Begrippenlijst Psychoanalyse.
H2 – Psychoanalyse
Psychoanalyse Ontstaan door systematseren v ervaringen tjdens hulpverlening (psychotherapie). Ervaringen bepalen
theorieontwikkeling in psychoanalyse.
Symboolfuncte Symptoom beeld iets anders uit en verwijst naar probleem of innerlijk confict (Hypnose, voorbeeld
vrouw Parijs).
Weerstand Een actef psychisch mechanisme voorkomt dat pijnlijke herinneringen aan de oppervlakte komen.
Droomtheorie Droominhoud die iemand zich herinnert (manifeste inhoud) is vermomming van onbewuste innerlijke
wensen (latente inhoud). D.m.v. droomanalyse probeert Freud de onbewuste wensen van zijn
patiënten te ontdekken.
Het Bewuste Deel v psychische dat alles omvat wat zich op bepaald moment onder de aandacht afspeelt, bv
waarnemingen, emotes, herinneringen, gedachten.
Het Voorbewuste Kennis, emotes, enz. die niet op het moment aanwezig zijn, maar wel op te roepen zijn. Als we over (de
oorsprong van) ons gedrag refecteren, gebruiken we de inhoud van ons voorbewuste.
Het Onbewuste Deel v psychische waarvan men ‘niet weet’. Bevat kinderlijke wensen en herinneringen, kunnen veel
angst opwekken om zich bewust van te zijn. Onbewuste is er al bij geboorte en bevat dan 2 aangeboren
drifen: levensdrif en doodsdrif.
Primaire proces Kenmerkt onbewuste; kent alleen wensen en geen waarden/normen. Streef naar verwerkelijking van
de wensen: het lustprincipe. Streef naar lustbevredigingen en mijdt onlust. Het primair proces is
irratoneel (ongevoelig voor bewuste overwegingen/redenen).
Secundaire proces Kenmerkt (voor)bewuste; gericht op doelmatgheid. Mens moet rekening houden met realiteit/eisen
van buitenwereld. Alleen wensen die rekening houden met normen van buitenwereld komen onder de
aandacht van het bewuste. Secundaire proces kenmerkt zich door ratonaliteit; overwegingen; wat wel
en niet bereikt kan worden. Heet daarom ookwel het realiteitsprincipe.
ID Onbewust, bevat alleen nog drifen. Gericht op bevrediging van behoefen die veroorzaakt worden
door de drifen en is georiiënteerd op een staat van lust (primair proces).
Ego Rede, gezond verstand. Deel v psychische structuur dat actef is als je bewust redeneert / afweegt/
beslissingen neemt. Komt tot ontwikkeling in 1e levensjaar en functoneert volgens secundaire proces.
Superego Superego ontwikkeld vanuit Ego; hierbij gebruikt het Ego verdedigingsmechanismen om zich te
handhaven tussen strijdige eisen van omgeving x ID. Superego bevat ook Ik-ideaal: ideale beeld
waaraan iemand wilt voldoen. Als Superego gevormd is gaat kind zichzelf ‘toespreken’. Superego
functoneert als moraal, geweten.
Fixate Kind blijf steken in fase, weet confict onvoldoende op te lossen. Oplossing van probleem/confict in
latere fasen = gevolg van dit onopgeloste confict.
Regressie Kind heef al een/meer fasen goed doorlopen, maar valt terug in eerdere fase (kan door allerlei
oorzaken). Regressie kan kort of lang duren. Oorzaak = vaak spanning/angst, bv weer
duimzuigen/bedplassen na echtscheiding ouders.
Latentefase Emotonele rust op gebied van seksuele interesse.
Genitale fase Fase v volwassenheid. Ontwikkeling van inteme relates met iemand van andere geslacht staan
centraal.
Seperateangststoornis Extreme angst als kind wordt gescheiden van zijn moeder. Normaal bij jonge kinderen zoals peuters,
ongewoon bij kinderen van 6jr/ouder.
Psychische stoornissen Uitngen v onbewuste conficten en bij het ontstaan ervan spelen vroegkinderlijke ervaringen grote rol.
Angststoornis Wanneer angst zelf een klacht wordt. Angst maakt leven ondragelijk en belemmert het functoneren.
Verdedigingsmechanisme Mechanisme binnen psyche dat het zich herinneren van onbewuste wensen, impulsen en trauma’s
verhindert.
Overdracht belangrijk onderdeel van psychoanalyse. Klassieke psychoanalytsche theorie gebruikt vrije associate:
cliiënt ligt op bank en moet alles vertellen wat in hen opkomt; therapeut luistert, stelt vragen en geef
verklaringen voor opkomende gedachten. Freud merkt dat veel gedachten/gevoelens op therapeut
gericht worden, terwijl oorsprong ervan in verleden van persoon ligt.
