Samenvatni blok 3 Sfoi�翯ssel翯ni I
Hoorcolleie 1. Fys翯oloi翯e van de sfoi�翯ssel翯ni
Een mens iebru翯kf voedsel als brandsfoi, opbou� voor �eeisels oi reserveopslai.
1 cal = 4,2 joule 1 joule = 0,24 cal 1 Cal = 1 kcal = 1000 cal
Eneri翯everbru翯k/vermoien 翯n Wat = joule per seconde.
B翯j 翯nname van 2500 kcal per dai verbru翯kf een persoon 100 W. D翯f 翯s 25 cal per seconde.
- 65% = 1600 kcal voor BMR (basal mefabol翯c rafe): l翯chaamsprocessen 翯n rusf
- 35% = 900 kcal voor sp翯erarbe翯d
Wanneer hef d翯eef meer calor翯eën bevaf, stjif hef BMR en dus hef ie�翯chf.
Sferk iereduceerde sfofen (veel H-afomen, �e翯n翯i O-afomen, �e翯n翯i dubbele b翯nd翯nien): hoie
eneri翯e-翯nhoud. Hoe verder de verb翯nd翯ni ox翯deerf, hoe m翯nder eneri翯e deze bevaf.
Mensen halen eneri翯e u翯f de iereduceerde b翯nd翯nien 翯n su翯ker, e翯�翯ten en veten. Door m翯ddel van
calor翯emefr翯e �ordf eneri翯e iemefen 翯n een voed翯nissfoi. Af�aferiacforen ieven de hoeveelhe翯d
calor翯eën 翯n een voed翯nissfoi aan:
- Su翯kers: 4 kcal/iram
- E翯�翯ten: 4 kcal/iram
- Veten: 9 kcal/iram
- Alcohol: 7 kcal/iram
Verhoud翯nien voed翯nissfofen:
Inname: 55% koolhydrafen (1400 kcal oi 350 iram), 30% veten (800 kcal oi 90 iram) en 15%
e翯�翯ten (300 kcal oi 75 iram).
Opslai: 97,5% vef, 2,5% koolhydrafen
Dus opienomen meesfe koolhydrafen en veten �orden omiezef fof veten om opieslaien fe
kunnen �orden.
gewicht (massa)
BMI = . 18 < BMI < 25
lengte2
Sfoi�翯ssel翯ni 翯s fe verdelen 翯n:
- Synfhese: vaak anabool mefabol翯sme (opbou�)
Glucose ilucose-6-iosiaaf ilycoieen
- Mod翯ficate: aanpass翯ni van een sfoi �aardoor �erk翯ni veranderf
- Transporf: vb. fransporf van ilucose over membraan door SGLT1-fransporfer
- Deiradate: vaak kafabool mefabol翯sme (afraak)
Glycoieen ilucose-6-iosiaaf ilucose
B翯j synfhese en deiradate �orden andere enzymen iebru翯kf. N翯ef alle reactes z翯jn omkeerbaar,
zoals de afraak van ilucose fof pyrodru翯venzuur.
Processen 翯n de sfoi�翯ssel翯ni (meesfal onder 翯nvloed van hormonen):
- D翯ieste = verfer翯ni
- Secrete = u翯fsche翯d翯ni
- Absorpte = opname
- Motl翯fe翯f = be�ei翯ni
,Reiulate van de sfoi�翯ssel翯ni
Producfremm翯ni: neiateve feruikoppel翯ni op reacte door bv. remm翯ni van enzym.
Hexok翯nase en ilucok翯nase z翯jn enzymen d翯e ilucose omzeten fof G6P.
o Hexokinase: hoie afn翯fe翯f voor ilucose, dus enzym �ordf max翯maal actei b翯j laie
concenfrate. Sferke remm翯ni door G6P. Actei 翯n sp翯eren.
o Glucokinase: laie afn翯fe翯f voor ilucose, dus enzym 翯s nau�el翯jks actei b翯j laie
concenfrate. Geen remm翯ni door G6P, �aardoor veel ilucose kan �orden
opienomen. Insul翯ne stmuleerf express翯e van ilucok翯nase. Actei 翯n lever.
