Begrippenlijst blok 2.1 Biologische Determinanten van Leren en
Ontwikkeling
Probleem 1
Evolutie: gelijke ordelijke veranderingen ondergaan van reeds bestaande
soorten; verandering over tijd
Fitness: de vaardigheid van een organisme om te overleven en zijn genen over
te dragen aan de volgende generatie; het potentieel van een dier om succesvol
te reproduceren
Exaptations: kenmerken hebben een functie gehad en gaan later een andere
functie vervullen
Homologie: structuren die gelijk zijn omdat ze dezelfde evolutionaire oorsprong
hebben (vb. mensen en apen)
Analogie: twee diersoorten hebben veel overeenkomsten hebben, maar niet
dezelfde voorouder (vb. bijen en vogels hebben allebei vogels)
Convergent evolution: de evolutie bij niet-gerelateerde soorten met dezelfde
oplossingen met dezelfde vraag uit de omgeving
Dichotomous traits: traits die alleen in één vorm voorkomen, nooit in
combinatie (of bruin of wit)
True-bleeding lines: foklijnen waarin leden altijd nakomelingen produceren met
dezelfde eigenschap (bijvoorbeeld altijd bruine zaadjes) generatie na generatie
Gen: elke erfelijke factor; et kleinste discrete gedeelte dat wordt overgedragen
aan nakomelingen, zonder te worden afgebroken of gemixt
Allelen: 2 genen die dezelfde eigenschap controleren
Homozygoot: twee dezelfde eigenschappen
Heterozygoot: twee verschillende eigenschappen
Function: in termen van reproductief succes
Functionalism: het principe om een biologisch fenomeen het beste te begrijpen
is om zijn nuttige functies voor het organisme proberen te begrijpen
Natural selection: het proces waarbij overgeërfde eigenschappen die een
selectief voordeel verlenen/bijdragen meer voorkomen in een populatie
Theorie of sexual selection: richt zich op aanpassingen die zijn ontstaan als
gevolg van succesvolle paring
Intrasexual competition: competitie tussen twee leden van dezelfde sekse, de
winnaar krijgt toegang tot het andere geslacht
Intersexual selection: voorkeur in paringspartner. Als leden van dezelfde sekse
dezelfde consensus hebben over kwaliteiten die gewenst zijn in de leden van de
andere sekse, dan zullen de individuen van de andere sekse die deze kwaliteiten
bezitten bij voorkeur worden gekozen als paringspartner
genetic drift: random veranderingen in de genetische laag van een populatie
Founder effects: wanneer kleine porties van een populatie een nieuwe kolonie
stichten (roodharige op een eiland) en de stichters van de nieuwe kolonie niet
helemaal genetisch representatief zijn voor de originele populatie
Genetic bottlenecks: wanneer een populatie krimpt, misschien door een
random catastrofe zoals een aardbeving, de overlevende dragen de genen van
de originele populatie
Goede eigenschap: best aangepast aan de omgeving
Social dominance: zorgen voor een stabiele hiërarchie van sociale dominantie
door strijdlustige ontmoetingen met andere mannetjes (dominante mannetje wint
vaak)
Courtship Display: eigenlijk een serie van firten totdat er paring ontstaat.
Mannetje benaderd vaak eerst het vrouwtje met een signaal van interesse
Ontwikkeling
Probleem 1
Evolutie: gelijke ordelijke veranderingen ondergaan van reeds bestaande
soorten; verandering over tijd
Fitness: de vaardigheid van een organisme om te overleven en zijn genen over
te dragen aan de volgende generatie; het potentieel van een dier om succesvol
te reproduceren
Exaptations: kenmerken hebben een functie gehad en gaan later een andere
functie vervullen
Homologie: structuren die gelijk zijn omdat ze dezelfde evolutionaire oorsprong
hebben (vb. mensen en apen)
Analogie: twee diersoorten hebben veel overeenkomsten hebben, maar niet
dezelfde voorouder (vb. bijen en vogels hebben allebei vogels)
Convergent evolution: de evolutie bij niet-gerelateerde soorten met dezelfde
oplossingen met dezelfde vraag uit de omgeving
Dichotomous traits: traits die alleen in één vorm voorkomen, nooit in
combinatie (of bruin of wit)
True-bleeding lines: foklijnen waarin leden altijd nakomelingen produceren met
dezelfde eigenschap (bijvoorbeeld altijd bruine zaadjes) generatie na generatie
Gen: elke erfelijke factor; et kleinste discrete gedeelte dat wordt overgedragen
aan nakomelingen, zonder te worden afgebroken of gemixt
Allelen: 2 genen die dezelfde eigenschap controleren
Homozygoot: twee dezelfde eigenschappen
Heterozygoot: twee verschillende eigenschappen
Function: in termen van reproductief succes
Functionalism: het principe om een biologisch fenomeen het beste te begrijpen
is om zijn nuttige functies voor het organisme proberen te begrijpen
Natural selection: het proces waarbij overgeërfde eigenschappen die een
selectief voordeel verlenen/bijdragen meer voorkomen in een populatie
Theorie of sexual selection: richt zich op aanpassingen die zijn ontstaan als
gevolg van succesvolle paring
Intrasexual competition: competitie tussen twee leden van dezelfde sekse, de
winnaar krijgt toegang tot het andere geslacht
Intersexual selection: voorkeur in paringspartner. Als leden van dezelfde sekse
dezelfde consensus hebben over kwaliteiten die gewenst zijn in de leden van de
andere sekse, dan zullen de individuen van de andere sekse die deze kwaliteiten
bezitten bij voorkeur worden gekozen als paringspartner
genetic drift: random veranderingen in de genetische laag van een populatie
Founder effects: wanneer kleine porties van een populatie een nieuwe kolonie
stichten (roodharige op een eiland) en de stichters van de nieuwe kolonie niet
helemaal genetisch representatief zijn voor de originele populatie
Genetic bottlenecks: wanneer een populatie krimpt, misschien door een
random catastrofe zoals een aardbeving, de overlevende dragen de genen van
de originele populatie
Goede eigenschap: best aangepast aan de omgeving
Social dominance: zorgen voor een stabiele hiërarchie van sociale dominantie
door strijdlustige ontmoetingen met andere mannetjes (dominante mannetje wint
vaak)
Courtship Display: eigenlijk een serie van firten totdat er paring ontstaat.
Mannetje benaderd vaak eerst het vrouwtje met een signaal van interesse
