Doelstellingen TLP2
Orthopedie: Anatomie, ziekteleer & OZT
2.31 Orthopedie: Anatomie
-Je kan met betrekking tot de knie, enkel en voet de bouw, ligging en onderdelen beschrijven
Onderdelen bot
Het bot is onderverdeeld in een diafyse (middendeel van het bot), epifyse (uiteinde van het bot) en
een metafyse (tussen beide delen in). Bij het jonge skelet zitten in de metafyse de epifysaire schijf.
Knie
De knie bestaat uit de condylen van het femur, twee
epicondylen van de tibia en de patella (sesambotje, botje in
een pees). De knie wordt erg in zijn bewegingsmogelijkheden
belemmerd door ligamenten. Aan de laterale zijde zit tussen de
femur en fibula het ligamentum collaterale laterale. Aan de
mediale zijde zit tussen het femur en de tibia het ligamentum
collaterale mediale. Deze twee banden voorkomen dat het
onderbeen in abductie of adductie kan gaan. De mediale band
belemmert het been naar buiten gaan (x-benen) en de laterale
band belemmert het been naar binnen gaan (o-benen).
Aan de binnenzijde in het gewricht zitten menisci (mediale en
laterale) om de gewrichtsoppervlakte passend te maken. De
mediale meniscus zit vast aan het ligament collaterale mediale,
deze scheurt dan ook mee met het ligament bij een blessure
(bucked handle leasure/hengsel).
Verder zitten er in de knie kruisbanden. Hierbij loopt de
voorste kruisband (anterior) van tibia voor naar femur achter, deze belemmert dat het onderbeen
naar voren getrokken kan worden (voorste
schuifladefenomeen). De achterste kruisband
(posterior) loopt van tibia achter naar femur voor,
deze belemmert dat het been naar achteren kan
klappen (achterste schuifladefenomeen).
Bovenaanzicht van de knie
De laterale meniscus is bijna helemaal rond en de
mediale meniscus meer in een C-vorm. Weet
hierbij ook de kruisbanden te tekenen en de
mediale collaterale kruisband die aan de meniscus
vast zit. De laterale band zit niet vast aan de
meniscus
Onderbeen
Het onderbeen bestaat uit de tibia en fibula, waarbij de bovenkant van de
tibia een tibiaplateau heet. Tussen de tibia en de fibula zit een membrana
interossea. Ze vormen een functionele eenheid en eindigd in de vork waar
de talus ligt. De vork wordt gevormd door de mediale en de laterale
malleolus. Het gewricht tussen de talus en de tibia wordt ook wel het
bovenste spronggewricht genoemd. Dit is een scharniergewricht. Andere
bewegingen worden tegengehouden door ligamenten. Het gewricht tussen
de talus en de calcaneus wordt het onderste spronggewricht genoemd.
,Inversie trauma
Als de enkel naar buiten klapt, gaan de laterale ligamenten stuk.
*Ligament fibulotalare anterior
*Ligament fibulotalare posterior
*Ligament fibulocalcaneus
Vervolgens zal de fibula zelf kapotgaan, meestal gaat het om de
laterale malleolus.
Tot slot kan ook de mediale malleolus kapotgaan
Fractuur onderbeen
Tussen de fibula en tibia zit een hele sterke verbinding, waar ook een
fractuur kan optreden. Als de fractuur distaal zit (onder de verbinding) heet dit een
Weber A. Een fractuur ter hoogte van de verbinding heet een Weber B. Zit de fractuur
boven de verbinding, dan heet dit een Weber C. Dit zorgt ervoor dat de vork van de
enkel niet meer stabiel is.
Spieren bovenbeen
Aan de binnenzijde van het bovenbeen zitten de adductoren, waarvan de grootste de m.
adductor magnus is. De belangrijkste functie is dus de adductie van het bovenbeen.
