H1 - Klassiek voorbeeld: Lind onderzoekt welke intervente elpt tegen sc eurbuik en vindt
citrusvruc ten als antwoord. Ze snapte toen niet waarom dit werkte, maar dit maakte niet uit.
Epidemie= Versc ijnselen (plagen, ziekten) die op et volk geworpen zijn. Ook wel een opmerkelijke
toename in de mate oe vaak bepaalde ziekten of ziekteversc ijnselen voorkomen. Je vergelijkt de
uidige frequente ziekte of ziekteversc ijnselen op een bepaald moment met de frequente die
wordt verwac t ( et gebruikelijke ac tergrondniveau). Er kan ook de frequente worden vergeleken
met de frequente in een ander geografsc tjdvlak.
Epidemiologie= De leer of wetensc ap die zic bezig oudt met de bestudering van de frequente
waarmee deze versc ijnselen in een populate voorkomen.
Epidemiologie wordt gekarakteriseerd door:
- Ziekte vormt et centrale object van onderzoek;
- Het gaat om oe váák een ziekte voorkomt in menselijke populates;
- Dat er wordt besc ouwt oe vaak een ziekte voorkomt in relate met et voorkomen van andere
versc ijnselen. Het gaat ierbij om factoren waarvan vermoedt wordt dat ze van invloed zijn op:
- Het ontstaan van de ziekte (etiologische faccooeen);
- Een indicate geven van de aanwezig eid van de ziekte (dicgnostische faccooeen);
- Of samen angen met et verloop van de ziekte (peognostische faccooeen).
Endemie= Ziekten of ziekteversc ijnselen zijn gedurende een langere tjd op een constant oog
frequenteniveau aanwezig (malaria).
Epidemie en endemie kunnen ook c ronisc e ziekten, letsel door ongevallen en andere
gezond eidsproblemen zijn.
Ziekoe bij mensen is et object van epidemiologisc onderzoek. Het begrip ziekte moet wel ruim
worden opgevat. Het kan gaan om infectes maar ook letsel, andicap en kwaliteit van leven.
Bij epidemiologie gaat et om de bestudering van et vóórkomen van ziekte en ieraan gerelateerde
variabelen in menselijke populates. Dierproeven en waarnemingen in cel- of orgaanculturen
be oren ier dus niet toe. Hoewel men metngen meestal bij individuele personen uitvoert, ebben
de resultaten altjd betrekking op groepen van personen: ziektefrequentes. Omdat ziektefrequentes
voor een groep geïnterpreteerd kunnen worden als (gemiddelde) ziektekansen voor elk lid van de
groep, is de kennis die verkregen is met et onderzoek niet alleen van belang op groepsniveau
(volksgezond eid), maar ook op et niveau van de individu (gezond eidszorg).
Epidemiologisch ondeezoek berekent en vergelijkt ziektefrequentes in groepen mensen met
versc illende kenmerken. Per persoon wordt vastgesteld of de ziekte aanwezig is en vervolgens
wordt geteld oeveel personen van et totaal de ziekte eef. De breuk iervan:
Epidemiologische beeuk= aantal zieke individuen : totaal aantal personen van de groep.
Deze breuk is de basis voor alle epidemiologisc e frequentematen.
Feequentiemcoen (ook wel risicomaten, ze geven voor mensen die tot de desbetrefende groep
be oren aan wat de kans is op et krijgen/ ebben van de ziekte):
Incidentie= aantal nieuwe ziektegevallen in een groep in een periode die kans loopt om de
betrefende ziekte te krijgen (de populctie ‘co eisk’).
2000 patinten in een p, 20 nieuwe patinten met DM: 20/2000= 20:2000=0,01 x 100= 1% nieuwe
gevallen.
Peevclentie= et aantal gevallen op een bepaald moment (punt) of bestaande ziektegevallen.
200 bestaande patinten met DM, 200/2000 = 200:2000= 0,1 x 100% = 10% bestaande gevallen met
DM.
