Tentamenopgaven Auditing Theory
1) Wat is de betekenis van internal control voor de accountant in het kader van de controle van
de JR?
In het boek van Knechel wordt internal control besproken in het kader van de zekerheid die internal
control verschaft aan de accountant in verband met de risicomitigerende werking die hier van
uit gaat in relatie tot de onderkende business risks en process risks. In dat kader zijn de zgn.
management controls en process controls, zoals beschreven in het boek van Knechel van belang.
Daarnaast speelt de kracht van de interne beheersing (internal control) een belangrijke rol voor de
aanpak (organisatiegericht dan wel gegevensgericht) van de door de accountant uit te voeren
controlewerkzaamheden. De kracht van de risicomitigerende werking van de interne
beheersingmaatregelen bepaalt immers de aard en omvang van de gegevensgerichte
werkzaamheden teneinde tot een bevredigend accountantscontrolerisico te komen. Dit blijkt uit de
volgende formule: AR IR; ICR; DR. Indien de interne beheersing (ICR) onvoldoende in staat is om de
inherente risico‘s (vgl. business risks) te mitigeren, zullen meer gegevensgerichte werkzaamheden
moeten worden uitgevoerd om tot een bevredigend accountantscontrolerisico (AR) te komen.
2) Knechel heeft in zijn risicoanalyse een prominente plaats ingeruimd voor de zogenoemde
(strategic) business risks. Geef een omschrijving van business risk, zoals die door Knechel, in
zijn boek ‗Auditing, Assurance and Risk‘ wordt gehanteerd.
Een business risk is elk externe (strategische) of interne (proces) bedreiging die van invloed kan
zijn op de mogelijkheden en capaciteiten van een organisatie om haar doelstellingen te realiseren.
3) De effectiviteit van management controls kan door diverse omstandigheden fors worden
beperkt. Noem drie van dergelijke omstandigheden.
1. Failure to communicate mission and objectives. Indien missie en doelstellingen van de organisatie
niet goed worden begrepen en geaccepteerd door het personeel in China kan dit leiden tot
ineffectieve communicatie en ineffectief gedrag.
2. Inaccurate or out of date assumptions. De wijze van reageren op de SBR‘s kan op niet accurate of
achterhaalde veronderstellingen berusten, bijvoorbeeld in relatie tot de omgeving, concurrenten,
economische ontwikkeling, etc., waardoor de desbetreffende control niet/minder effectief is.
3. Undue focus on current conditions. Als gevolg van een te korte termijn focus op huidige
omstandigheden kan het management de focus op de (middel)lange termijn verliezen, met
ineffectieve besluitvorming c.q. toepassen van controls als gevolg.
4. Rigid organizational structure. De organisatie kan dermate ―rigide‖ van structuur zijn dat het
onmogelijk is deze soepel aan te passen aan zich wijzigende omstandigheden.
5. Failure to enforce accountability. Interne beheersing ―drijft‖ op functionele verantwoordelijkheden.
Indien medewerkers niet verantwoordelijk worden gehouden voor hun prestaties kan dit de werking
van de management controls ondermijnen.
6. Communication breakdowns. Falende communicatie ondermijnt de effectiviteit en efficiency van
management controls.
4) Beschrijf het doel en de partijen/elementen van de agency theory. Licht de werking van de
agency theory toe met een voorbeeld.
De agency theory probeert de verhouding tussen principaal, agent en monitor te ordenen en te
verklaren. Informatie-uitwisseling tussen de principaal (bijv. een kredietverstrekker) en de agent
(het management) is van essentieel belang om onzekerheid te verminderen (bijv. tot een lagere
risico-opslag in de rente te komen). Een monitor (accountant) kan zekerheid toevoegen aan de
informatie
door deze te toetsen aan normen (verslaggevingsregels). Op grond van het extra vertrouwen
in de informatie door de accountantscontrole, is verdere verlaging van de risico-opslag in
de rente (wellicht) mogelijk.
5) Het bestaansrecht van het accountantsberoep is op de lange termijn alleen gerechtvaardigd
als accountants hun dienstverlening afstemmen op de behoeften van de gebruikers. Geef
gemotiveerd aan of u vindt dat daarvan in het huidige tijdsbestek sprake is en licht uw
antwoord toe met concrete voorbeelden.
