THEORETISCHE CRIMINOLOGIE
WEEK 1:
HOORCOLLEGE:
Toelichting v politie op basisscholen: kans op drugsgebruik is toegenomen (dit miss niet de oorzaak maar het
heeft iig geen effect gehad.
Borden dat fietsendieven worden gezien bij fietsenstallingen: De kans op fietsendiefstal is afgenomen.
Gevangene jongeren laten schrikken met preek: De kans op delinquent gedrag is …
Wat is jouw theorie en hoe kom je daarop?
> Bronnen:
- Persoonlijke ervaringen
- Media
- Autoriteit
- Consensus
> Mogelijke fouten:
- Gebrekkige waarneming/ selectieve
- Over generaliseren
-Persoonlijke betrokkenheid bij het onderwerp
- Onlogisch of onvolledig redeneren (elliptisch)
- Partiële verklaring
> Is jouw verklaring diep genoeg om een theorie te kunnen noemen?
Wat is een theorie? Wetenschappelijke theorieën zijn voorlopige antwoorden op kennisvragen, gebaseerd op
nauwkeurig omschreven samenhangen tussen observeerbare gebeurtenissen.
> Voorlopig: Nieuw empirisch onderzoek kan nieuwe antwoorden geven. Daarnaast kunnen de algemene
uitspraken waarop de theorie is gebaseerd onderwerp kunnen worden voor de verklaring.
> Antwoorden op kennisvragen: Welke kennisvragen worden op een bepaald moment als probleem ervaren.
> Nauwkeurig omschreven samenhangen
> Observeerbare gebeurtenissen
Object: De eenheden waarover de theorie uitspraak doet.
- Steekproefkader
Explanans: De ‘verklaring’, het mechanisme (mensbeeld).
- (onvolledige weergave van theoretische concepten
Explanandum: Dat wat de theorie verklaart. Vaak als antwoord: Criminaliteit
- Onder of overrapportage
- Gedrag individu of gedrag strafrechtelijk systeem
- Verklaringsniveau
> Jongens met delinquente vrienden zijn vaker zelf delinquent.
Verschillende verklaringsniveaus:
Microtheorie: Individueel gedrag, sociaal proces: Individuele verschillen.
Mesotheorie: In wijken of kleine groepen
Macro theorie: Epidemiologie, sociale structuur: Samenleving en groepspatronen in crimineel gedrag.
Causaliteit:
- Om te kunnen spreken van een oorzaak moet X nodig zijn en voldoende om Y te doe plaats vinden.
,Y komt niet voor zonder X
Y komt altijd voor bij X
Empirisme: Ontwikkelen en testen van theorieen op basis van empirische werkelijkheid.
Objectiviteit: Instrumenten precies en valide en eindoordeel gebaseerd op resultaten niet op persoonlijke
overtuiging
Sceptiscisme: ook eigen conclusies niet permanent maar tentatief
Zuinigheid/parsimony: Reduceren aantal mogelijke verklaringen voor bepaald gedrag.
P>T>O schema:
Probleem >theorie> onderzoek
Probleem = kennistekort
Theorie: Voorlopige oplossing
Onderzoek: observeren empirie
WEEK 2:
HOORCOLLEGE:
Klassieke school: Hoe kan een effectieve en voorspelbare strafrechtspleging worden gerealiseerd, die de burger
voldoende bescherming biedt tegen de staat?
Wetmatigheid en conditie vormt het explanandum (zie slide) Bentham en Beccaria:
- Strafwet als middel om de kosten en baten van een delict te beïnvloeden
- Straffen moeten vastgelegd worden.
- Straffen moesten gelijk worden
- De straf moet bij het delict passen niet bij de dader
- De straf moeten voldoende zeker, snel en zwaar zijn.
Doel is afschrikking
Zekerheid, snelte en zwaarte
Zwaarte is alleen belangrijk wanneer snelheid en zekerheid niet konden worden gewaarborgd.