Sooeoen peevclentie:
- Punopeevclentie: et aantal gevallen van een gezond eidsgebeurtenis op een bepaald moment. Er
wordt ons bijvoorbeeld in een enquête gevraagd of we momenteel roken.
- Peeiodepeevclentie: et aantal gevallen van een gezond eidsgebeurtenis in relate tot een periode,
vaak 12 maanden. Er wordt ons bijvoorbeeld in een enquête gevraagd of we ebben gerookt in de
afgelopen 12 maanden.
, - Levenspeevclentie: et aantal gevallen van de gezond eidsgebeurtenis in relate tot de totale
levensduur. Er wordt ons bijvoorbeeld in een enquête gevraagd of we ooit ebben gerookt.
Het disoeibutiepcoeoon van een ziekte onder de bevolking wordt duidelijk wanneer men nagaat wat
de versc illen in frequente zijn tussen groepen personen op veeschillende tijdstippene veeschillende
loccties en veeschillende individuele kenmeekene
- Versc illende tjdstppen zoals tussen seizoenen of versc illen over een reeks van jaren of decennia;
- Versc illen tussen geografsc e locates kunnen betrekking ebben op contnenten, landen, regio’s,
stad vs. Plateland, wijken binnen een stad enz.;
- Persoonskenmerken zijn bijv. leefijd, geslac t, ras, erfelijke aanleg, beroep, specifeke
gedragskenmerken zoals roken, drinken en sporten.
Een onderverdeling van de populate in subpopulates op basis van tjd, plaats en
persoonskenmerken geef inzic t in spreiding van et ziekterisico en kan leiden tot identfcate van
risicoperiodes, -gebieden of –groepen. Heo in kcceo beengen vcn de disoeibutiepcoeoon heeo
bescheijvende epidemiologiee hij evclueeeo de faeequentie en heo pcoeoon dooe heo ondeezoeken vcn
de peesoone plccos en tijd in eelctie ooo gezondheide Heo houdo zich bezig meo de besoudeeing vcn
heo vóóekomen vcn ziekoene cl ofa nieo in eelctie ooo bepcclde kenmeekene De tak die oorzaken wil
identfceren over de frequente van een ziekte wordt veeklceende ofa cnclytische epidemiologie
genoemde
Deoeemincnoen= factoren die gerelateerd zijn aan oe vaak de ziekte voorkomt. Iemand kan
gelijktjdig of ac tereenvolgens versc illende determinanten ebben.
- Etiologische del Meestal als eerst waar een epidemioloog geïnteresseerd in is deze die
(mede)verantwoordelijk is voor et ontstaan van een ziekte;
- Peognostische del invloed op et verloop van et ziekteproces;
- Dicgnostische del factoren die personen ondersc eiden die een bepaalde ziekte wel ebben van de
personen die de ziekte niet ebben.
- Factoren die et ontstaan of et verloop van de ziekte beïnvloeden zijn: genene gedecg en
omgevinge
Epidemiologische faunctiel bestuderen van de frequente van ziekte in menselijke populates, veelal
in relate met een of meer determinanten. Het brengt de
frequente van ziekte in verband met een of meer
determinanten. Foemule vooe bepcling welke deoeemincnoen
vcn belcng zijn bij een ziekoe: P(Z) l fa(Di)e Z= et voorkomen
van de ziekte (afankelijke of uitkomstvariabele), et wordt
bestudeerd als wiskundige functe van een serie van k
determinanten (onafankelijke variabelen) (Di, met i= 1,…,k).
Empieisch ondeezoek (ookwel expeeimenoeel
ondeezoeke empieiel eevceing)= waarbij een
onderzoeker ervaringen op doet door et doen van
waarnemingen. De waarnemingen bestaan uit
empirisc e gegevens: de data afomstg van observate
of zorgvuldig opgezete experimenten.
Empieische cyclusl onderzoeksproces bij empirisc
onderzoek. Opeenvolgingen van onderzoek met
vraagstellingen uit eerder onderzoek, ierbij neemt et
begrip van oe et betrefende onderdeel van de
werkelijk eid in elkaar zit toe.