*M. adductor magnus
*M. adductor brevis
*M. adductor longus
*M. gracilis
Aan de voorzijde zit de m. quadriceps femoris, deze
bestaat uit vier delen:
*M. vastus medialis
*M. vastus lateralis
*M. vastus intermedius
*M. rectus femoris
Aan de achterzijde zitten de hamstrings. De meest
mediale spier is de m. semitendinosus en de m. semimembranosus. Lateraal zit de
m. biceps femoris.
De spieren in de voorzijde zijn voor het strekken van het been en de spieren in de
achterzijde zijn voor het buigen van het been.
De abductie van het been gebeurd door de m. gluteus maximus.
Spieren onderbeen
De spieren in het onderbeen zijn opgedeeld in
loges. Aan de laterale zijde zitten de:
*M. peroneus longus
*M. peroneus brevis
Aan de mediale voorzijde van de tibia zit een
dikke spier, wat de m. tibialis anterior is. Tussen
deze spieren zitten de extensoren van de voeten,
dit zijn de
*M. extensor digitorum longus
*M. extensor hallucis longus
Aan de achterzijde van de tibia zit de m. tibialis
posterior. Aan de binnenzijde achterkant zitten
de flexoren om de voet te buigen. Dit zijn de:
*M. flexorum digitorum longus
*M. flexorum hallucis longus
, Aan de achterzijde van het onderbeen loopt de m. soleus en de m. gastrocnemicus (mediaal en
lateraal). Deze komen samen in de achillespees. Belangrijke pezen aan de buitenzijde van de voet
komen van de m. peroneus en van de binnenzijde van de voet van de m. tibialis anterior/posterior.
Voetskelet
In totaal bestaat de voet uit 26 botjes.
De voetwortelbeentjes bestaan uit twee grote botten, waarbij de talus gaat naar het os naviculare.
De calcaneus loopt naar het os cuboideum. Deze twee lopen samen naar de os cuneiformes. Het os
cuneiformes bestaat uit drie botjes: mediale, intermedium en laterale.
De middenvoetsbeentjes bestaan uit 5 metatarsale.
Verder bestaan de tenen uit 14 botjes.
Orthopedie: Anatomie, ziekteleer & OZT
2.31 Orthopedie: Anatomie
-Je kan met betrekking tot de knie, enkel en voet de bouw, ligging en onderdelen beschrijven
Onderdelen bot
Het bot is onderverdeeld in een diafyse (middendeel van het bot), epifyse (uiteinde van het bot) en
een metafyse (tussen beide delen in). Bij het jonge skelet zitten in de metafyse de epifysaire schijf.
Knie
De knie bestaat uit de condylen van het femur, twee
epicondylen van de tibia en de patella (sesambotje, botje in
een pees). De knie wordt erg in zijn bewegingsmogelijkheden
belemmerd door ligamenten. Aan de laterale zijde zit tussen de
femur en fibula het ligamentum collaterale laterale. Aan de
mediale zijde zit tussen het femur en de tibia het ligamentum
collaterale mediale. Deze twee banden voorkomen dat het
onderbeen in abductie of adductie kan gaan. De mediale band
belemmert het been naar buiten gaan (x-benen) en de laterale
band belemmert het been naar binnen gaan (o-benen).
Aan de binnenzijde in het gewricht zitten menisci (mediale en
laterale) om de gewrichtsoppervlakte passend te maken. De
mediale meniscus zit vast aan het ligament collaterale mediale,
deze scheurt dan ook mee met het ligament bij een blessure
(bucked handle leasure/hengsel).
Verder zitten er in de knie kruisbanden. Hierbij loopt de
voorste kruisband (anterior) van tibia voor naar femur achter, deze belemmert dat het onderbeen
naar voren getrokken kan worden (voorste
schuifladefenomeen). De achterste kruisband
(posterior) loopt van tibia achter naar femur voor,
deze belemmert dat het been naar achteren kan
klappen (achterste schuifladefenomeen).
