Practccum toets oraanis me
Anatomis che richtnaen en vlakken
- Craniaal
- Caudaal
- Ventraal
- Dorsaal
- Mediaal
- Lateraal
- Proximaal
- Distaal
- Sagittaal vlak
- Transversaal vlak
- Dorsaal vlak
1
,Practccum 3:
Dissecte van de hondshaai
Externe anatomie vinnen
- Bors t of pectoraalvin: Ventraal en zijn gepaard. Deze worden gebruik t om mee te
sturen.
- Abdominale vinnen: Meer caudaal gelegen en gepaard.
- Clas pers : Bij mannelijk e haaien en roggen bij abdominale vinnen aanwezig.
- Cloaca: De gemeenschappeloijk e uitgang van de darm(anus) en het urogenitaal
stelsel. Bij de vrouwelijk e hondshaai is de opbouw van de cloaca als volgt: de anus ligt
cranioventraal, met meer naar dorsocaudaal en urinairpapil. Aan weerszijden van de
urinairpapil zitten de openingen van het gepaarde geslachtsapparaat. Bij de
mannelijk e dieren vinden we de anus op dezelfde locate als bij de vrouw met
dorsocaudaal daarcan de urogenitale papil, waarop zowel afvoerwegen van de nieren
als de testes (zaadballen) uitmonden. De clas pers van de man bestaan uit een gootje,
ontstaan door het oprollen van een gedeeltje van de abdominaal vin.
- Staartvin: Volledig caudaal. Zorgt door zijdelings bewegingen voor voortbewegen.
- Dors ale of rcuavinnen: Aan de dorsale zijde twee ongepaarde vinnen.
Kieuwen (bij hondshaai)
- 5 gepaarde k ieuwspleten
- Kiecuws pleten zijn de openingen tussen de opeenvolgende k ieuwbogen en zorgen
voor de afvoer van het water dat langs de k ieuwbogen wordt vervoerd.
- Spiracculcum: Opening net achter het oog. Bij roggen en haaien k an deze worden
gebruik t als instroomopening, zodat er water langs de k ieuwen k an stromen, zelfs als
de mond gesloten is.
Kop (bij hondshaai)
- Mondopenina: ventrale zijde van de k op. Tanden zouden aangepaste placoïde
schubben zijn.
- Necus openinaen (nares ): Verder rostraal dan de mondopening. Geven toegang tot
doodlopende neusholte met reuk epitheel. De neusopeningen zijn in tweeën gesplitst
door een huidplooi waardoor er eigenlijk een in- en uitstroomopening wordt
gecreëerd en het mogelijk is om water efciënt langs het reuk epitheel te laten
circuleren.
- Oaen: Goed ontwik k eld en k unnen bewogen worden door de spieren in de oogas. In
het oog bevindt zich een spleetvormige pupil waarvan de grootte k an worden
aangepast aan de hoeveelheid licht die op het netvlies valt.
- Ampcullen van Lorenzini: Registreren zeer k leine elek trische potentalen, die gebruik t
k unnen worden voor de detecte van prooien.
Lateraal op het lichaam vindt je het zijlijn-oraaan. Dit is een druk gevoelig systeem dat we
terugvinden bij vissen en larvan van amfbieën. Het systeem zit aan de laterale zijde van het
lichaam duidelijk waarneembaar. Het zijlijn-orgaan bestaat uit een lange buis met daarin
druk receptoren, die met de buitenwereld verbonden is door een groot aantal poriën in de
huid. Deze buis vertak t op de k op en daar vinden we verschillende tak k en zowel boven als
2
,onder het oog. Belangrijk voor het lok aliseren van een prooi en het bepalen van de posite
van het dier in de omgeving.
Verschillen tussen haai en k raak beenvissen:
- Kraak beenvissen hebben zichtbare schubben
- Slechts een uitstroomopening voor water uit de pharynx(k eelholte), deze opening
wordt bedek t met een k ieuwdek sel (operculum).
- Beenvis bevat ook nog een paar anale vinnen.
Mond- en k eelholte
- De mondholte wordt rostraal begrensd met tanden, de mondbodem wordt gevormd
bij de primiteve tong.
- Overgang naar Pharynx(keelholte) is onduidelijk hier bevinden zich ook de
inwendiae kiecuws pleten.
- Rostraal van de eerste k ieuwopening is het s piracculcum aanwezig.
Er zijn verschillende septa (scheidingswanden) tussen de k ieuwspleten. Zo’n septum wordt
door een k raak benige structuur ondersteund, de k ieuwboog. Deze dragen primaire
k ieuwlamellen.