Empieische cyclus in epidemiologie begint met:
citrusvruc ten als antwoord. Ze snapte toen niet waarom dit werkte, maar dit maakte niet uit.
Epidemie= Versc ijnselen (plagen, ziekten) die op et volk geworpen zijn. Ook wel een opmerkelijke
toename in de mate oe vaak bepaalde ziekten of ziekteversc ijnselen voorkomen. Je vergelijkt de
uidige frequente ziekte of ziekteversc ijnselen op een bepaald moment met de frequente die
wordt verwac t ( et gebruikelijke ac tergrondniveau). Er kan ook de frequente worden vergeleken
met de frequente in een ander geografsc tjdvlak.
Epidemiologie= De leer of wetensc ap die zic bezig oudt met de bestudering van de frequente
waarmee deze versc ijnselen in een populate voorkomen.
Epidemiologie wordt gekarakteriseerd door:
- Ziekte vormt et centrale object van onderzoek;
- Het gaat om oe váák een ziekte voorkomt in menselijke populates;
- Dat er wordt besc ouwt oe vaak een ziekte voorkomt in relate met et voorkomen van andere
versc ijnselen. Het gaat ierbij om factoren waarvan vermoedt wordt dat ze van invloed zijn op:
- Het ontstaan van de ziekte (etiologische faccooeen);
- Een indicate geven van de aanwezig eid van de ziekte (dicgnostische faccooeen);
- Of samen angen met et verloop van de ziekte (peognostische faccooeen).
Endemie= Ziekten of ziekteversc ijnselen zijn gedurende een langere tjd op een constant oog
frequenteniveau aanwezig (malaria).
Epidemie en endemie kunnen ook c ronisc e ziekten, letsel door ongevallen en andere
gezond eidsproblemen zijn.
Ziekoe bij mensen is et object van epidemiologisc onderzoek. Het begrip ziekte moet wel ruim
worden opgevat. Het kan gaan om infectes maar ook letsel, andicap en kwaliteit van leven.
Bij epidemiologie gaat et om de bestudering van et vóórkomen van ziekte en ieraan gerelateerde
variabelen in menselijke populates. Dierproeven en waarnemingen in cel- of orgaanculturen
be oren ier dus niet toe. Hoewel men metngen meestal bij individuele personen uitvoert, ebben
de resultaten altjd betrekking op groepen van personen: ziektefrequentes. Omdat ziektefrequentes
voor een groep geïnterpreteerd kunnen worden als (gemiddelde) ziektekansen voor elk lid van de
groep, is de kennis die verkregen is met et onderzoek niet alleen van belang op groepsniveau
(volksgezond eid), maar ook op et niveau van de individu (gezond eidszorg).
Epidemiologisch ondeezoek berekent en vergelijkt ziektefrequentes in groepen mensen met
versc illende kenmerken. Per persoon wordt vastgesteld of de ziekte aanwezig is en vervolgens
wordt geteld oeveel personen van et totaal de ziekte eef. De breuk iervan:
Epidemiologische beeuk= aantal zieke individuen : totaal aantal personen van de groep.
Deze breuk is de basis voor alle epidemiologisc e frequentematen.
Feequentiemcoen (ook wel risicomaten, ze geven voor mensen die tot de desbetrefende groep
be oren aan wat de kans is op et krijgen/ ebben van de ziekte):
Incidentie= aantal nieuwe ziektegevallen in een groep in een periode die kans loopt om de
betrefende ziekte te krijgen (de populctie ‘co eisk’).
2000 patinten in een p, 20 nieuwe patinten met DM: 20/2000= 20:2000=0,01 x 100= 1% nieuwe
gevallen.
Peevclentie= et aantal gevallen op een bepaald moment (punt) of bestaande ziektegevallen.
200 bestaande patinten met DM, 200/2000 = 200:2000= 0,1 x 100% = 10% bestaande gevallen met
DM.
Sooeoen peevclentie:
- Punopeevclentie: et aantal gevallen van een gezond eidsgebeurtenis op een bepaald moment. Er
wordt ons bijvoorbeeld in een enquête gevraagd of we momenteel roken.
