Leerdoelen sensomotorisch (week 2)
1. Sensoren classiferen naar adequate prikkel, adaptieve
vermogen en werkterrein.
Adequate prikkel = Sensor die het gevoeligst is voor een type prikkel
Type sensoren:
- Mechanosensoren (druk)
- Thermosensoren (temperatuur)
- Fotosensoren (licht)
- Chemosenoren (chemische stoffen)
- Nocisensoren (pijn)
Adaptievermogen = Prikkels worden aangepast over tijd (Factor blijft aanwezig,
maar wordt steeds minder. Denk aan het binnen lopen van de keuken waar een
appeltaart wordt gebakken).
Type sensoren:
- Fasische sensoren (volledige adaptatie)
- Tonische sensoren (geen adaptatie, continue prikkels)
- Fasisch-tonische sensoren (deels adaptatie) (vb. naar buiten in de kou.
Voelt eerst koud,
wordt steeds minder)
Werkterrein
Type sensoren:
- Exterosensoren (prikkel van buitenaf via de zintuigen)
- Enterosensoren (prikkel van binnen, maag/darm)
- Propriosensoren (Beweging en houding)
2. De begrippen somatosensoriek, sensibiliteit en afferent en
efferent uitleggen
Somatosensoriek = informatie uit huid en bewegingsapparatuur.
In de huid zitten verschillende sensoren. Wat kan je ermee?
Tast (grove en fijne)
Temperatuur
Pijn
Bewegingsappartuur:
Wat doen onze lichaamsdelen.
Positie van de spieren en gewrichten.
Sensibiliteit = de somatosensoriek die bewust wordt waargenomen.
, Afferent = Een sensorische zenuw geleid een signaal/prikkel dat een van de
zintuigen heeft opgevangen naar het centrale zenuwstelsel toe.
Efferent = Een motorische zenuw geeft signalen/prikkels vanuit het centrale
zenuwstelsel.
Afferent naar Centraal
Efferent naar Perifeer
3. De werking van exterosensoren uitleggen met behulp van de
begrippen 'receptief veld' en 'discriminerend vermogen'
Exterosensoren = informeren het zenuwstelsel over prikkels die vanuit de
buitenwereld op het lichaam afkomen. Liggen voornamelijk aan het
lichaamsoppervlak.
Receptief veld = Een plaats waar sensoren verbonden zijn met 1 zenuwvezel.
De grote van het veld waarop de prikkel binnenkomen. Receptieve veld grootst in
vingers (2mm), kleinst in de rug (4mm). Hoe kleiner het receptief veld, hoe beter
onderscheid gemaakt kan worden tussen voorwerpen.
Discriminerend vermogen = het vermogen van het zenuwstelsel om twee
tegelijkertijd toegediende prikkels afzonderlijk waar te nemen.
Exterosensoren geven informatie over de locatie en sterkte van de prikkel. Deze
prikkel komt binnen op het receptief veld. Is het een klein voorwerp wordt er
maar 1 zenuw aangeraakt/ingedrukt. (klein receptief veld) Bij een groot voorwerp
worden er meerdere sensoren geraakt. (groter receptief veld).
4. De werking van propriosensoren uitleggen, door:
* De bouw en de werking van de Golgi-peessensoren uit te leggen
* De bouw en de werking van de spierspoel uit te leggen
Propriosensoren = prikkels uit houding en beweging
De bouw en de werking van de Golgi-peessensoren uit te leggen
De Golgi-peessensoren bevinden zich net voor de overgang van spier- naar
peesweefsel. Ze zijn in serie achterelkaar geschakeld. Ze reageren op vervorming
van het peesweefsel. (kracht zetten in de spier) spierkracht detectoren. Kracht
die van binnen uitkomen, niet van buitenaf.
De spier verkort bij aanspannen, bij dat strak trekken worden de ruimtes tussen
de vezels korter. Dit wordt als druk geregistreerd door de peessensoren. Dat blijf
je voelen, als je iets tilt blijft het even zwaar. Geen verandering dus tonisch.