Compartmenfal翯sate:
Vb. Omzetni van ilucose 翯n G6P zodaf hef n翯ef u翯f de cel iaaf v翯a ilucosefransporfers.
Oriaanspec翯fife翯f: eenzelide s翯inaal (翯nspann翯ni l翯chaam) zorien voor ilucoienese 翯n lever en
ilycolyse 翯n sp翯er door versch翯llende recepforen op de �eeisels.
Hormonen: actvate en deactvate van enzymen.
Vb. Insul翯ne stmuleerf glycogeensynthase, daf zorif voor ilycoieenvorm翯ni u翯f G6P 翯n cel.
Insul翯ne deactveerf glycogeenfosforylase, nu ieen vorm翯ni van G1P u翯f ilycoieen.
Neurofransm翯ters: actvate en deactvate van enzymen
Vb. Noradrenal翯ne zorif voor stmuler翯ni van adenylyl cyclase, daf ATP omzef 翯n cAMP.
Transporf van voed翯nism翯ddelen over membranen:
1. Por翯ën: pass翯ei fransporf, fransporf van �afer
2. Kanalen: pass翯ei fransporf, kunnen ieslofen �orden (iafed channels)
3. Carr翯er-med翯afed fransporf (slu翯sefecf): pass翯ei fransporf mef behulp van
fransmembraane翯�翯f (carr翯er). Un翯porf, symporf oi antporf.
Vb. ieiac翯l翯feerde d翯fus翯e
4. Cofransporfers: secunda翯r actei fransporf, f�ee moleculen over membraan brenien
Vb. nafr翯um-ilucose cofransporfer oi nafr翯um-am翯nozuur cofransporfer.
Glucosefransporfers = GLUTs
- SGLT-1 (sod翯um ilucose l翯nked fransporfer 1)
o Secunda翯r actei fransporf: ilucose feien concenfrateirad翯ënf 翯n, Na mef
concenfrateirad翯ënf mee. Na+ aan basolaferale z翯jde door Na-K-pomp u翯f enferocyf.
Na-K-pomp zorif voor de eneri翯e.
o Hoie afn翯fe翯f voor ilucose
o Aan ap翯cale z翯jde van enferocyf
- GLUT-1 en GLUT-3
o Geiac翯l翯feerde d翯fus翯e
o Hoie afn翯fe翯f voor ilucose, laie capac翯fe翯f: b翯j laie ilucoseconcenfrate max翯male
opname ilucose u翯f bloed
o Max翯male fransporfsnelhe翯d = 1 mmol ilucose per l翯fer bloed
o B翯j bloedhersenbarr翯ère en eryfhrocyfen
- GLUT-2
o Geiac翯l翯feerde d翯fus翯e
o Laie afn翯fe翯f voor ilucose, hoie capac翯fe翯f: sensor hoeveel 翯nsul翯ne aaniemaakf
moef �orden.
o Max翯male fransporfsnelhe翯d > 5 mmol per l翯fer bloed
o Op bèfacel van pancreas, hepafocyfen en basale membraan van enferocyf
, - GLUT-4
o Geiac翯l翯feerde d翯fus翯e
o Insul翯ne-afankel翯jk. Wanneer er meer 翯nsul翯ne 翯n bloed aan�ez翯i 翯s, �orden er meer
fransporfers op membraan ieplaafsf.
o Op ad翯pocyf (vefcel) en myocyf (sp翯ercel)
- GLUT-5
o Geiac翯l翯feerde d翯fus翯e
o Vooral afn翯fe翯f voor irucfose
o Op ap翯cale z翯jde van enferocyf
Werkiroep 1. Eneri翯e-翯nhoud van een maaltjd
Aanfal calor翯eën 翯n voedsel = (iram koolhydraaf x 4) + (iram e翯�翯f x 4) + (iram vef x 9).
Andere iacforen: verzad翯id vef 翯s slechfer dan onverzad翯id vef, aanfal su翯ker.
Tracfus d翯iestvus: afraak en opname
Koolhydrafen E翯�翯ten Veten
Mondholfe Speekselkl翯eren Geen afraak Speekselkl翯eren
- Kau�en maken maken speeksellipase
- Sl翯kken speekselamylase. (l翯niuaall翯pase).
- Speeksel (il翯jm翯ddel, Opname deel van
bacfer翯ële ai�eer, monosachar翯den.
smaaksensate)
Slokdarm Geen afraak Geen afraak Geen afraak
Maai Geen afraak Pepsinogeen Maaglipase (zuur)
- Bacfer翯ële ai�eer Amylase �ordf (翯nacteve voorloper) aan�ez翯i voor afraak
- Opname alcohol en 翯nactei door �ordf omiezef fof veten. L翯niuaall翯pase
ieneesm翯ddelen maaizuur. pepsine door hef ook sfab翯el.
- Kneden van voedsel maaizuur.
(Gasfr翯ne zorif voor
HCl en peps翯noieen).
Lever en ialblaas Gal zorif voor emuls翯e
van veten en voor
�erk翯ni van
pancreasl翯pase.
Pancreas Pancreasamylase: Trypsinogeen Pancreaslipase voor
- HCO3 voor monosachar翯den. (翯nacteve voorloper) afraak veten, heef
neufral翯sate van Aii翯fe 翯nsul翯ne �ordf omiezef fof ial nod翯i om fe
maaizuur stmuleerf opname trypsine door kunnen �erken.
van ilucose 翯n dunne enferok翯nase en
darm. fryps翯ne zeli.
Aii翯fe van elastase en
carboxypeptidasen
AB
Dunne darm Disacharidasen Aan�ez翯ihe翯d van In m翯cellen van ial en
- Opname van (membraaniebonden) e翯�翯ten 翯n darm vef �orden vefzuren
voed翯nissfofen z翯jn enzymen d翯e stmuleerf producte de enferocyfen 翯n
d翯sachar翯den omzeten van chymotrypsine. iebrachf. Korfe
fof monosachar翯den. Tryps翯ne, vefzuren �orden
H翯er komf chymofryps翯ne en mefeen aiieieven aan
pancreasamylase vr翯j. elasfase breken poorfader.
, e翯�翯ten ai.
D翯kke darm
- Vochfopname
- Ecol翯 bacfer翯e
Profeases = afraak e翯�翯ten 翯n peptden
Peptdases = afraak peptden 翯n ol翯iopeptden, d翯- oi fr翯peptden.
V翯fam翯nes
- Waferoplosbare v翯fam翯nen: B en C
- Vefoplosbare v翯fam翯nen: K, A, D en E
M翯neralen en sporenelemenfen z翯ten vooral 翯n iraanproducfen, iroene bladiroenfen en d翯erl翯jke
producfen. Belanir翯jksfe m翯neralen: nafr翯um, calc翯um, chlor翯de, iosior, maines翯um en suliaaf.
Belanir翯jksfe sporenelemenfen: 翯jzer, z翯nk, jod翯de, selen翯um, koper, fuor翯de, chom翯um, molybdenum.
Calc翯um: 翯n zu翯vel en iroenfen. Nod翯i voor sp翯erconfracte en een bou�sfeen voor boten.
Hef �ordf onder 翯nvloed van v翯fam翯ne D opienomen 翯n dunne darm (actei 翯n duodenum).
Maines翯um: 翯n iroene iroenfen, vlees en iranen. Nod翯i voor de �erk翯ni van enzymen d翯e
ATP nod翯i hebben om actei fe kunnen z翯jn. Hef �ordf opienomen 翯n darm (actei 翯n 翯leum).
IJzer: heemiebonden 翯n vlees en v翯s, als 翯on 翯n iroene iroenfen. Nod翯i voor
zuursfofransporf 翯n bloed. Hef �ordf opienomen v翯a fransporfers onder 翯nvloed van
hepc翯d翯ne (neiateve �erk翯ni). V翯fam翯ne C bevorderf de 翯jzeropname.
Insul翯ne, ilucaion en adrenal翯ne
- Insul翯ne
o Producte 翯n pancreas: e翯landjes van Lanierhans 翯n befa-cellen
o Aii翯fe b翯j een fe hoie bloedsu翯kersp翯eiel
o S翯inaalfransducteroufe: 翯nsul翯ne b翯ndf aan RTK op celmembraan. Actvate van Akf
door PKC/PKB, �aardoor GLUT-4 (sp翯er, vef) �ordf iefransporfeerd naar oppervlak.
o Efecfen van 翯nsul翯ne:
Stmulate van ilucoseopname door sp翯er- en vefcellen door GLUT-4
Omzetni van ilucose fof ilycoieen
Remm翯ni iluconeoienese 翯n levercellen
Stmulate ilycolyse (ilucose naar pyrodru翯venzuur)
Stmulate LpL alleen om vef�eeisel na de maaltjd
- Glucaion
o Producte 翯n pancreas: e翯landjes van Lanierhans 翯n alia-cellen
o Aii翯fe ilucaion b翯j een fe laie bloedsu翯kersp翯eiel, vr翯j�el contnu iesynfhetseerd.
o S翯inaalfransducteroufe glycogenolyse: ilucaion b翯ndf aan Gs-e翯�翯frecepfor.
Adenylyl cyclase actvate �aardoor cAMP en vervoliens PKA �orden ieactveerd.
Glycoieeniosiorylase A �ordf actei en zef ilycoieen om 翯n ilycose-1-iosiaaf.
Glucose-6-iosiafase zef G1F om 翯n G6P. PKA remf ook ilycoieensynfhase.
o Levercellen reaieren meer op ilucaion dan op adrenal翯ne.
- Adrenal翯ne
o Producte 翯n adrenale medulla
o Aii翯fe b翯j sfress v翯a zenu�sfelsel
o S翯inaalfransducteroufe: adrenal翯ne b翯ndf aan befa-adrenerie recepfor.
Hoorcolleie 1. Fys翯oloi翯e van de sfoi�翯ssel翯ni
Een mens iebru翯kf voedsel als brandsfoi, opbou� voor �eeisels oi reserveopslai.
1 cal = 4,2 joule 1 joule = 0,24 cal 1 Cal = 1 kcal = 1000 cal
Eneri翯everbru翯k/vermoien 翯n Wat = joule per seconde.
B翯j 翯nname van 2500 kcal per dai verbru翯kf een persoon 100 W. D翯f 翯s 25 cal per seconde.
- 65% = 1600 kcal voor BMR (basal mefabol翯c rafe): l翯chaamsprocessen 翯n rusf
- 35% = 900 kcal voor sp翯erarbe翯d
Wanneer hef d翯eef meer calor翯eën bevaf, stjif hef BMR en dus hef ie�翯chf.
Sferk iereduceerde sfofen (veel H-afomen, �e翯n翯i O-afomen, �e翯n翯i dubbele b翯nd翯nien): hoie
eneri翯e-翯nhoud. Hoe verder de verb翯nd翯ni ox翯deerf, hoe m翯nder eneri翯e deze bevaf.
Mensen halen eneri翯e u翯f de iereduceerde b翯nd翯nien 翯n su翯ker, e翯�翯ten en veten. Door m翯ddel van
calor翯emefr翯e �ordf eneri翯e iemefen 翯n een voed翯nissfoi. Af�aferiacforen ieven de hoeveelhe翯d
calor翯eën 翯n een voed翯nissfoi aan:
- Su翯kers: 4 kcal/iram
- E翯�翯ten: 4 kcal/iram
- Veten: 9 kcal/iram
- Alcohol: 7 kcal/iram
Verhoud翯nien voed翯nissfofen:
Inname: 55% koolhydrafen (1400 kcal oi 350 iram), 30% veten (800 kcal oi 90 iram) en 15%
e翯�翯ten (300 kcal oi 75 iram).
Opslai: 97,5% vef, 2,5% koolhydrafen
Dus opienomen meesfe koolhydrafen en veten �orden omiezef fof veten om opieslaien fe
kunnen �orden.
gewicht (massa)
BMI = . 18 < BMI < 25
lengte2
Sfoi�翯ssel翯ni 翯s fe verdelen 翯n:
- Synfhese: vaak anabool mefabol翯sme (opbou�)
Glucose ilucose-6-iosiaaf ilycoieen
- Mod翯ficate: aanpass翯ni van een sfoi �aardoor �erk翯ni veranderf
- Transporf: vb. fransporf van ilucose over membraan door SGLT1-fransporfer
- Deiradate: vaak kafabool mefabol翯sme (afraak)
Glycoieen ilucose-6-iosiaaf ilucose
B翯j synfhese en deiradate �orden andere enzymen iebru翯kf. N翯ef alle reactes z翯jn omkeerbaar,
zoals de afraak van ilucose fof pyrodru翯venzuur.
Processen 翯n de sfoi�翯ssel翯ni (meesfal onder 翯nvloed van hormonen):
- D翯ieste = verfer翯ni
- Secrete = u翯fsche翯d翯ni
- Absorpte = opname
- Motl翯fe翯f = be�ei翯ni
,Reiulate van de sfoi�翯ssel翯ni
Producfremm翯ni: neiateve feruikoppel翯ni op reacte door bv. remm翯ni van enzym.
Hexok翯nase en ilucok翯nase z翯jn enzymen d翯e ilucose omzeten fof G6P.
o Hexokinase: hoie afn翯fe翯f voor ilucose, dus enzym �ordf max翯maal actei b翯j laie
concenfrate. Sferke remm翯ni door G6P. Actei 翯n sp翯eren.
o Glucokinase: laie afn翯fe翯f voor ilucose, dus enzym 翯s nau�el翯jks actei b翯j laie
concenfrate. Geen remm翯ni door G6P, �aardoor veel ilucose kan �orden
opienomen. Insul翯ne stmuleerf express翯e van ilucok翯nase. Actei 翯n lever.
Compartmenfal翯sate:
Vb. Omzetni van ilucose 翯n G6P zodaf hef n翯ef u翯f de cel iaaf v翯a ilucosefransporfers.
Oriaanspec翯fife翯f: eenzelide s翯inaal (翯nspann翯ni l翯chaam) zorien voor ilucoienese 翯n lever en
ilycolyse 翯n sp翯er door versch翯llende recepforen op de �eeisels.
Hormonen: actvate en deactvate van enzymen.
Vb. Insul翯ne stmuleerf glycogeensynthase, daf zorif voor ilycoieenvorm翯ni u翯f G6P 翯n cel.
Insul翯ne deactveerf glycogeenfosforylase, nu ieen vorm翯ni van G1P u翯f ilycoieen.
Neurofransm翯ters: actvate en deactvate van enzymen
Vb. Noradrenal翯ne zorif voor stmuler翯ni van adenylyl cyclase, daf ATP omzef 翯n cAMP.
Transporf van voed翯nism翯ddelen over membranen:
1. Por翯ën: pass翯ei fransporf, fransporf van �afer
2. Kanalen: pass翯ei fransporf, kunnen ieslofen �orden (iafed channels)
3. Carr翯er-med翯afed fransporf (slu翯sefecf): pass翯ei fransporf mef behulp van
fransmembraane翯�翯f (carr翯er). Un翯porf, symporf oi antporf.
Vb. ieiac翯l翯feerde d翯fus翯e
4. Cofransporfers: secunda翯r actei fransporf, f�ee moleculen over membraan brenien
Vb. nafr翯um-ilucose cofransporfer oi nafr翯um-am翯nozuur cofransporfer.
Glucosefransporfers = GLUTs
- SGLT-1 (sod翯um ilucose l翯nked fransporfer 1)
o Secunda翯r actei fransporf: ilucose feien concenfrateirad翯ënf 翯n, Na mef
concenfrateirad翯ënf mee. Na+ aan basolaferale z翯jde door Na-K-pomp u翯f enferocyf.
Na-K-pomp zorif voor de eneri翯e.
o Hoie afn翯fe翯f voor ilucose
o Aan ap翯cale z翯jde van enferocyf
- GLUT-1 en GLUT-3
o Geiac翯l翯feerde d翯fus翯e
o Hoie afn翯fe翯f voor ilucose, laie capac翯fe翯f: b翯j laie ilucoseconcenfrate max翯male
opname ilucose u翯f bloed
o Max翯male fransporfsnelhe翯d = 1 mmol ilucose per l翯fer bloed
o B翯j bloedhersenbarr翯ère en eryfhrocyfen
- GLUT-2
o Geiac翯l翯feerde d翯fus翯e
o Laie afn翯fe翯f voor ilucose, hoie capac翯fe翯f: sensor hoeveel 翯nsul翯ne aaniemaakf
moef �orden.
o Max翯male fransporfsnelhe翯d > 5 mmol per l翯fer bloed
o Op bèfacel van pancreas, hepafocyfen en basale membraan van enferocyf
, - GLUT-4
o Geiac翯l翯feerde d翯fus翯e
o Insul翯ne-afankel翯jk. Wanneer er meer 翯nsul翯ne 翯n bloed aan�ez翯i 翯s, �orden er meer
fransporfers op membraan ieplaafsf.
o Op ad翯pocyf (vefcel) en myocyf (sp翯ercel)
- GLUT-5
o Geiac翯l翯feerde d翯fus翯e
o Vooral afn翯fe翯f voor irucfose
o Op ap翯cale z翯jde van enferocyf
Werkiroep 1. Eneri翯e-翯nhoud van een maaltjd
Aanfal calor翯eën 翯n voedsel = (iram koolhydraaf x 4) + (iram e翯�翯f x 4) + (iram vef x 9).
Andere iacforen: verzad翯id vef 翯s slechfer dan onverzad翯id vef, aanfal su翯ker.
Tracfus d翯iestvus: afraak en opname
Koolhydrafen E翯�翯ten Veten
Mondholfe Speekselkl翯eren Geen afraak Speekselkl翯eren
- Kau�en maken maken speeksellipase
- Sl翯kken speekselamylase. (l翯niuaall翯pase).
- Speeksel (il翯jm翯ddel, Opname deel van
bacfer翯ële ai�eer, monosachar翯den.
smaaksensate)
Slokdarm Geen afraak Geen afraak Geen afraak
Maai Geen afraak Pepsinogeen Maaglipase (zuur)
- Bacfer翯ële ai�eer Amylase �ordf (翯nacteve voorloper) aan�ez翯i voor afraak
- Opname alcohol en 翯nactei door �ordf omiezef fof veten. L翯niuaall翯pase
ieneesm翯ddelen maaizuur. pepsine door hef ook sfab翯el.
- Kneden van voedsel maaizuur.
(Gasfr翯ne zorif voor
HCl en peps翯noieen).
Lever en ialblaas Gal zorif voor emuls翯e
van veten en voor
�erk翯ni van
pancreasl翯pase.
Pancreas Pancreasamylase: Trypsinogeen Pancreaslipase voor
- HCO3 voor monosachar翯den. (翯nacteve voorloper) afraak veten, heef
neufral翯sate van Aii翯fe 翯nsul翯ne �ordf omiezef fof ial nod翯i om fe
maaizuur stmuleerf opname trypsine door kunnen �erken.
van ilucose 翯n dunne enferok翯nase en
darm. fryps翯ne zeli.
Aii翯fe van elastase en
carboxypeptidasen
AB
Dunne darm Disacharidasen Aan�ez翯ihe翯d van In m翯cellen van ial en
- Opname van (membraaniebonden) e翯�翯ten 翯n darm vef �orden vefzuren
voed翯nissfofen z翯jn enzymen d翯e stmuleerf producte de enferocyfen 翯n
d翯sachar翯den omzeten van chymotrypsine. iebrachf. Korfe
fof monosachar翯den. Tryps翯ne, vefzuren �orden
H翯er komf chymofryps翯ne en mefeen aiieieven aan
pancreasamylase vr翯j. elasfase breken poorfader.