- Peeiodepeevclentie: et aantal gevallen van een gezond eidsgebeurtenis in relate tot een periode,
vaak 12 maanden. Er wordt ons bijvoorbeeld in een enquête gevraagd of we ebben gerookt in de
afgelopen 12 maanden.
, - Levenspeevclentie: et aantal gevallen van de gezond eidsgebeurtenis in relate tot de totale
levensduur. Er wordt ons bijvoorbeeld in een enquête gevraagd of we ooit ebben gerookt.
Het disoeibutiepcoeoon van een ziekte onder de bevolking wordt duidelijk wanneer men nagaat wat
de versc illen in frequente zijn tussen groepen personen op veeschillende tijdstippene veeschillende
loccties en veeschillende individuele kenmeekene
- Versc illende tjdstppen zoals tussen seizoenen of versc illen over een reeks van jaren of decennia;
- Versc illen tussen geografsc e locates kunnen betrekking ebben op contnenten, landen, regio’s,
stad vs. Plateland, wijken binnen een stad enz.;
- Persoonskenmerken zijn bijv. leefijd, geslac t, ras, erfelijke aanleg, beroep, specifeke
gedragskenmerken zoals roken, drinken en sporten.
Een onderverdeling van de populate in subpopulates op basis van tjd, plaats en
persoonskenmerken geef inzic t in spreiding van et ziekterisico en kan leiden tot identfcate van
risicoperiodes, -gebieden of –groepen. Heo in kcceo beengen vcn de disoeibutiepcoeoon heeo
bescheijvende epidemiologiee hij evclueeeo de faeequentie en heo pcoeoon dooe heo ondeezoeken vcn
de peesoone plccos en tijd in eelctie ooo gezondheide Heo houdo zich bezig meo de besoudeeing vcn
heo vóóekomen vcn ziekoene cl ofa nieo in eelctie ooo bepcclde kenmeekene De tak die oorzaken wil
identfceren over de frequente van een ziekte wordt veeklceende ofa cnclytische epidemiologie
genoemde
Deoeemincnoen= factoren die gerelateerd zijn aan oe vaak de ziekte voorkomt. Iemand kan
gelijktjdig of ac tereenvolgens versc illende determinanten ebben.
- Etiologische del Meestal als eerst waar een epidemioloog geïnteresseerd in is deze die
(mede)verantwoordelijk is voor et ontstaan van een ziekte;
- Peognostische del invloed op et verloop van et ziekteproces;
- Dicgnostische del factoren die personen ondersc eiden die een bepaalde ziekte wel ebben van de
personen die de ziekte niet ebben.
- Factoren die et ontstaan of et verloop van de ziekte beïnvloeden zijn: genene gedecg en
omgevinge
Epidemiologische faunctiel bestuderen van de frequente van ziekte in menselijke populates, veelal
in relate met een of meer determinanten. Het brengt de
frequente van ziekte in verband met een of meer
determinanten. Foemule vooe bepcling welke deoeemincnoen
vcn belcng zijn bij een ziekoe: P(Z) l fa(Di)e Z= et voorkomen
van de ziekte (afankelijke of uitkomstvariabele), et wordt
bestudeerd als wiskundige functe van een serie van k
determinanten (onafankelijke variabelen) (Di, met i= 1,…,k).
Empieisch ondeezoek (ookwel expeeimenoeel
ondeezoeke empieiel eevceing)= waarbij een
onderzoeker ervaringen op doet door et doen van
waarnemingen. De waarnemingen bestaan uit
empirisc e gegevens: de data afomstg van observate
of zorgvuldig opgezete experimenten.
Empieische cyclusl onderzoeksproces bij empirisc
onderzoek. Opeenvolgingen van onderzoek met
vraagstellingen uit eerder onderzoek, ierbij neemt et
begrip van oe et betrefende onderdeel van de
werkelijk eid in elkaar zit toe.
Empieische cyclus in epidemiologie begint met:
