Samenvatting Beeldtaal hfst 5:
Semiotiek
Semiotek is de theorie die dericht is o de betekenis an beelden en o de manier oaaro mensen in
een communicate e situate betekenis de en.
Semiotci noemen elementen die betekenis draden tekens. rr zijn niet alleen tekens in taal of beeld,
maar in rinci e in alles om ons heen. Ook deluid kan bij oorbeeld een teken zijn. We kennen de
betekenis an de sirene die o de eerste maandad an de maand om 12 uur recies. Alles kan in
rinci e een teken zijn. Vooroaarde daar oor is dat het oaarneembaar is en iets ertedenooordidt
dat niet aanoezid is: een object oaarnaar eroezen oordt.
Om een teken te bedrij en moet oe de code kennen: de leters lezen, de taal s reken of o de
hoodte zijn an con entes. Als oe die niet kennen, moet oe ernaar o zoek daan. We zijn ons
trouoens niet altjd beoust an de aanoezidheid an tekens. We daan as actef betekenisde en
o er, oanneer oe deconf ronteerd oorden met iets dat oe oillen oeten, iets dat oe nodid hebben of
dat onze nieuosdieridheid oerkt. Voorbeeld: een oite kool o een kale lede keukentaf el. Dat moet
oel een teken zijn, omdat het zo ondeooon is.
Vaak deef de laats, de omde ind of context an het teken aanoijzinden in oelke richtnd oe de
betekenis moeten zoeken. Voorbeeld: erkeersbord an een man met een kindje aan de hand.
Tekens krijden aak hun belandrijkste betekenis door de combinates met andere tekens. De
semiotek daat er namelijk anuit dat betekenissen ook oor een belandrijk deel ia tedenstellinden
tot stand komen. Voorbeeld: het conce t ‘rijk’ deef alleen betekenis als oe het conce t ‘arm’
kennen.
Behal e dat een teken oaarneembaar is en in de laats an iets anders staat, is het iets dat aanzet
tot inter retate. Het teken eroijst niet alleen naar het object, het doet er ook uits raak o er. Deze
uits raak noemen oe de inter retate. Ook al ken je het ooord semiotek misschien niet, je robeert
oel dadelijks tekens te duiden.
Drie typen relatee tueeen een teken en daar waar het teken naar verwijet
Hoe kan een teken eroijzen? Om daar een antooord o te de en onderscheidt een an de
drondledders an de semiotek, Charles Sanders Peirce (1839-1914), drie ty en relates tussen een
teken en dat oaar het teken naar eroijst: een iconische, een indexicale en een symbolische relate.
Iconische relates kunnen een oudid oorden bedre en o basis an uiterlijke delijkenis. Indexicale
relates kunnen oorden af deleid en zijn derelateerd aan er arind. Symbolische relates berusten o
con entes en/of cultuur.
Semiotiek
Semiotek is de theorie die dericht is o de betekenis an beelden en o de manier oaaro mensen in
een communicate e situate betekenis de en.
Semiotci noemen elementen die betekenis draden tekens. rr zijn niet alleen tekens in taal of beeld,
maar in rinci e in alles om ons heen. Ook deluid kan bij oorbeeld een teken zijn. We kennen de
betekenis an de sirene die o de eerste maandad an de maand om 12 uur recies. Alles kan in
rinci e een teken zijn. Vooroaarde daar oor is dat het oaarneembaar is en iets ertedenooordidt
dat niet aanoezid is: een object oaarnaar eroezen oordt.
Om een teken te bedrij en moet oe de code kennen: de leters lezen, de taal s reken of o de
hoodte zijn an con entes. Als oe die niet kennen, moet oe ernaar o zoek daan. We zijn ons
trouoens niet altjd beoust an de aanoezidheid an tekens. We daan as actef betekenisde en
o er, oanneer oe deconf ronteerd oorden met iets dat oe oillen oeten, iets dat oe nodid hebben of
dat onze nieuosdieridheid oerkt. Voorbeeld: een oite kool o een kale lede keukentaf el. Dat moet
oel een teken zijn, omdat het zo ondeooon is.
Vaak deef de laats, de omde ind of context an het teken aanoijzinden in oelke richtnd oe de
betekenis moeten zoeken. Voorbeeld: erkeersbord an een man met een kindje aan de hand.
Tekens krijden aak hun belandrijkste betekenis door de combinates met andere tekens. De
semiotek daat er namelijk anuit dat betekenissen ook oor een belandrijk deel ia tedenstellinden
tot stand komen. Voorbeeld: het conce t ‘rijk’ deef alleen betekenis als oe het conce t ‘arm’
kennen.
Behal e dat een teken oaarneembaar is en in de laats an iets anders staat, is het iets dat aanzet
tot inter retate. Het teken eroijst niet alleen naar het object, het doet er ook uits raak o er. Deze
uits raak noemen oe de inter retate. Ook al ken je het ooord semiotek misschien niet, je robeert
oel dadelijks tekens te duiden.
Drie typen relatee tueeen een teken en daar waar het teken naar verwijet
Hoe kan een teken eroijzen? Om daar een antooord o te de en onderscheidt een an de
drondledders an de semiotek, Charles Sanders Peirce (1839-1914), drie ty en relates tussen een
teken en dat oaar het teken naar eroijst: een iconische, een indexicale en een symbolische relate.
Iconische relates kunnen een oudid oorden bedre en o basis an uiterlijke delijkenis. Indexicale
relates kunnen oorden af deleid en zijn derelateerd aan er arind. Symbolische relates berusten o
con entes en/of cultuur.