Caudaal gaat de pharynx over in de oes ophaacus (s lokdarm) maag.
Lichaamsholten
De coeloomholte (lichaamsholte) is verdeeld in een craniale pericardiale holte(hart, longen,
etc) en een caudaal gelegen plecuroperitoneale holte (digestestelsel en urogenitaal
apparaat). Ze worden van elk aar gescheiden door het s eptcum trans vers cum. (ligt ten hoogte
van de pectoraal vinnen).
Digestestelsel
- Mondholte pharynx oesophagus maag intes tncum (darm) anus
- Grootste gedeelte ligt in de pleuroperitoneale holte.
- Het peritoneum (buik vlies) bek leedt de want (pariëtaal) van en de organen (visceraal)
in de pleuroperitoneale holte.
Ophanabanden (mes enteria) van de darmtractus
Dunne doorzichtge vliezen die buik wand verbinden met organen.
- Omentcum majcus : Dorsaal mesenterium dat de maag verbindt met de dorsale
lichaamswand.
- Het dcuodencum (twaalfvinaeriae darm) en het intestnum zijn opgehangen aan een
eigen (dorsaal) mesenterium.
- De rectaalklier en laatste deel darm zijn aan eigen mes entericum (mesocolon)
opgehangen.
Overblijfselen ventraal mesenterium:
- Omentcum mincus : Dat de maag verbindt met de lever.
- Liaamentcum falciforme: Dat de lever met de ventrale buik wand verbindt en zich
uitbreidt tot aan de dooierzak steel (ductus vitellinus)
3
, Dis s ecte plecuroperitoneale holte
- Grote lever bestaande uit drie lobben
- Recht van de mediane lob vind je een groen orgaantje; de aalblaas
- De afvoer van de galblaas k omt in een bundel met bloedvaten uit op het duodenum.
Maaa
- Link erzijde licht de dik k e buisvormige maaa(aas ter). De maag (binnenk ant bezet met
plooien) sluit aan op de oesophagus (binnenk ant bezet met papillen).
- Bijna bij alle vertebraten heef de maag een U/J vorm. De buitenbocht wordt de
ccurvatcura major genoemd en de binnenbocht ccurvatcura minor.
- Cardia is het eerste gedeelte van de maag
- Corpcus is het grote opslag gedeelte
- Antrcum pylorica is het tweede naar craniaal verlopend gedeelte van de maag en
eindigt in de pylorus
- Pylorcus is een k ringspier die de overgang van de maag naar de darm afsluit
Darm
- Duodenum is het eerste gedeelte (rechterzijde en heel k ort). Afvoergang van galblaas
mondt hierop uit. Ook de afvoergang van de pancreas mondt uit in de duodenum
- De darm verbreedt al snel tot het intestnum, een gedeelte waarin een
spiraalvormige plooi verloopt.
- Intestnum versmalt zich tot colon (dik k e darm) en rectum (einddarm) die aansluit op
de cloaca.
Laatste orgaan in de buik holte is de milt, net caudaal gelegen van de curvatura major. De
milt is driehoek ig en donk errood. Ligt in het omentum majus en is via deze mesenterium aan
de maag verbonden.
Bloedvaten bcuikholte
- Eerste afak k ing dorsale aorta is de gepaarde arteria subclavia die de pectoraalvinnen
van bloed voorzien.
- Na afak k ing a. Subclavia verloopt de dorsale aorta richtng de pleuroperitoneale
holte. Eerst afak k ing direct caudaal van het septum transversum is de enk elvoudige
arteria coeliaca.
- Dichtbij de oorsprong van de a. Coeliaca worden de gepaarde arteria tes tccularis /
ovarica richtng de geslachtsorganen afgegeven.
- Meer caudaal splitsen twee ongepaarde/enk elvoudige arteriën vrijwel op dezelfde
plek af van de aorta. De eerste is de arteria mes enterica cranialis , die door het
mesenterium richtng het intestnum loopt en zich door vertak t over het vaudale en
link er oppervlak . De tweede is de arteria lienoaas trica, die naar de milt toe loopt,
maar ook tak k en afgeef naar de curvatura major van de maag en de dorsale lob van
de pancreas.
- De laatste ongepaarde arterie in de bloedvoorziening van de darmtractus is de
arteria mes enterica cacudalis , die door de voorrand van het mesocolon naar de
rectaak lier loopt en vervolgend verder naar caudaal naar het rectum.
- Tenslotte splits de gepaard arteria iliaca(richtng abdominale vin) af en loopt de
dorsale aorta als arteria cacudalis door de staart.
