Hoorcolleges psychotherapie
Inhoud
Hoorcollege 1 - Introductonn Pschotherapeutc change...................................................................2
Hoorcollege 2 – gedragPtherapie en cogniteve therapie...................................................................5
Hoorcollege 4 - Client-centered pPschotheraps according to Carl RogerP........................................10
Hoorcollege 5 - Hoorcollege 3 - Pschodsnamic pPschotheraps......................................................20
Hoorcollege 5 – GroepPtherapie.......................................................................................................27
Hoorcollege 6 – Familie, PpouPe en PsPteem therapie......................................................................31
Hoorcollege 7 - Treatment of perPonalits diPorderP - Borderline.....................................................38
Hoorcollege 8 - How to motvate people to change?.......................................................................43
1
,Hoorcollege 1 - Introduction: Psychotherapeutic change
Concerns in regard to the science of psychotherapy
Traditionele YO – school aannamen ineffectief aangemoedigd door bewijs
Weinig theoretische integratie
Duidelijke empirisch bewijs voor stoornis-specifieke mini-theorieën; sterke
behandelingseffecten; afname van YO naar psychopathologie
Weinig invloed op klinische praktijk
YO is verwijderd van universiteit curriculum
We weten niet hoe behandeling werkt, daar is geen data van bekend. Wel is
er data van resultaten van de behandelingen. Onderzoek ontbreekt.
Doelen van de cursus
1. Krijgen van kennis van grote YO-scholen en verschillende tijdelijke en
overeenkomstige YO methoden
2. Krijg verder inzicht in YO toepassingen in de dagelijkse praktijk
3. Promoot een wetenschappelijke en kritische attitude t.o.v. YO en YO-effecten
Tentamen materiaal
Boek: Cooper, M. (2008). Essential research findings in counseling and
psychotherapy.
Colleges en demonstraties
Reader met 18 papers
Waarom is het zo moeilijk voor ons mensen om te veranderen?
Is verandering iets wat je moet vormen, oefenen, herhalen?
Freud is de stichter van psychotherapie; de eerste die vond dat je moest
praten met mensen
Rogers is van de cliënt-gerichte, Rogerian-, persoon-georiënteerde of
menselijke YO
Skinner: gedragstherapie / cognitieve therapie (CBT); hypnose; schema-
gefocuste therapie; ACT
Rechtsonder familie en systeem therapie
Louise (25jr) heeft een paniekstoornis met agorafobie.
Is/durf nooit alleen te zijn; altijd met haar tweelingzus. Wil altijd naar de buren
toe gaan of gaan bellen naar mensen uit angst. Bang om flauw te vallen? Ze
weet niet precies waar ze bang voor is; als je vraagt wat er zal gebeuren als
ze niet naar de buren zou gaan of waarvoor ze nou bang is, weet ze het niet
Je kan wel een paniekaanval krijgen, maar je krijgt lang niet altijd een
paniekstoornis. Pas als je bang bent voor de aanvallen. Mensen met
paniekaanvallen kunnen niet in een trein etc. gaan omdat ze bang zijn dat er
iets zal gebeuren. Ondanks dat ze weten dat er niks zal gebeuren.
Marit (24jr) Trichtillomanie: haar eruit trekken, zowel wimpers als haar etc.
Met nepnagels doet ze het niet; probeert het te onderdrukken maar soms
vergeet ze het dan en doet ze het wel weer. Schaamte: zichtbaar als ze een
strakke staart indoet als ze gaat dansen. Post-natale depressie. Als er veel
onrust is; wordt het erger. Ze kan wel stopen met roken want dat is een
2
, verslaving aan nicotine, maar ze kan niet stoppen met haren trekken omdat dit
een gewoonte is en met een gewoonte stoppen is heel moeilijk.
Psychische stoornissen
Als een patiënt in behandeling komt, ervaart diegene:
Gevoelens, gedachtes, gedragsneigingen, lichaamssensaties die die niet wil.
Je hebt gedachtes die steeds terugkomen en niet weg gaan. Of je voelt je
vermoeid etc.
o Als een probleem: ongewild, intoleerbaar, abnormaal,
oncontroleerbaar, absurd
Gefragmenteerd sense van het zelf; op de manier waarop ze
erover praten, is een manier waarop het lijkt alsof ze zelf niet de
oorzaak zijn van de problemen. Alsof er iets binnenin zit in hen
dat de oorzaak is. Gevoel van schaamte en hulpeloos; typisch
voor mensen die een mentale stoornis hebben. Het probleem is
in de manier waarop jij dingen ervaart.
Ontoegankelijke, onbewuste motieven
Overweldige jeugdervaringen
o Familie mythes; familie patronen die je vroeg vormen. Het is moeilijk
om je patronen te veranderen, maar ook ervaringen veranderen is
moeilijk.