1. Sensoren classiferen naar adequate prikkel, adaptieve
vermogen en werkterrein.
Adequate prikkel = Sensor die het gevoeligst is voor een type prikkel
Type sensoren:
- Mechanosensoren (druk)
- Thermosensoren (temperatuur)
- Fotosensoren (licht)
- Chemosenoren (chemische stoffen)
- Nocisensoren (pijn)
Adaptievermogen = Prikkels worden aangepast over tijd (Factor blijft aanwezig,
maar wordt steeds minder. Denk aan het binnen lopen van de keuken waar een
appeltaart wordt gebakken).
Type sensoren:
- Fasische sensoren (volledige adaptatie)
- Tonische sensoren (geen adaptatie, continue prikkels)
- Fasisch-tonische sensoren (deels adaptatie) (vb. naar buiten in de kou.
Voelt eerst koud,
wordt steeds minder)
Werkterrein
Type sensoren:
- Exterosensoren (prikkel van buitenaf via de zintuigen)
- Enterosensoren (prikkel van binnen, maag/darm)
- Propriosensoren (Beweging en houding)
2. De begrippen somatosensoriek, sensibiliteit en afferent en
efferent uitleggen
Somatosensoriek = informatie uit huid en bewegingsapparatuur.
In de huid zitten verschillende sensoren. Wat kan je ermee?
Tast (grove en fijne)
Temperatuur
Pijn
Bewegingsappartuur:
Wat doen onze lichaamsdelen.
Positie van de spieren en gewrichten.
Sensibiliteit = de somatosensoriek die bewust wordt waargenomen.
, Afferent = Een sensorische zenuw geleid een signaal/prikkel dat een van de
zintuigen heeft opgevangen naar het centrale zenuwstelsel toe.
Efferent = Een motorische zenuw geeft signalen/prikkels vanuit het centrale
zenuwstelsel.
Afferent naar Centraal
Efferent naar Perifeer
3. De werking van exterosensoren uitleggen met behulp van de
begrippen 'receptief veld' en 'discriminerend vermogen'
Exterosensoren = informeren het zenuwstelsel over prikkels die vanuit de
buitenwereld op het lichaam afkomen. Liggen voornamelijk aan het
lichaamsoppervlak.
Receptief veld = Een plaats waar sensoren verbonden zijn met 1 zenuwvezel.
De grote van het veld waarop de prikkel binnenkomen. Receptieve veld grootst in
vingers (2mm), kleinst in de rug (4mm). Hoe kleiner het receptief veld, hoe beter
onderscheid gemaakt kan worden tussen voorwerpen.
Discriminerend vermogen = het vermogen van het zenuwstelsel om twee
tegelijkertijd toegediende prikkels afzonderlijk waar te nemen.
Exterosensoren geven informatie over de locatie en sterkte van de prikkel. Deze
prikkel komt binnen op het receptief veld. Is het een klein voorwerp wordt er
maar 1 zenuw aangeraakt/ingedrukt. (klein receptief veld) Bij een groot voorwerp
worden er meerdere sensoren geraakt. (groter receptief veld).
4. De werking van propriosensoren uitleggen, door:
* De bouw en de werking van de Golgi-peessensoren uit te leggen
* De bouw en de werking van de spierspoel uit te leggen
Propriosensoren = prikkels uit houding en beweging
De bouw en de werking van de Golgi-peessensoren uit te leggen
De Golgi-peessensoren bevinden zich net voor de overgang van spier- naar
peesweefsel. Ze zijn in serie achterelkaar geschakeld. Ze reageren op vervorming
van het peesweefsel. (kracht zetten in de spier) spierkracht detectoren. Kracht
die van binnen uitkomen, niet van buitenaf.
De spier verkort bij aanspannen, bij dat strak trekken worden de ruimtes tussen
de vezels korter. Dit wordt als druk geregistreerd door de peessensoren. Dat blijf
je voelen, als je iets tilt blijft het even zwaar. Geen verandering dus tonisch.