4
Anatomis che richtnaen en vlakken
- Craniaal
- Caudaal
- Ventraal
- Dorsaal
- Mediaal
- Lateraal
- Proximaal
- Distaal
- Sagittaal vlak
- Transversaal vlak
- Dorsaal vlak
1
,Practccum 3:
Dissecte van de hondshaai
Externe anatomie vinnen
- Bors t of pectoraalvin: Ventraal en zijn gepaard. Deze worden gebruik t om mee te
sturen.
- Abdominale vinnen: Meer caudaal gelegen en gepaard.
- Clas pers : Bij mannelijk e haaien en roggen bij abdominale vinnen aanwezig.
- Cloaca: De gemeenschappeloijk e uitgang van de darm(anus) en het urogenitaal
stelsel. Bij de vrouwelijk e hondshaai is de opbouw van de cloaca als volgt: de anus ligt
cranioventraal, met meer naar dorsocaudaal en urinairpapil. Aan weerszijden van de
urinairpapil zitten de openingen van het gepaarde geslachtsapparaat. Bij de
mannelijk e dieren vinden we de anus op dezelfde locate als bij de vrouw met
dorsocaudaal daarcan de urogenitale papil, waarop zowel afvoerwegen van de nieren
als de testes (zaadballen) uitmonden. De clas pers van de man bestaan uit een gootje,
ontstaan door het oprollen van een gedeeltje van de abdominaal vin.
- Staartvin: Volledig caudaal. Zorgt door zijdelings bewegingen voor voortbewegen.
- Dors ale of rcuavinnen: Aan de dorsale zijde twee ongepaarde vinnen.
Kieuwen (bij hondshaai)
- 5 gepaarde k ieuwspleten
- Kiecuws pleten zijn de openingen tussen de opeenvolgende k ieuwbogen en zorgen
voor de afvoer van het water dat langs de k ieuwbogen wordt vervoerd.
- Spiracculcum: Opening net achter het oog. Bij roggen en haaien k an deze worden
gebruik t als instroomopening, zodat er water langs de k ieuwen k an stromen, zelfs als
de mond gesloten is.
Kop (bij hondshaai)
- Mondopenina: ventrale zijde van de k op. Tanden zouden aangepaste placoïde
schubben zijn.
- Necus openinaen (nares ): Verder rostraal dan de mondopening. Geven toegang tot
doodlopende neusholte met reuk epitheel. De neusopeningen zijn in tweeën gesplitst
door een huidplooi waardoor er eigenlijk een in- en uitstroomopening wordt
gecreëerd en het mogelijk is om water efciënt langs het reuk epitheel te laten
circuleren.
- Oaen: Goed ontwik k eld en k unnen bewogen worden door de spieren in de oogas. In
het oog bevindt zich een spleetvormige pupil waarvan de grootte k an worden
aangepast aan de hoeveelheid licht die op het netvlies valt.
- Ampcullen van Lorenzini: Registreren zeer k leine elek trische potentalen, die gebruik t
k unnen worden voor de detecte van prooien.
Lateraal op het lichaam vindt je het zijlijn-oraaan. Dit is een druk gevoelig systeem dat we
terugvinden bij vissen en larvan van amfbieën. Het systeem zit aan de laterale zijde van het
lichaam duidelijk waarneembaar. Het zijlijn-orgaan bestaat uit een lange buis met daarin
druk receptoren, die met de buitenwereld verbonden is door een groot aantal poriën in de
huid. Deze buis vertak t op de k op en daar vinden we verschillende tak k en zowel boven als
2
,onder het oog. Belangrijk voor het lok aliseren van een prooi en het bepalen van de posite
van het dier in de omgeving.
Verschillen tussen haai en k raak beenvissen:
- Kraak beenvissen hebben zichtbare schubben
- Slechts een uitstroomopening voor water uit de pharynx(k eelholte), deze opening
wordt bedek t met een k ieuwdek sel (operculum).
- Beenvis bevat ook nog een paar anale vinnen.
Mond- en k eelholte
- De mondholte wordt rostraal begrensd met tanden, de mondbodem wordt gevormd
bij de primiteve tong.
- Overgang naar Pharynx(keelholte) is onduidelijk hier bevinden zich ook de
inwendiae kiecuws pleten.
- Rostraal van de eerste k ieuwopening is het s piracculcum aanwezig.
Er zijn verschillende septa (scheidingswanden) tussen de k ieuwspleten. Zo’n septum wordt
door een k raak benige structuur ondersteund, de k ieuwboog. Deze dragen primaire
k ieuwlamellen.