Constante strijd met het ID; onmiddellijke verlangens naar bepaalde dingen en
het onderdrukken hiervan. Strijd tussen SUPEREGO en ID; onbewust
Beperkte leer ervaringen
Onvermogen om delen van jezelf te herkennen
“The ‘me’ is not the boss”
Moderne experimentele psychopathologie
Stoornis-specifiek
Theorieën van cognitieve psychologie en neurowetenschap
Gazzaniga
Gazzaniga zegt er is geen ‘me’, er is geen ‘I’. Het is lastig om te laten zien dat
je een ‘jij’ hebt van binnen.
Tijdelijk beeld: brein
Amygdala bepaalt of er angst is of niet. Amygdala hypothalamus. De
informatie van de amygdala gaat ook naar de hippocampus
3
, English butlers: een vent staat dronken met glas wijn en een butler let op die
dan het glas weg pakt. Dus de butler is altijd aanwezig en let altijd op op het
goede moment zonder bewuste moeite.
Er zijn snelle manieren om een English butler te trainen en te veranderen; bijv.
als je ziek wordt van voedsel. Het is te beïnvloeden door de omgeving
Er zijn drie manieren waarop een brein kan leren: representaties (door
interactie met de omgeving want je neemt iets uit de omgeving en dit biedt je
informatie dat jou verandert):
o Associaties: een ervaring die komt omdat je herhaaldelijk op een
bepaalde manier interacteert met je omgeving. Bijv. als je vader jou
slaat als je te hard praat; leer je niet hard meer te praten. Stimulus is
gekoppeld aan een bepaalde reactie. Het zijn geleerde associaties.
Zitten in impliciete systemen. Je kan wel leuke dingen over honden
bedenken maar verandert niet jouw angst ervoor. Vooral als ze worden
herhaald, leren ze om te blijven.
o Schema: het is een neuraal netwerk. Je hebt de informatie altijd bij de
hand als je geconfronteerd wordt met bijv. een sinaasappel en je wil
weten hoe ver deze gegooid kan worden.
o Propositional: het brein veranderen door alleen het gebruik van
woorden of symbolen. Dieren kunnen dit niet. Gedrag verandert
bijvoorbeeld als iemand zegt dat het buiten regent (paraplu pakken).
Als redeneren betrokken is in t probleem, dan helpt het bieden van informatie
Associatieve representatie: praten is niet een manier om associatieve
representaties te veranderen. Je kan niet praten met de English Butler maar je
moet oefenen. Systematische programma’s die veranderen. Ze maken nieuwe
associaties meer actief en de ouderen minder actief.
Schematische representaties: activeren van betekenissen
Propositionele representaties:
Psychotherapie: psychotherapie is een undertaking aimed at changing subjective
reality. ‘That things are otherwise’ has to made available
4
Inhoud
Hoorcollege 1 - Introductonn Pschotherapeutc change...................................................................2
Hoorcollege 2 – gedragPtherapie en cogniteve therapie...................................................................5
Hoorcollege 4 - Client-centered pPschotheraps according to Carl RogerP........................................10
Hoorcollege 5 - Hoorcollege 3 - Pschodsnamic pPschotheraps......................................................20
Hoorcollege 5 – GroepPtherapie.......................................................................................................27
Hoorcollege 6 – Familie, PpouPe en PsPteem therapie......................................................................31
Hoorcollege 7 - Treatment of perPonalits diPorderP - Borderline.....................................................38
Hoorcollege 8 - How to motvate people to change?.......................................................................43
1
,Hoorcollege 1 - Introduction: Psychotherapeutic change
Concerns in regard to the science of psychotherapy
Traditionele YO – school aannamen ineffectief aangemoedigd door bewijs
Weinig theoretische integratie
Duidelijke empirisch bewijs voor stoornis-specifieke mini-theorieën; sterke
behandelingseffecten; afname van YO naar psychopathologie
Weinig invloed op klinische praktijk
YO is verwijderd van universiteit curriculum
We weten niet hoe behandeling werkt, daar is geen data van bekend. Wel is
er data van resultaten van de behandelingen. Onderzoek ontbreekt.
Doelen van de cursus
1. Krijgen van kennis van grote YO-scholen en verschillende tijdelijke en
overeenkomstige YO methoden
2. Krijg verder inzicht in YO toepassingen in de dagelijkse praktijk
3. Promoot een wetenschappelijke en kritische attitude t.o.v. YO en YO-effecten
Tentamen materiaal
Boek: Cooper, M. (2008). Essential research findings in counseling and
psychotherapy.
Colleges en demonstraties
Reader met 18 papers
Waarom is het zo moeilijk voor ons mensen om te veranderen?
Is verandering iets wat je moet vormen, oefenen, herhalen?
Freud is de stichter van psychotherapie; de eerste die vond dat je moest
praten met mensen
Rogers is van de cliënt-gerichte, Rogerian-, persoon-georiënteerde of
menselijke YO
Skinner: gedragstherapie / cognitieve therapie (CBT); hypnose; schema-
gefocuste therapie; ACT
Rechtsonder familie en systeem therapie
Louise (25jr) heeft een paniekstoornis met agorafobie.
