College 6 (11-10)
Hoofdstuk 6 (Bruning)
6.6 De uithuisplaatsing
6.6.1 de uithuisplaatsing algemeen
De maatregel van OTS gaat regelmatg gepaard met een uithuisplaatsing van de minderjarige. Een
uithuisplaatsing kan alleen gedaan worden met een machtging tot uithuisplaatsing. Het initatei tot
uithuisplaatsing zal in de praktjk veelal uitgaan van een gecerticeerde instelling, die dan ook
bevoegd is een verzoek voor een machtging tot uithuisplaatsing bij de kinderrechter in te dienen
(eveneens heef het OM en RvdK deze bevoegdheid).
De kinderrechter kan indien het belang van het kind dit vergt een machtging uithuisplaatsing
verlenen zonder een daartoe strekkend besluit van het college van B en W. In de jeugdwet is als
nieuw uitgangspunt bij uithuisplaatsing opgenomen dat de jeugdige in het geval van uithuisplaatsing
bij een pleegouder oi in een gezinshuis wordt geplaatst, tenzij dit aantoonbaar niet in zijn belang is.
Tegemoetgekomen aan artkel 20 IVRK en de Guide Lines ior the Alternatve Care oi Children; waarin
wordt benadrukt dat kinderen die niet langer thuis kunnen wonen in beginsel recht hebben op
alternateve zorg in een gezinsvervangende omgeving.
De kinderrechter oordeelt enkel op basis van het verzoekschrif, hulpverleningsplan/ plan van
aanpak en een verslag van het verloop van de OTS oi een uithuisplaatsing gerechtvaardigd is.
Op 1 januari 2015 is eveneens de verplichtng ingevoerd dat elke verzoekschrif in het kader van een
OTS vermeldt oi en zo ja op welke wijze de inhoud en de strekking van het verzoekschrif zijn
besproken met de minderjarige. Ook de reacte van de minderjarige hierop moeten worden vermeld
in het verzoekschrif. Komt tegemoet aan het recht van het kind om gehoord te worden en serieus
genomen te worden (art. 12 IVRK).
Gronden voor uithuisplaatsing
Noodzakelijk in het belang van de verzorging en opvoeding van de minderjarige; oi
Noodzakelijk tot onderzoek van diens geestelijke lichamelijke gesteldheid.
Duur van de uithuisplaatsing
Een machtging uithuisplaatsing wordt voor de duur van maximaal één jaar verleend. Wanneer een
spoedmachtging uithuisplaatsing in het kader van een voorlopige OTS voor is gegaan de machtging
tot uithuisplaatsing, komt deze tjd niet in mindering op de maximale duur. De machtging
uithuisplaatsing kan met een maatregel van OTS telkens voor de duur van ten hoogste een jaar
worden verlengd. Als de gecerticeerde instelling veen verlengingsverzoek indient, zijn de raad en
het OM bevoegd om dat te doen. Wanneer de ouder niet in staat is de verantwoordelijkheid voor de
verzorging en opvoeding te dragen binnen een voor de persoon en de ontwikkeling van de
minderjarige aanvaardbaar te achten termijn, kan worden overgegaan tot een gezag beëindigende
maatregel.
Indien een OTS met uithuisplaatsing twee jaar oi langer heef geduurd, moet het verzoek tot
verlenging van de OTS en uithuisplaatsing van de gecerticeerde instelling vergezeld gaan van een
,advies van de Raad voor de Kinderbescherming. Op deze manier wordt goed bewaakt oi een
verderstrekkende maatregel niet meer geëigend is.
Artkel 6.1.12 lid Jeugdwet bepaalt dat een machtging gesloten jeugdhulp vervalt indien deze
gedurende drie maanden niet ten uitvoer is gelegd.
Gedeeltelijke gezagsuitoefening voor de gecerticeerde instelling
Wanneer een minderjarige onder toezicht is gesteld en een machtging uithuisplaatsing is verleend,
behouden de ouders in beginsel het ouderlijk gezag. Dit betekent dat zij hun toestemming dienen te
geven voor opvoedingsaangelegenheden. Op 1 januari 2015 is de mogelijkheid tot gedeeltelijke
gezag overdracht ontstaan. Artkel 1:265e BW geef de kinderrechter de mogelijkheid om te bepalen
dat het gezag gedeeltelijk wordt uitgeoeiend door de gecerticeerde instelling die het toezicht
uitoeient.