, e翯�翯ten ai.
D翯kke darm
- Vochfopname
- Ecol翯 bacfer翯e
Profeases = afraak e翯�翯ten 翯n peptden
Peptdases = afraak peptden 翯n ol翯iopeptden, d翯- oi fr翯peptden.
V翯fam翯nes
- Waferoplosbare v翯fam翯nen: B en C
- Vefoplosbare v翯fam翯nen: K, A, D en E
M翯neralen en sporenelemenfen z翯ten vooral 翯n iraanproducfen, iroene bladiroenfen en d翯erl翯jke
producfen. Belanir翯jksfe m翯neralen: nafr翯um, calc翯um, chlor翯de, iosior, maines翯um en suliaaf.
Belanir翯jksfe sporenelemenfen: 翯jzer, z翯nk, jod翯de, selen翯um, koper, fuor翯de, chom翯um, molybdenum.
Calc翯um: 翯n zu翯vel en iroenfen. Nod翯i voor sp翯erconfracte en een bou�sfeen voor boten.
Hef �ordf onder 翯nvloed van v翯fam翯ne D opienomen 翯n dunne darm (actei 翯n duodenum).
Maines翯um: 翯n iroene iroenfen, vlees en iranen. Nod翯i voor de �erk翯ni van enzymen d翯e
ATP nod翯i hebben om actei fe kunnen z翯jn. Hef �ordf opienomen 翯n darm (actei 翯n 翯leum).
IJzer: heemiebonden 翯n vlees en v翯s, als 翯on 翯n iroene iroenfen. Nod翯i voor
zuursfofransporf 翯n bloed. Hef �ordf opienomen v翯a fransporfers onder 翯nvloed van
hepc翯d翯ne (neiateve �erk翯ni). V翯fam翯ne C bevorderf de 翯jzeropname.
Insul翯ne, ilucaion en adrenal翯ne
- Insul翯ne
o Producte 翯n pancreas: e翯landjes van Lanierhans 翯n befa-cellen
o Aii翯fe b翯j een fe hoie bloedsu翯kersp翯eiel
o S翯inaalfransducteroufe: 翯nsul翯ne b翯ndf aan RTK op celmembraan. Actvate van Akf
door PKC/PKB, �aardoor GLUT-4 (sp翯er, vef) �ordf iefransporfeerd naar oppervlak.
o Efecfen van 翯nsul翯ne:
Stmulate van ilucoseopname door sp翯er- en vefcellen door GLUT-4
Omzetni van ilucose fof ilycoieen
Remm翯ni iluconeoienese 翯n levercellen
Stmulate ilycolyse (ilucose naar pyrodru翯venzuur)
Stmulate LpL alleen om vef�eeisel na de maaltjd
- Glucaion
o Producte 翯n pancreas: e翯landjes van Lanierhans 翯n alia-cellen
o Aii翯fe ilucaion b翯j een fe laie bloedsu翯kersp翯eiel, vr翯j�el contnu iesynfhetseerd.
o S翯inaalfransducteroufe glycogenolyse: ilucaion b翯ndf aan Gs-e翯�翯frecepfor.
Adenylyl cyclase actvate �aardoor cAMP en vervoliens PKA �orden ieactveerd.
Glycoieeniosiorylase A �ordf actei en zef ilycoieen om 翯n ilycose-1-iosiaaf.
Glucose-6-iosiafase zef G1F om 翯n G6P. PKA remf ook ilycoieensynfhase.
o Levercellen reaieren meer op ilucaion dan op adrenal翯ne.
- Adrenal翯ne
o Producte 翯n adrenale medulla
o Aii翯fe b翯j sfress v翯a zenu�sfelsel
o S翯inaalfransducteroufe: adrenal翯ne b翯ndf aan befa-adrenerie recepfor.