Caudaal gaat de pharynx over in de oes ophaacus (s lokdarm) maag.
Lichaamsholten
De coeloomholte (lichaamsholte) is verdeeld in een craniale pericardiale holte(hart, longen,
etc) en een caudaal gelegen plecuroperitoneale holte (digestestelsel en urogenitaal
apparaat). Ze worden van elk aar gescheiden door het s eptcum trans vers cum. (ligt ten hoogte
van de pectoraal vinnen).
Digestestelsel
- Mondholte pharynx oesophagus maag intes tncum (darm) anus
- Grootste gedeelte ligt in de pleuroperitoneale holte.
- Het peritoneum (buik vlies) bek leedt de want (pariëtaal) van en de organen (visceraal)
in de pleuroperitoneale holte.
Ophanabanden (mes enteria) van de darmtractus
Dunne doorzichtge vliezen die buik wand verbinden met organen.
- Omentcum majcus : Dorsaal mesenterium dat de maag verbindt met de dorsale
lichaamswand.
- Het dcuodencum (twaalfvinaeriae darm) en het intestnum zijn opgehangen aan een
eigen (dorsaal) mesenterium.
- De rectaalklier en laatste deel darm zijn aan eigen mes entericum (mesocolon)
opgehangen.
Overblijfselen ventraal mesenterium:
- Omentcum mincus : Dat de maag verbindt met de lever.
- Liaamentcum falciforme: Dat de lever met de ventrale buik wand verbindt en zich
uitbreidt tot aan de dooierzak steel (ductus vitellinus)
3
, Dis s ecte plecuroperitoneale holte
- Grote lever bestaande uit drie lobben
- Recht van de mediane lob vind je een groen orgaantje; de aalblaas
- De afvoer van de galblaas k omt in een bundel met bloedvaten uit op het duodenum.
Maaa
- Link erzijde licht de dik k e buisvormige maaa(aas ter). De maag (binnenk ant bezet met
plooien) sluit aan op de oesophagus (binnenk ant bezet met papillen).
- Bijna bij alle vertebraten heef de maag een U/J vorm. De buitenbocht wordt de
ccurvatcura major genoemd en de binnenbocht ccurvatcura minor.
- Cardia is het eerste gedeelte van de maag
- Corpcus is het grote opslag gedeelte
- Antrcum pylorica is het tweede naar craniaal verlopend gedeelte van de maag en
eindigt in de pylorus
- Pylorcus is een k ringspier die de overgang van de maag naar de darm afsluit
Darm
- Duodenum is het eerste gedeelte (rechterzijde en heel k ort). Afvoergang van galblaas
mondt hierop uit. Ook de afvoergang van de pancreas mondt uit in de duodenum
- De darm verbreedt al snel tot het intestnum, een gedeelte waarin een
spiraalvormige plooi verloopt.
- Intestnum versmalt zich tot colon (dik k e darm) en rectum (einddarm) die aansluit op
de cloaca.
Laatste orgaan in de buik holte is de milt, net caudaal gelegen van de curvatura major. De
milt is driehoek ig en donk errood. Ligt in het omentum majus en is via deze mesenterium aan
de maag verbonden.
Bloedvaten bcuikholte
- Eerste afak k ing dorsale aorta is de gepaarde arteria subclavia die de pectoraalvinnen
van bloed voorzien.
- Na afak k ing a. Subclavia verloopt de dorsale aorta richtng de pleuroperitoneale
holte. Eerst afak k ing direct caudaal van het septum transversum is de enk elvoudige
arteria coeliaca.
- Dichtbij de oorsprong van de a. Coeliaca worden de gepaarde arteria tes tccularis /
ovarica richtng de geslachtsorganen afgegeven.
- Meer caudaal splitsen twee ongepaarde/enk elvoudige arteriën vrijwel op dezelfde
plek af van de aorta. De eerste is de arteria mes enterica cranialis , die door het
mesenterium richtng het intestnum loopt en zich door vertak t over het vaudale en
link er oppervlak . De tweede is de arteria lienoaas trica, die naar de milt toe loopt,
maar ook tak k en afgeef naar de curvatura major van de maag en de dorsale lob van
de pancreas.
- De laatste ongepaarde arterie in de bloedvoorziening van de darmtractus is de
arteria mes enterica cacudalis , die door de voorrand van het mesocolon naar de
rectaak lier loopt en vervolgend verder naar caudaal naar het rectum.
- Tenslotte splits de gepaard arteria iliaca(richtng abdominale vin) af en loopt de
dorsale aorta als arteria cacudalis door de staart.
4