Hierbij kan worden gedacht aan de aanscherping van de regels als gevolg van de boekhoud-
schandalen. Ook kan worden gedacht aan de voorbeelden die in het onderzoek van het
, Limperginstituut (als artikel opgenomen in de literatuurbundel) zijn opgenomen. Hieruit blijkt dat
gebruikers meer toegevoegde waarde van de controle verwachten met betrekking tot:
• Kwaliteit van de informatie
• Preventieve respectievelijk ontdekken (en melden) van fraude
• Het tijdig naar buiten brengen van continuïteitsgevaren en
• Het tijdig melden van kwaliteitsgebreken van de organisatie
6) Geef een beschouwing over het belang dat een accountant bij het uitvoeren van een
assurance opdracht onafhankelijk is ten opzichte van zijn assurancecliënt.
Het doel van een assurance opdracht (met betrekking tot financiële en niet-financiële informatie
van derden) is het verschaffen van zekerheid (daarover) aan het publiek. Met name voor de publieke
functie van de accountant is het essentieel dat een accountant onafhankelijk is van de
assurancecliënt, om te waarborgen dat de opdracht op objectieve (en integere) wijze wordt
uitgevoerd. Het publiek kan namelijk niet vaststellen of een accountant objectief (en integer) heeft
gehandeld. De onafhankelijkheid van de accountant ten opzichte van de assurancecliënt biedt
een waarborg voor een objectieve (en integere) uitvoering van de opdracht.
7) Onafhankelijkheid houdt zowel onafhankelijkheid in wezen als onafhankelijkheid in optreden
in. Geef een omschrijving van deze verschijningsvormen van onafhankelijkheid.
Onafhankelijkheid in wezen wil zeggen de geesteshouding waarbij rekening wordt gehouden met
alle mogelijke overwegingen die verband houden met de specifiek uit te voeren opdracht, met
uitsluiting van alle andere overwegingen. Onafhankelijkheid in optreden (‗in schijn‘) wil zeggen het
vermijden van al die feiten en omstandigheden die dusdanig suggestief zijn dat een goed met de
materie vertrouwd zijnde derde de objectiviteit van de accountant in twijfel zou kunnen trekken.
8) De forensische accountancy heeft zich in een aantal fasen ontwikkeld. De tweede fase die
Pheijffer in zijn in de literatuurbundel opgenomen artikel beschrijft is ‗Ontginning van de
private markt‘ (1993-1997). Het werkterrein van de forensische accountant wordt daarin
verbreed en omvat niet langer alleen de publieke, maar ook de private sector. Geef aan welke
verbreding er binnen het vakgebied forensische accountancy in deze tweede fase nog meer
plaats heeft.
Verbreding van strafrechtelijke onderzoeksterrein naar andere juridische domeinen zoals het civiel
recht, verzekeringsrecht en arbeidsrecht (eerste artikel in de bundel).
9) Verklaar waarom in één van de volgende fasen – de fase genaamd ‗Tegenwind‘ – binnen de
ontwikkeling van de forensische accountancy, met name de private forensische accountancy
zo onder vuur komt te liggen.
Omdat er geen duidelijke regels bestonden voor de werkzaamheden van de private forensische
accountant. De regels binnen de accountancy zagen vooral toe op de controlerend accountant
doch niet op de forensisch accountant. Overigens bestonden er voor de publieke forensisch
accountant
wel regels, bijvoorbeeld het Wetboek van Strafvordering (eerste artikel in bundel).
10) Leg uit waarom het plegen van ‗hoor en wederhoor‘ in forensische onderzoeken zo
belangrijk is.
- Ter verkrijging van een deugdelijke grondslag voor de accountantsrapportage;
- In verband met de vereiste zorgvuldigheid;
- Gegeven het belang dat de rechter aan de accountantsrapportage kan verbinden.
11) Geef voor de onderstaande drie situaties aan of u van mening bent dat er een bedreiging
bestaat voor de onafhankelijkheid van de accountant.
Situatie 1
Accountant Y verricht adviesopdrachten voor een onderneming ter waarde van gemiddeld €
1.000.000 per jaar. De directie van de onderneming verzoekt de accountant een offerte uit te brengen
voor de controle van de jaarrekening met ingang van het eerstvolgende nieuwe boekjaar. De
verwachte opdrachtwaarde van de jaarrekeningcontrole bedraagt € 250.000.
De omvang van de adviesdiensten die de accountant jaarlijks (heeft) verricht kan leiden tot een
onafhankelijkheidsrisico in relatie tot de aanvaarding van de opdracht. De combinatie van
1) Wat is de betekenis van internal control voor de accountant in het kader van de controle van
de JR?
