.
❖ Laat een architect f ormeel plaatsnemen in stuurgroepen (Medior), dan wel regiegroepen (Senior) die sturing
geven aan verschillende projecten.
❖ Maak het werken onder architectuur af dwingbaar door een mandaat af te geven.
3
, 2 Inleiding
Het IT bedrijf van def ensie is het Joint Inf ormatie Voorziening Commando (JIVC). Van inf ormatieontwerp en
inf ormatiearchitectuur tot inf ormatietechnologie, - beheer en – management. Van cyberspace tot voertuig -IT, van
crypto en big data tot werkplekken in binnen- en buitenland. En tegenwoordig ook smartphones en tablets als
standaarduitrusting van de militair op missie. Zonder goed f unctionerende communicatiemiddelen is het
uitvoeren van een missie of oef ening gevaarlijk of zelf s onmogelijk. JIVC zorgt ervoor dat deze middelen altijd en
overal beschikbaar zijn. Daarnaast verzorgt JIVC de ontwikkeling en instandhouding van meer dan 50.000
werkplekken. Denk aan computers, printers, telef onie en datacenters. (Ministerie van Def ensie, 2021)
Door de bezuinigingsslagen van de af gelopen decennia is er binnen Def ensie een enorm versnipperd IT-
landschap ontstaan waardoor het voor JIVC onmogelijk was om hier no g de samenhang in te zien. Vanaf 2019 is
er een project van start gegaan die als doel heef t om het gehele IT-landschap in kaart te brengen. Dit is tot op
heden nog gaande.
Hoewel er bij de af deling Architectuur van JIVC ongeveer 40 mensen werken hebben militairen over het
algemeen geen ervaring met zulke projecten. Ook is er te weinig capaciteit op het gebied van enterprise
architectuur en de zogenoemde landschapsdenkers. Hierdoor merk je dat er veelal gebruik wordt gemaakt van
extern personeel met specif ieke kennis van enterprise architectuur.
Ter ondersteuning van voorliggend verbeterplan en meer specif iek het snappen van de huidige staat van
architectuur binnen Def ensie heef t de af deling Architectuur op 09 September een Webinar georganiseerd voor
éénieder die daar interesse in heef t.
Figuur 1: DYA architectuurvolwassenheidsmatrix
Door middel van bovenstaande DYA architectuurvolwassenheidsmatrix kan inzichtelijk gemaakt worden in welke
aandachtsgebieden welke mate van volwassenheid gehaald wordt door deze te toetsen aan hoe de organisatie
hier op dit moment mee omgaat, Door concrete stappen te nemen kan de gewenste situatie hiermee bereikt
worden, zoals in de verbetermaatregelen beschreven.
4