Opvallend is dat het OM geen verzoek tot gedeeltelijke gezagsuitoeiening kan indienen, terwijl het
wel een verzoek tot het verlenen van een machtging uithuisplaatsing kan indienen.
De beslissing om het gezag gedeeltelijk te laten uitoeienen door de gecerticeerde instelling kan
worden gegeven met betrekking tot:
Aanmelding van de minderjarige bij een onderwijsstelling
Toestemming voor een medische behandeling van de minderjarige jonger dan 12 jaar oi van de
minderjarige van 12 jaar oi ouder die niet in staat kan worden geacht tot een redelijke
waardering van zijn belangen ter zake:
o Het doen van een aanvraag tot het verlenen van een verblijisvergunning ten behoeve
van de minderjarige als bedoeld in de artkelen 14 oi 28 van de Vreemdelingenwet 2000.
De duur van de gedeeltelijke uitoeiening van het gezag mag de duur van de verleende machtging
uithuisplaatsing niet te boven gaan.
Het gezag dient slecht door de gecerticeerde instelling te worden uitgeoeiend, pleegouders kunnen
het gezag dus niet uitoeienen.
Plaatsing in een psychiatrisch ziekenhuis
Iedere minderjarige kan zich vrijwillig laten opnemen in een psychiatrische kliniek. Voor kinderen
jonger dan 12 jaar is het voldoende dat ouders met gezag oi voogd toestemming even voor zo’n
opname. Voor 12 t/m 17-jarigen geldt dat zij dat ook zeli moeten doen. Ontbreekt de bereidheid
daartoe dan kan gedwongen opname plaatsvinden mits is voldaan aan het zogenoemde gevaar
criterium (de betrokkene is als gevolg van zijn geestelijke stoornis een gevaar voor zichzeli en/oi
anderen en dit gevaar kan niet op een andere wijze worden aigewend. De gedwongen opname dient
plaats te vinden met toepassing van de regels van de Wet Bopz.
Verlenging en beëindiging van een uithuisplaatsing
De verlenging en de beëindiging van een uithuisplaatsing worden geregeld in de artkelen 1:265c en
1:265d BW. Daarbij is een toetsende rol toebedeeld aan de RvdK. Tevens zijn aan de met het gezag
belast ouder c.q. voogd en de minderjarige van 12 jaar en ouder bepaalde bevoegdheden
toegekend:
Verlenging (art. 1:265c BW): als na het verstrijken van de termijn waarvoor machtging was
verleend voortzetng van de uithuisplaatsing nodig is, zal de gecerticeerde instelling de
, kinderrechter moeten vragen de machtging te verlengen, onder gelijktjdige overlegging van een
toelichtng waaruit blijkt dat deze vorm van jeugdhulp nog steeds geïndiceerd is.
Beëindiging (Art. 1:265d BW): de gecerticeerde instelling kan de uithuisplaatsing beëindigen
indien deze niet langer noodzakelijk is in het belang van de verzorging en opvoeding van de
minderjarige oi tot het verrichten van het onderzoek en het belang van de minderjarige zich
tegen beëindiging niet verzet.
Een met het gezag belaste ouder, diens met het gezag belaste partner/echtgenoot, een pleegouder
en de minderjarige van 12 jaar en ouder kunnen de gecerticeerde instelling vragen om de
uithuisplaatsing te beëindigen, de duur ervan te bekorten oi ai te zien van wijziging van de
verblijiplaats van de minderjarige. Voorwaarde voor zo’n verzoek is dat sprake is van gewijzigde
omstandigheden.
De gecerticeerde instelling beslist schrifelijk binnen veerten dagen na ontvangst van het verzoek.
Wordt het verzoek aigewezen, dan kan de verzoeker zich tot de kinderrechter wenden. Deze kan de
machtging geheel intrekken oi gedeeltelijk.
Verplichte rechterlijke toets voor terugplaatsingen pleegkind
Vanai 1 januari 2015 is de posite van pleegkinderen en pleegouders bij een maatregel van OTS in
belangrijke mate verbeterd.