Bovenaanzicht van de knie
De laterale meniscus is bijna helemaal rond en de
mediale meniscus meer in een C-vorm. Weet
hierbij ook de kruisbanden te tekenen en de
mediale collaterale kruisband die aan de meniscus
vast zit. De laterale band zit niet vast aan de
meniscus
Onderbeen
Het onderbeen bestaat uit de tibia en fibula, waarbij de bovenkant van de
tibia een tibiaplateau heet. Tussen de tibia en de fibula zit een membrana
interossea. Ze vormen een functionele eenheid en eindigd in de vork waar
de talus ligt. De vork wordt gevormd door de mediale en de laterale
malleolus. Het gewricht tussen de talus en de tibia wordt ook wel het
bovenste spronggewricht genoemd. Dit is een scharniergewricht. Andere
bewegingen worden tegengehouden door ligamenten. Het gewricht tussen
de talus en de calcaneus wordt het onderste spronggewricht genoemd.
,Inversie trauma
Als de enkel naar buiten klapt, gaan de laterale ligamenten stuk.
*Ligament fibulotalare anterior
*Ligament fibulotalare posterior
*Ligament fibulocalcaneus
Vervolgens zal de fibula zelf kapotgaan, meestal gaat het om de
laterale malleolus.
Tot slot kan ook de mediale malleolus kapotgaan
Fractuur onderbeen
Tussen de fibula en tibia zit een hele sterke verbinding, waar ook een
fractuur kan optreden. Als de fractuur distaal zit (onder de verbinding) heet dit een
Weber A. Een fractuur ter hoogte van de verbinding heet een Weber B. Zit de fractuur
boven de verbinding, dan heet dit een Weber C. Dit zorgt ervoor dat de vork van de
enkel niet meer stabiel is.
Spieren bovenbeen
Aan de binnenzijde van het bovenbeen zitten de adductoren, waarvan de grootste de m.
adductor magnus is. De belangrijkste functie is dus de adductie van het bovenbeen.
*M. adductor magnus
*M. adductor brevis
*M. adductor longus
*M. gracilis
Aan de voorzijde zit de m. quadriceps femoris, deze
bestaat uit vier delen:
*M. vastus medialis
*M. vastus lateralis
*M. vastus intermedius
*M. rectus femoris
Aan de achterzijde zitten de hamstrings. De meest
mediale spier is de m. semitendinosus en de m. semimembranosus. Lateraal zit de
m. biceps femoris.
De spieren in de voorzijde zijn voor het strekken van het been en de spieren in de
achterzijde zijn voor het buigen van het been.
De abductie van het been gebeurd door de m. gluteus maximus.
Spieren onderbeen
De spieren in het onderbeen zijn opgedeeld in
loges. Aan de laterale zijde zitten de:
*M. peroneus longus
*M. peroneus brevis
Aan de mediale voorzijde van de tibia zit een
dikke spier, wat de m. tibialis anterior is. Tussen
deze spieren zitten de extensoren van de voeten,
dit zijn de
*M. extensor digitorum longus
*M. extensor hallucis longus
Aan de achterzijde van de tibia zit de m. tibialis
posterior. Aan de binnenzijde achterkant zitten
de flexoren om de voet te buigen. Dit zijn de:
*M. flexorum digitorum longus
*M. flexorum hallucis longus
, Aan de achterzijde van het onderbeen loopt de m. soleus en de m. gastrocnemicus (mediaal en
lateraal). Deze komen samen in de achillespees. Belangrijke pezen aan de buitenzijde van de voet
komen van de m. peroneus en van de binnenzijde van de voet van de m. tibialis anterior/posterior.
Voetskelet
In totaal bestaat de voet uit 26 botjes.
De voetwortelbeentjes bestaan uit twee grote botten, waarbij de talus gaat naar het os naviculare.
De calcaneus loopt naar het os cuboideum. Deze twee lopen samen naar de os cuneiformes. Het os
cuneiformes bestaat uit drie botjes: mediale, intermedium en laterale.
De middenvoetsbeentjes bestaan uit 5 metatarsale.
Verder bestaan de tenen uit 14 botjes.