In het boek van Knechel wordt internal control besproken in het kader van de zekerheid die internal
control verschaft aan de accountant in verband met de risicomitigerende werking die hier van
uit gaat in relatie tot de onderkende business risks en process risks. In dat kader zijn de zgn.
management controls en process controls, zoals beschreven in het boek van Knechel van belang.
Daarnaast speelt de kracht van de interne beheersing (internal control) een belangrijke rol voor de
aanpak (organisatiegericht dan wel gegevensgericht) van de door de accountant uit te voeren
controlewerkzaamheden. De kracht van de risicomitigerende werking van de interne
beheersingmaatregelen bepaalt immers de aard en omvang van de gegevensgerichte
werkzaamheden teneinde tot een bevredigend accountantscontrolerisico te komen. Dit blijkt uit de
volgende formule: AR IR; ICR; DR. Indien de interne beheersing (ICR) onvoldoende in staat is om de
inherente risico‘s (vgl. business risks) te mitigeren, zullen meer gegevensgerichte werkzaamheden
moeten worden uitgevoerd om tot een bevredigend accountantscontrolerisico (AR) te komen.
2) Knechel heeft in zijn risicoanalyse een prominente plaats ingeruimd voor de zogenoemde
(strategic) business risks. Geef een omschrijving van business risk, zoals die door Knechel, in
zijn boek ‗Auditing, Assurance and Risk‘ wordt gehanteerd.
Een business risk is elk externe (strategische) of interne (proces) bedreiging die van invloed kan
zijn op de mogelijkheden en capaciteiten van een organisatie om haar doelstellingen te realiseren.
3) De effectiviteit van management controls kan door diverse omstandigheden fors worden
beperkt. Noem drie van dergelijke omstandigheden.
1. Failure to communicate mission and objectives. Indien missie en doelstellingen van de organisatie
niet goed worden begrepen en geaccepteerd door het personeel in China kan dit leiden tot
ineffectieve communicatie en ineffectief gedrag.
2. Inaccurate or out of date assumptions. De wijze van reageren op de SBR‘s kan op niet accurate of
achterhaalde veronderstellingen berusten, bijvoorbeeld in relatie tot de omgeving, concurrenten,
economische ontwikkeling, etc., waardoor de desbetreffende control niet/minder effectief is.
3. Undue focus on current conditions. Als gevolg van een te korte termijn focus op huidige
omstandigheden kan het management de focus op de (middel)lange termijn verliezen, met
ineffectieve besluitvorming c.q. toepassen van controls als gevolg.
4. Rigid organizational structure. De organisatie kan dermate ―rigide‖ van structuur zijn dat het
onmogelijk is deze soepel aan te passen aan zich wijzigende omstandigheden.
5. Failure to enforce accountability. Interne beheersing ―drijft‖ op functionele verantwoordelijkheden.
Indien medewerkers niet verantwoordelijk worden gehouden voor hun prestaties kan dit de werking
van de management controls ondermijnen.
6. Communication breakdowns. Falende communicatie ondermijnt de effectiviteit en efficiency van
management controls.
4) Beschrijf het doel en de partijen/elementen van de agency theory. Licht de werking van de
agency theory toe met een voorbeeld.
De agency theory probeert de verhouding tussen principaal, agent en monitor te ordenen en te
verklaren. Informatie-uitwisseling tussen de principaal (bijv. een kredietverstrekker) en de agent
(het management) is van essentieel belang om onzekerheid te verminderen (bijv. tot een lagere
risico-opslag in de rente te komen). Een monitor (accountant) kan zekerheid toevoegen aan de
informatie
door deze te toetsen aan normen (verslaggevingsregels). Op grond van het extra vertrouwen
in de informatie door de accountantscontrole, is verdere verlaging van de risico-opslag in
de rente (wellicht) mogelijk.
5) Het bestaansrecht van het accountantsberoep is op de lange termijn alleen gerechtvaardigd
als accountants hun dienstverlening afstemmen op de behoeften van de gebruikers. Geef
gemotiveerd aan of u vindt dat daarvan in het huidige tijdsbestek sprake is en licht uw
antwoord toe met concrete voorbeelden.