Is/durf nooit alleen te zijn; altijd met haar tweelingzus. Wil altijd naar de buren
toe gaan of gaan bellen naar mensen uit angst. Bang om flauw te vallen? Ze
weet niet precies waar ze bang voor is; als je vraagt wat er zal gebeuren als
ze niet naar de buren zou gaan of waarvoor ze nou bang is, weet ze het niet
Je kan wel een paniekaanval krijgen, maar je krijgt lang niet altijd een
paniekstoornis. Pas als je bang bent voor de aanvallen. Mensen met
paniekaanvallen kunnen niet in een trein etc. gaan omdat ze bang zijn dat er
iets zal gebeuren. Ondanks dat ze weten dat er niks zal gebeuren.
Marit (24jr) Trichtillomanie: haar eruit trekken, zowel wimpers als haar etc.
Met nepnagels doet ze het niet; probeert het te onderdrukken maar soms
vergeet ze het dan en doet ze het wel weer. Schaamte: zichtbaar als ze een
strakke staart indoet als ze gaat dansen. Post-natale depressie. Als er veel
onrust is; wordt het erger. Ze kan wel stopen met roken want dat is een
2
, verslaving aan nicotine, maar ze kan niet stoppen met haren trekken omdat dit
een gewoonte is en met een gewoonte stoppen is heel moeilijk.
Psychische stoornissen
Als een patiënt in behandeling komt, ervaart diegene:
Gevoelens, gedachtes, gedragsneigingen, lichaamssensaties die die niet wil.
Je hebt gedachtes die steeds terugkomen en niet weg gaan. Of je voelt je
vermoeid etc.
o Als een probleem: ongewild, intoleerbaar, abnormaal,
oncontroleerbaar, absurd
Gefragmenteerd sense van het zelf; op de manier waarop ze
erover praten, is een manier waarop het lijkt alsof ze zelf niet de
oorzaak zijn van de problemen. Alsof er iets binnenin zit in hen
dat de oorzaak is. Gevoel van schaamte en hulpeloos; typisch
voor mensen die een mentale stoornis hebben. Het probleem is
in de manier waarop jij dingen ervaart.
Ontoegankelijke, onbewuste motieven
Overweldige jeugdervaringen
o Familie mythes; familie patronen die je vroeg vormen. Het is moeilijk
om je patronen te veranderen, maar ook ervaringen veranderen is
moeilijk.
Constante strijd met het ID; onmiddellijke verlangens naar bepaalde dingen en
het onderdrukken hiervan. Strijd tussen SUPEREGO en ID; onbewust
Beperkte leer ervaringen
Onvermogen om delen van jezelf te herkennen
“The ‘me’ is not the boss”
Moderne experimentele psychopathologie
Stoornis-specifiek
Theorieën van cognitieve psychologie en neurowetenschap
Gazzaniga
Gazzaniga zegt er is geen ‘me’, er is geen ‘I’. Het is lastig om te laten zien dat
je een ‘jij’ hebt van binnen.
Tijdelijk beeld: brein
Amygdala bepaalt of er angst is of niet. Amygdala hypothalamus. De
informatie van de amygdala gaat ook naar de hippocampus
3
, English butlers: een vent staat dronken met glas wijn en een butler let op die
dan het glas weg pakt. Dus de butler is altijd aanwezig en let altijd op op het
goede moment zonder bewuste moeite.
Er zijn snelle manieren om een English butler te trainen en te veranderen; bijv.
als je ziek wordt van voedsel. Het is te beïnvloeden door de omgeving
Er zijn drie manieren waarop een brein kan leren: representaties (door
interactie met de omgeving want je neemt iets uit de omgeving en dit biedt je
informatie dat jou verandert):
o Associaties: een ervaring die komt omdat je herhaaldelijk op een
bepaalde manier interacteert met je omgeving. Bijv. als je vader jou
slaat als je te hard praat; leer je niet hard meer te praten. Stimulus is
gekoppeld aan een bepaalde reactie. Het zijn geleerde associaties.
Zitten in impliciete systemen. Je kan wel leuke dingen over honden
bedenken maar verandert niet jouw angst ervoor. Vooral als ze worden
herhaald, leren ze om te blijven.
o Schema: het is een neuraal netwerk. Je hebt de informatie altijd bij de
hand als je geconfronteerd wordt met bijv. een sinaasappel en je wil
weten hoe ver deze gegooid kan worden.
o Propositional: het brein veranderen door alleen het gebruik van
woorden of symbolen. Dieren kunnen dit niet. Gedrag verandert
bijvoorbeeld als iemand zegt dat het buiten regent (paraplu pakken).
Als redeneren betrokken is in t probleem, dan helpt het bieden van informatie
Associatieve representatie: praten is niet een manier om associatieve
representaties te veranderen. Je kan niet praten met de English Butler maar je
moet oefenen. Systematische programma’s die veranderen. Ze maken nieuwe
associaties meer actief en de ouderen minder actief.
Schematische representaties: activeren van betekenissen
Propositionele representaties:
Psychotherapie: psychotherapie is een undertaking aimed at changing subjective
reality. ‘That things are otherwise’ has to made available
4