Standaard rechterlijke toetsing voor elke wijziging in het verbliji van een pleegkind dat een jaar
oi langer in hetzelide pleeggezin opgroeit.
De gecerticeerde instelling moet toestemming aan de kinderrechter vragen voor een wijziging
in het verbliji van een minderjarige die ten minste een jaar door een ander dan de ouder is
opgevoed en verzorgd als behorend tot diens gezin (art. 1:265i BW).
Degene die niet de ouder is en de minderjarige gedurende ten minste een jaar als behorende tot
zijn gezin verzorgt en opvoedt, wordt als belanghebbende aangemerkt (art. 798 lid 1 Rv).
Hoger beroep en cassate tegen een machtging uithuisplaatsing
Een machtging uithuisplaatsing kan voor de duur van maximaal een jaar rechtsgeldig zijn, maar
wordt regelmatg voor een kortere termijn aigegeven. Leverde problemen op als belanghebbenden
hoger beroep oi cassate instelden tegen een rechterlijke beslissing tot een machtging
uithuisplaatsing, terwijl tjdens de behandeling in hoger beroep oi cassate de termijn van de
machtging inmiddels was vertrekken en de machtging niet langer van kracht was.
Voortaan is een belanghebbende ook ontvankelijk in hoger beroep oi cassate als de termijn van
de machtging uithuisplaatsing reeds is verstreken.
Bij een reguliere machtging uithuisplaatsing zonder vrijheidsbeneming geldt dat een ouder die
hiertegen opkomt een rechtens relevant belang heef om de rechtmatgheid van de
uithuisplaatsing te laten toetsen.
Contact met de (uit huis geplaatste) minderjarige
Artkel 9 IVRK geef een minderjarige het recht rechtstreeks contact met beide ouders te
onderhouden, ook als is hij ingevolge een rechterlijke beslissing van hen gescheiden. In beginsel
moet een bestaande omgangsregeling worden gerespecteerd: wat de regeling van de artkelen
1:265i en 1:265g BW betref kan onderscheid worden gemaakt tussen:
Contact tjdens een uithuisplaatsing met de ouder en/oi diens partner die met gezag is belast;
Contact tjdens de OTS met anderen.
Hoofdstuk 6 (Bruning)
6.6 De uithuisplaatsing
6.6.1 de uithuisplaatsing algemeen
De maatregel van OTS gaat regelmatg gepaard met een uithuisplaatsing van de minderjarige. Een
uithuisplaatsing kan alleen gedaan worden met een machtging tot uithuisplaatsing. Het initatei tot
uithuisplaatsing zal in de praktjk veelal uitgaan van een gecerticeerde instelling, die dan ook
bevoegd is een verzoek voor een machtging tot uithuisplaatsing bij de kinderrechter in te dienen
(eveneens heef het OM en RvdK deze bevoegdheid).
De kinderrechter kan indien het belang van het kind dit vergt een machtging uithuisplaatsing
verlenen zonder een daartoe strekkend besluit van het college van B en W. In de jeugdwet is als
nieuw uitgangspunt bij uithuisplaatsing opgenomen dat de jeugdige in het geval van uithuisplaatsing
bij een pleegouder oi in een gezinshuis wordt geplaatst, tenzij dit aantoonbaar niet in zijn belang is.
Tegemoetgekomen aan artkel 20 IVRK en de Guide Lines ior the Alternatve Care oi Children; waarin
wordt benadrukt dat kinderen die niet langer thuis kunnen wonen in beginsel recht hebben op
alternateve zorg in een gezinsvervangende omgeving.
De kinderrechter oordeelt enkel op basis van het verzoekschrif, hulpverleningsplan/ plan van
aanpak en een verslag van het verloop van de OTS oi een uithuisplaatsing gerechtvaardigd is.
Op 1 januari 2015 is eveneens de verplichtng ingevoerd dat elke verzoekschrif in het kader van een
OTS vermeldt oi en zo ja op welke wijze de inhoud en de strekking van het verzoekschrif zijn
besproken met de minderjarige. Ook de reacte van de minderjarige hierop moeten worden vermeld
in het verzoekschrif. Komt tegemoet aan het recht van het kind om gehoord te worden en serieus
genomen te worden (art. 12 IVRK).
Gronden voor uithuisplaatsing
Noodzakelijk in het belang van de verzorging en opvoeding van de minderjarige; oi
Noodzakelijk tot onderzoek van diens geestelijke lichamelijke gesteldheid.
Duur van de uithuisplaatsing
Een machtging uithuisplaatsing wordt voor de duur van maximaal één jaar verleend. Wanneer een
spoedmachtging uithuisplaatsing in het kader van een voorlopige OTS voor is gegaan de machtging
tot uithuisplaatsing, komt deze tjd niet in mindering op de maximale duur. De machtging
uithuisplaatsing kan met een maatregel van OTS telkens voor de duur van ten hoogste een jaar
worden verlengd. Als de gecerticeerde instelling veen verlengingsverzoek indient, zijn de raad en
het OM bevoegd om dat te doen. Wanneer de ouder niet in staat is de verantwoordelijkheid voor de
verzorging en opvoeding te dragen binnen een voor de persoon en de ontwikkeling van de
minderjarige aanvaardbaar te achten termijn, kan worden overgegaan tot een gezag beëindigende
maatregel.
Indien een OTS met uithuisplaatsing twee jaar oi langer heef geduurd, moet het verzoek tot
verlenging van de OTS en uithuisplaatsing van de gecerticeerde instelling vergezeld gaan van een
,advies van de Raad voor de Kinderbescherming. Op deze manier wordt goed bewaakt oi een
verderstrekkende maatregel niet meer geëigend is.
Artkel 6.1.12 lid Jeugdwet bepaalt dat een machtging gesloten jeugdhulp vervalt indien deze
gedurende drie maanden niet ten uitvoer is gelegd.
Gedeeltelijke gezagsuitoefening voor de gecerticeerde instelling
Wanneer een minderjarige onder toezicht is gesteld en een machtging uithuisplaatsing is verleend,
behouden de ouders in beginsel het ouderlijk gezag. Dit betekent dat zij hun toestemming dienen te
geven voor opvoedingsaangelegenheden. Op 1 januari 2015 is de mogelijkheid tot gedeeltelijke
gezag overdracht ontstaan. Artkel 1:265e BW geef de kinderrechter de mogelijkheid om te bepalen
dat het gezag gedeeltelijk wordt uitgeoeiend door de gecerticeerde instelling die het toezicht
uitoeient.
Opvallend is dat het OM geen verzoek tot gedeeltelijke gezagsuitoeiening kan indienen, terwijl het
wel een verzoek tot het verlenen van een machtging uithuisplaatsing kan indienen.
De beslissing om het gezag gedeeltelijk te laten uitoeienen door de gecerticeerde instelling kan
worden gegeven met betrekking tot:
Aanmelding van de minderjarige bij een onderwijsstelling
Toestemming voor een medische behandeling van de minderjarige jonger dan 12 jaar oi van de
minderjarige van 12 jaar oi ouder die niet in staat kan worden geacht tot een redelijke
waardering van zijn belangen ter zake:
o Het doen van een aanvraag tot het verlenen van een verblijisvergunning ten behoeve
van de minderjarige als bedoeld in de artkelen 14 oi 28 van de Vreemdelingenwet 2000.
De duur van de gedeeltelijke uitoeiening van het gezag mag de duur van de verleende machtging
uithuisplaatsing niet te boven gaan.
Het gezag dient slecht door de gecerticeerde instelling te worden uitgeoeiend, pleegouders kunnen
het gezag dus niet uitoeienen.
Plaatsing in een psychiatrisch ziekenhuis
Iedere minderjarige kan zich vrijwillig laten opnemen in een psychiatrische kliniek. Voor kinderen
jonger dan 12 jaar is het voldoende dat ouders met gezag oi voogd toestemming even voor zo’n
opname. Voor 12 t/m 17-jarigen geldt dat zij dat ook zeli moeten doen. Ontbreekt de bereidheid
daartoe dan kan gedwongen opname plaatsvinden mits is voldaan aan het zogenoemde gevaar
criterium (de betrokkene is als gevolg van zijn geestelijke stoornis een gevaar voor zichzeli en/oi
anderen en dit gevaar kan niet op een andere wijze worden aigewend. De gedwongen opname dient
plaats te vinden met toepassing van de regels van de Wet Bopz.
Verlenging en beëindiging van een uithuisplaatsing
De verlenging en de beëindiging van een uithuisplaatsing worden geregeld in de artkelen 1:265c en
1:265d BW. Daarbij is een toetsende rol toebedeeld aan de RvdK. Tevens zijn aan de met het gezag
belast ouder c.q. voogd en de minderjarige van 12 jaar en ouder bepaalde bevoegdheden
toegekend:
Verlenging (art. 1:265c BW): als na het verstrijken van de termijn waarvoor machtging was
verleend voortzetng van de uithuisplaatsing nodig is, zal de gecerticeerde instelling de
, kinderrechter moeten vragen de machtging te verlengen, onder gelijktjdige overlegging van een
toelichtng waaruit blijkt dat deze vorm van jeugdhulp nog steeds geïndiceerd is.
Beëindiging (Art. 1:265d BW): de gecerticeerde instelling kan de uithuisplaatsing beëindigen
indien deze niet langer noodzakelijk is in het belang van de verzorging en opvoeding van de
minderjarige oi tot het verrichten van het onderzoek en het belang van de minderjarige zich
tegen beëindiging niet verzet.
Een met het gezag belaste ouder, diens met het gezag belaste partner/echtgenoot, een pleegouder
en de minderjarige van 12 jaar en ouder kunnen de gecerticeerde instelling vragen om de
uithuisplaatsing te beëindigen, de duur ervan te bekorten oi ai te zien van wijziging van de
verblijiplaats van de minderjarige. Voorwaarde voor zo’n verzoek is dat sprake is van gewijzigde
omstandigheden.
De gecerticeerde instelling beslist schrifelijk binnen veerten dagen na ontvangst van het verzoek.
Wordt het verzoek aigewezen, dan kan de verzoeker zich tot de kinderrechter wenden. Deze kan de
machtging geheel intrekken oi gedeeltelijk.
Verplichte rechterlijke toets voor terugplaatsingen pleegkind
Vanai 1 januari 2015 is de posite van pleegkinderen en pleegouders bij een maatregel van OTS in
belangrijke mate verbeterd.
Standaard rechterlijke toetsing voor elke wijziging in het verbliji van een pleegkind dat een jaar
oi langer in hetzelide pleeggezin opgroeit.
De gecerticeerde instelling moet toestemming aan de kinderrechter vragen voor een wijziging
in het verbliji van een minderjarige die ten minste een jaar door een ander dan de ouder is
opgevoed en verzorgd als behorend tot diens gezin (art. 1:265i BW).
Degene die niet de ouder is en de minderjarige gedurende ten minste een jaar als behorende tot
zijn gezin verzorgt en opvoedt, wordt als belanghebbende aangemerkt (art. 798 lid 1 Rv).
Hoger beroep en cassate tegen een machtging uithuisplaatsing
Een machtging uithuisplaatsing kan voor de duur van maximaal een jaar rechtsgeldig zijn, maar
wordt regelmatg voor een kortere termijn aigegeven. Leverde problemen op als belanghebbenden
hoger beroep oi cassate instelden tegen een rechterlijke beslissing tot een machtging
uithuisplaatsing, terwijl tjdens de behandeling in hoger beroep oi cassate de termijn van de
machtging inmiddels was vertrekken en de machtging niet langer van kracht was.
Voortaan is een belanghebbende ook ontvankelijk in hoger beroep oi cassate als de termijn van
de machtging uithuisplaatsing reeds is verstreken.
Bij een reguliere machtging uithuisplaatsing zonder vrijheidsbeneming geldt dat een ouder die
hiertegen opkomt een rechtens relevant belang heef om de rechtmatgheid van de
uithuisplaatsing te laten toetsen.
Contact met de (uit huis geplaatste) minderjarige
Artkel 9 IVRK geef een minderjarige het recht rechtstreeks contact met beide ouders te
onderhouden, ook als is hij ingevolge een rechterlijke beslissing van hen gescheiden. In beginsel
moet een bestaande omgangsregeling worden gerespecteerd: wat de regeling van de artkelen
1:265i en 1:265g BW betref kan onderscheid worden gemaakt tussen:
Contact tjdens een uithuisplaatsing met de ouder en/oi diens partner die met gezag is belast;
Contact tjdens de OTS met anderen.