Hierbij kan worden gedacht aan de aanscherping van de regels als gevolg van de boekhoud-
schandalen. Ook kan worden gedacht aan de voorbeelden die in het onderzoek van het
, Limperginstituut (als artikel opgenomen in de literatuurbundel) zijn opgenomen. Hieruit blijkt dat
gebruikers meer toegevoegde waarde van de controle verwachten met betrekking tot:
• Kwaliteit van de informatie
• Preventieve respectievelijk ontdekken (en melden) van fraude
• Het tijdig naar buiten brengen van continuïteitsgevaren en
• Het tijdig melden van kwaliteitsgebreken van de organisatie
6) Geef een beschouwing over het belang dat een accountant bij het uitvoeren van een
assurance opdracht onafhankelijk is ten opzichte van zijn assurancecliënt.
Het doel van een assurance opdracht (met betrekking tot financiële en niet-financiële informatie
van derden) is het verschaffen van zekerheid (daarover) aan het publiek. Met name voor de publieke
functie van de accountant is het essentieel dat een accountant onafhankelijk is van de
assurancecliënt, om te waarborgen dat de opdracht op objectieve (en integere) wijze wordt
uitgevoerd. Het publiek kan namelijk niet vaststellen of een accountant objectief (en integer) heeft
gehandeld. De onafhankelijkheid van de accountant ten opzichte van de assurancecliënt biedt
een waarborg voor een objectieve (en integere) uitvoering van de opdracht.
7) Onafhankelijkheid houdt zowel onafhankelijkheid in wezen als onafhankelijkheid in optreden
in. Geef een omschrijving van deze verschijningsvormen van onafhankelijkheid.
Onafhankelijkheid in wezen wil zeggen de geesteshouding waarbij rekening wordt gehouden met
alle mogelijke overwegingen die verband houden met de specifiek uit te voeren opdracht, met
uitsluiting van alle andere overwegingen. Onafhankelijkheid in optreden (‗in schijn‘) wil zeggen het
vermijden van al die feiten en omstandigheden die dusdanig suggestief zijn dat een goed met de
materie vertrouwd zijnde derde de objectiviteit van de accountant in twijfel zou kunnen trekken.
8) De forensische accountancy heeft zich in een aantal fasen ontwikkeld. De tweede fase die
Pheijffer in zijn in de literatuurbundel opgenomen artikel beschrijft is ‗Ontginning van de
private markt‘ (1993-1997). Het werkterrein van de forensische accountant wordt daarin
verbreed en omvat niet langer alleen de publieke, maar ook de private sector. Geef aan welke
verbreding er binnen het vakgebied forensische accountancy in deze tweede fase nog meer
plaats heeft.
Verbreding van strafrechtelijke onderzoeksterrein naar andere juridische domeinen zoals het civiel
recht, verzekeringsrecht en arbeidsrecht (eerste artikel in de bundel).
9) Verklaar waarom in één van de volgende fasen – de fase genaamd ‗Tegenwind‘ – binnen de
ontwikkeling van de forensische accountancy, met name de private forensische accountancy
zo onder vuur komt te liggen.
Omdat er geen duidelijke regels bestonden voor de werkzaamheden van de private forensische
accountant. De regels binnen de accountancy zagen vooral toe op de controlerend accountant
doch niet op de forensisch accountant. Overigens bestonden er voor de publieke forensisch
accountant
wel regels, bijvoorbeeld het Wetboek van Strafvordering (eerste artikel in bundel).
10) Leg uit waarom het plegen van ‗hoor en wederhoor‘ in forensische onderzoeken zo
belangrijk is.
- Ter verkrijging van een deugdelijke grondslag voor de accountantsrapportage;
- In verband met de vereiste zorgvuldigheid;
- Gegeven het belang dat de rechter aan de accountantsrapportage kan verbinden.
11) Geef voor de onderstaande drie situaties aan of u van mening bent dat er een bedreiging
bestaat voor de onafhankelijkheid van de accountant.
Situatie 1
Accountant Y verricht adviesopdrachten voor een onderneming ter waarde van gemiddeld €
1.000.000 per jaar. De directie van de onderneming verzoekt de accountant een offerte uit te brengen
voor de controle van de jaarrekening met ingang van het eerstvolgende nieuwe boekjaar. De
verwachte opdrachtwaarde van de jaarrekeningcontrole bedraagt € 250.000.
De omvang van de adviesdiensten die de accountant jaarlijks (heeft) verricht kan leiden tot een
onafhankelijkheidsrisico in relatie tot de aanvaarding van de opdracht. De combinatie van