Klassieke theorie:
Object: Iedereen
Explanans: Rationele kosten/batenafweging
Explanandum: Wetsovetreding
Beoordeling theorie:
- Logisch: Hij lijkt logisch, je kan m samenvatten
- Reikwijdte: Object is groot, explanans is abstract en explanandum is specifiek
- Zuinig
- Testbaar? Parkeerboetes diplomaten
Kritiek:
- Kosten en baten zijn soms niet duidelijk voor het individu
- Individuele perceptie van kosten en baten is net objectief en voor iedereen anders (perceptual
deterence)
,Intellectuele context:
Opkomst wetenschappelijke criminologie
> Meten is weten
Verschuiving van het kennisprobleem, niet meer waarom maar waarom deze mensen vaker delicten dan
anderen?
Sociale context:
Economische achteruitgang
• Blijvende tweedeling in samenleving
• Conservatieve politiek – War on crime / War on drugs
• Punitieve retoriek – Criminelen als ‘slecht’ – Straffen ‘verdient’
• Opkomst conservatieve criminologie
• Klassieke school radicaal:
– Beperkte macht van de staat
– Nam afstand van de leer van de Katholieke kerk
– Stelde de ‘gewone man’ centraal
Maar ook conservatief:
– Nadruk op eigen keuze individu
– Geen/weinig aandacht voor maatschappelijke omstandigheden (root causes)
Hernieuwde interesse van de klassieke school:
Klassieke school
• Zwaarte van de straf alleen belangrijk wanneer snelheid en zekerheid niet konden worden
gewaarborgd.
Conservatieve criminologie
• Nadruk op harder/zwaarder straffen
Routine activiteiten theorie: Macro
Patronen van routine activiteiten in de samenleving > Meer geschikte
doelwitten en minder capabel toezicht.
> Routineactivteiten van slachtoffer én dader bepalen of ze elkaar treffen in
tijd en plaats
Beleidsconsequenties:
- Beinvloeden van patronen van routineactiviteiten
> Natuurlijke strategieën: Supportersversvoer
> Georganiseerde strategieën: Stewarts
> Mechanische strategieën: Hekken, grachten
Crime pattern theorie:
Geografische spreiding van gelegenheid op basis van beschikbaarheid en pakkans als gevolg van
gedragspatronen
> Waar zien we criminaliteit en wanneer?
Bijv. routineactiviteiten op macro niveau
Crime pattern theory 1: Macro
Crime generators:
Hier gaan veel daders en slachtoffers heen zonder de bedoeling te hebben om in een delict terecht te komen.
Scholen trekken jeugd aan en kunnen daar jeugddelinquentie gaan plegen.
, Crime attractors:
Hier gaan mensen naartoe om daar criminaliteit te plegen
> Bekende drugshandelplek
Crime pattern theory 2: micro
Op je eigen individuele plekken of routes, bijv tussen school en werk of huis, die bekend zijn en waar je je
bewust van bent of er criminele gelegenheden zijn of niet.
Rationele keuze theorie:
Niet een enkele beslissing maar vaak een aaneenschakeling van kleinere beslissingen
> Crime script:
- Voorbereiding
- Doelwitkeuze
- Delict
- verlaten plaats delict
- Nasleep
Individuele perceptie van kosten en baten is niet objectief en voor iedereen anders (perceptual
deterence theory)
Dus:
• Klassieke school
• Strafdreiging op basis van strafwet
• Routine activiteiten macro
• Gelegenheid op basis van beschikbaarheid en pakkans als gevolg van veranderende collectieve
gedragspatronen.
• Crime pattern theorie
• Geografische spreiding van gelegenheid op basis van beschikbaarheid en pakkans als gevolg van
gedragspatronen
• Rationele keuze theorie: micro
• Gelegenheid op basis v beschikbaarheid en pakkans in een specifieke situatie
WERKGROEP 1:
Gericht op crime (daadgericht) ipv criminality (dadergericht)
Klassieke school: (Beccaria & Bentham) de kern van de kosten/baten theorieën
- Dader is een rationeel handelende actor (vrije wil)
- Rationele kosten-batenafweging
- Straf moet snel en zeker, maar niet te zwaar (proportionaliteit) > de straf moet passen bij het delict en dus net
genoeg zijn om af te schrikken maar als die te zwaar is ga je je doel voorbij.
- Micro
Conservatieve criminologie:
- Dader is een rationeel handelende actor (vrije wil)
- Geen aandacht voor achterliggende oorzaken of maatschappelijke omstandigheden
WEEK 1:
HOORCOLLEGE:
Toelichting v politie op basisscholen: kans op drugsgebruik is toegenomen (dit miss niet de oorzaak maar het
heeft iig geen effect gehad.
Borden dat fietsendieven worden gezien bij fietsenstallingen: De kans op fietsendiefstal is afgenomen.
Gevangene jongeren laten schrikken met preek: De kans op delinquent gedrag is …
Wat is jouw theorie en hoe kom je daarop?
> Bronnen:
- Persoonlijke ervaringen
- Media
- Autoriteit
- Consensus
> Mogelijke fouten:
- Gebrekkige waarneming/ selectieve
- Over generaliseren
-Persoonlijke betrokkenheid bij het onderwerp
- Onlogisch of onvolledig redeneren (elliptisch)
- Partiële verklaring
> Is jouw verklaring diep genoeg om een theorie te kunnen noemen?
Wat is een theorie? Wetenschappelijke theorieën zijn voorlopige antwoorden op kennisvragen, gebaseerd op
nauwkeurig omschreven samenhangen tussen observeerbare gebeurtenissen.
> Voorlopig: Nieuw empirisch onderzoek kan nieuwe antwoorden geven. Daarnaast kunnen de algemene
uitspraken waarop de theorie is gebaseerd onderwerp kunnen worden voor de verklaring.
> Antwoorden op kennisvragen: Welke kennisvragen worden op een bepaald moment als probleem ervaren.
> Nauwkeurig omschreven samenhangen
> Observeerbare gebeurtenissen
Object: De eenheden waarover de theorie uitspraak doet.
- Steekproefkader
Explanans: De ‘verklaring’, het mechanisme (mensbeeld).
- (onvolledige weergave van theoretische concepten
Explanandum: Dat wat de theorie verklaart. Vaak als antwoord: Criminaliteit
- Onder of overrapportage
- Gedrag individu of gedrag strafrechtelijk systeem
- Verklaringsniveau
> Jongens met delinquente vrienden zijn vaker zelf delinquent.
Verschillende verklaringsniveaus:
Microtheorie: Individueel gedrag, sociaal proces: Individuele verschillen.
Mesotheorie: In wijken of kleine groepen
Macro theorie: Epidemiologie, sociale structuur: Samenleving en groepspatronen in crimineel gedrag.
Causaliteit:
- Om te kunnen spreken van een oorzaak moet X nodig zijn en voldoende om Y te doe plaats vinden.
,Y komt niet voor zonder X
Y komt altijd voor bij X
Empirisme: Ontwikkelen en testen van theorieen op basis van empirische werkelijkheid.
Objectiviteit: Instrumenten precies en valide en eindoordeel gebaseerd op resultaten niet op persoonlijke
overtuiging
Sceptiscisme: ook eigen conclusies niet permanent maar tentatief
Zuinigheid/parsimony: Reduceren aantal mogelijke verklaringen voor bepaald gedrag.
P>T>O schema:
Probleem >theorie> onderzoek
Probleem = kennistekort
Theorie: Voorlopige oplossing
Onderzoek: observeren empirie
WEEK 2:
HOORCOLLEGE:
Klassieke school: Hoe kan een effectieve en voorspelbare strafrechtspleging worden gerealiseerd, die de burger
voldoende bescherming biedt tegen de staat?
Wetmatigheid en conditie vormt het explanandum (zie slide) Bentham en Beccaria:
- Strafwet als middel om de kosten en baten van een delict te beïnvloeden
- Straffen moeten vastgelegd worden.
- Straffen moesten gelijk worden
- De straf moet bij het delict passen niet bij de dader
- De straf moeten voldoende zeker, snel en zwaar zijn.
Doel is afschrikking
Zekerheid, snelte en zwaarte
Zwaarte is alleen belangrijk wanneer snelheid en zekerheid niet konden worden gewaarborgd.
Klassieke theorie:
Object: Iedereen
Explanans: Rationele kosten/batenafweging
Explanandum: Wetsovetreding
Beoordeling theorie:
- Logisch: Hij lijkt logisch, je kan m samenvatten
- Reikwijdte: Object is groot, explanans is abstract en explanandum is specifiek
- Zuinig
- Testbaar? Parkeerboetes diplomaten
Kritiek:
- Kosten en baten zijn soms niet duidelijk voor het individu
- Individuele perceptie van kosten en baten is net objectief en voor iedereen anders (perceptual
deterence)
,Intellectuele context:
Opkomst wetenschappelijke criminologie
> Meten is weten
Verschuiving van het kennisprobleem, niet meer waarom maar waarom deze mensen vaker delicten dan
anderen?
Sociale context:
Economische achteruitgang
• Blijvende tweedeling in samenleving
• Conservatieve politiek – War on crime / War on drugs
• Punitieve retoriek – Criminelen als ‘slecht’ – Straffen ‘verdient’
• Opkomst conservatieve criminologie
• Klassieke school radicaal:
– Beperkte macht van de staat
– Nam afstand van de leer van de Katholieke kerk
– Stelde de ‘gewone man’ centraal
Maar ook conservatief:
– Nadruk op eigen keuze individu
– Geen/weinig aandacht voor maatschappelijke omstandigheden (root causes)
Hernieuwde interesse van de klassieke school:
Klassieke school
• Zwaarte van de straf alleen belangrijk wanneer snelheid en zekerheid niet konden worden
gewaarborgd.
Conservatieve criminologie
• Nadruk op harder/zwaarder straffen
Routine activiteiten theorie: Macro
Patronen van routine activiteiten in de samenleving > Meer geschikte
doelwitten en minder capabel toezicht.
> Routineactivteiten van slachtoffer én dader bepalen of ze elkaar treffen in
tijd en plaats
Beleidsconsequenties:
- Beinvloeden van patronen van routineactiviteiten
> Natuurlijke strategieën: Supportersversvoer
> Georganiseerde strategieën: Stewarts
> Mechanische strategieën: Hekken, grachten
Crime pattern theorie:
Geografische spreiding van gelegenheid op basis van beschikbaarheid en pakkans als gevolg van
gedragspatronen
> Waar zien we criminaliteit en wanneer?
Bijv. routineactiviteiten op macro niveau
Crime pattern theory 1: Macro
Crime generators:
Hier gaan veel daders en slachtoffers heen zonder de bedoeling te hebben om in een delict terecht te komen.
Scholen trekken jeugd aan en kunnen daar jeugddelinquentie gaan plegen.
, Crime attractors:
Hier gaan mensen naartoe om daar criminaliteit te plegen
> Bekende drugshandelplek
Crime pattern theory 2: micro
Op je eigen individuele plekken of routes, bijv tussen school en werk of huis, die bekend zijn en waar je je
bewust van bent of er criminele gelegenheden zijn of niet.
Rationele keuze theorie:
Niet een enkele beslissing maar vaak een aaneenschakeling van kleinere beslissingen
> Crime script:
- Voorbereiding
- Doelwitkeuze
- Delict
- verlaten plaats delict
- Nasleep
Individuele perceptie van kosten en baten is niet objectief en voor iedereen anders (perceptual
deterence theory)
Dus:
• Klassieke school
• Strafdreiging op basis van strafwet
• Routine activiteiten macro
• Gelegenheid op basis van beschikbaarheid en pakkans als gevolg van veranderende collectieve
gedragspatronen.
• Crime pattern theorie
• Geografische spreiding van gelegenheid op basis van beschikbaarheid en pakkans als gevolg van
gedragspatronen
• Rationele keuze theorie: micro
• Gelegenheid op basis v beschikbaarheid en pakkans in een specifieke situatie
WERKGROEP 1:
Gericht op crime (daadgericht) ipv criminality (dadergericht)
Klassieke school: (Beccaria & Bentham) de kern van de kosten/baten theorieën
- Dader is een rationeel handelende actor (vrije wil)
- Rationele kosten-batenafweging
- Straf moet snel en zeker, maar niet te zwaar (proportionaliteit) > de straf moet passen bij het delict en dus net
genoeg zijn om af te schrikken maar als die te zwaar is ga je je doel voorbij.
- Micro
Conservatieve criminologie:
- Dader is een rationeel handelende actor (vrije wil)
- Geen aandacht voor achterliggende oorzaken of maatschappelijke omstandigheden