Tegenoverdracht Wanneer hulpverlener, als reacte op de overdracht van zijn cliiënt, ook overdracht gaat laten zien.
H2 – Psychoanalyse
Psychoanalyse Ontstaan door systematseren v ervaringen tjdens hulpverlening (psychotherapie). Ervaringen bepalen
theorieontwikkeling in psychoanalyse.
Symboolfuncte Symptoom beeld iets anders uit en verwijst naar probleem of innerlijk confict (Hypnose, voorbeeld
vrouw Parijs).
Weerstand Een actef psychisch mechanisme voorkomt dat pijnlijke herinneringen aan de oppervlakte komen.
Droomtheorie Droominhoud die iemand zich herinnert (manifeste inhoud) is vermomming van onbewuste innerlijke
wensen (latente inhoud). D.m.v. droomanalyse probeert Freud de onbewuste wensen van zijn
patiënten te ontdekken.
Het Bewuste Deel v psychische dat alles omvat wat zich op bepaald moment onder de aandacht afspeelt, bv
waarnemingen, emotes, herinneringen, gedachten.
Het Voorbewuste Kennis, emotes, enz. die niet op het moment aanwezig zijn, maar wel op te roepen zijn. Als we over (de
oorsprong van) ons gedrag refecteren, gebruiken we de inhoud van ons voorbewuste.
Het Onbewuste Deel v psychische waarvan men ‘niet weet’. Bevat kinderlijke wensen en herinneringen, kunnen veel
angst opwekken om zich bewust van te zijn. Onbewuste is er al bij geboorte en bevat dan 2 aangeboren
drifen: levensdrif en doodsdrif.
Primaire proces Kenmerkt onbewuste; kent alleen wensen en geen waarden/normen. Streef naar verwerkelijking van
de wensen: het lustprincipe. Streef naar lustbevredigingen en mijdt onlust. Het primair proces is
irratoneel (ongevoelig voor bewuste overwegingen/redenen).
Secundaire proces Kenmerkt (voor)bewuste; gericht op doelmatgheid. Mens moet rekening houden met realiteit/eisen
van buitenwereld. Alleen wensen die rekening houden met normen van buitenwereld komen onder de
aandacht van het bewuste. Secundaire proces kenmerkt zich door ratonaliteit; overwegingen; wat wel
en niet bereikt kan worden. Heet daarom ookwel het realiteitsprincipe.
ID Onbewust, bevat alleen nog drifen. Gericht op bevrediging van behoefen die veroorzaakt worden
door de drifen en is georiiënteerd op een staat van lust (primair proces).
Ego Rede, gezond verstand. Deel v psychische structuur dat actef is als je bewust redeneert / afweegt/
beslissingen neemt. Komt tot ontwikkeling in 1e levensjaar en functoneert volgens secundaire proces.
Superego Superego ontwikkeld vanuit Ego; hierbij gebruikt het Ego verdedigingsmechanismen om zich te
handhaven tussen strijdige eisen van omgeving x ID. Superego bevat ook Ik-ideaal: ideale beeld
waaraan iemand wilt voldoen. Als Superego gevormd is gaat kind zichzelf ‘toespreken’. Superego
functoneert als moraal, geweten.
Fixate Kind blijf steken in fase, weet confict onvoldoende op te lossen. Oplossing van probleem/confict in
latere fasen = gevolg van dit onopgeloste confict.
Regressie Kind heef al een/meer fasen goed doorlopen, maar valt terug in eerdere fase (kan door allerlei
oorzaken). Regressie kan kort of lang duren. Oorzaak = vaak spanning/angst, bv weer
duimzuigen/bedplassen na echtscheiding ouders.
Latentefase Emotonele rust op gebied van seksuele interesse.
Genitale fase Fase v volwassenheid. Ontwikkeling van inteme relates met iemand van andere geslacht staan
centraal.
Seperateangststoornis Extreme angst als kind wordt gescheiden van zijn moeder. Normaal bij jonge kinderen zoals peuters,
ongewoon bij kinderen van 6jr/ouder.
Psychische stoornissen Uitngen v onbewuste conficten en bij het ontstaan ervan spelen vroegkinderlijke ervaringen grote rol.
Angststoornis Wanneer angst zelf een klacht wordt. Angst maakt leven ondragelijk en belemmert het functoneren.
Verdedigingsmechanisme Mechanisme binnen psyche dat het zich herinneren van onbewuste wensen, impulsen en trauma’s
verhindert.
Overdracht belangrijk onderdeel van psychoanalyse. Klassieke psychoanalytsche theorie gebruikt vrije associate:
cliiënt ligt op bank en moet alles vertellen wat in hen opkomt; therapeut luistert, stelt vragen en geef
verklaringen voor opkomende gedachten. Freud merkt dat veel gedachten/gevoelens op therapeut
gericht worden, terwijl oorsprong ervan in verleden van persoon ligt.
Tegenoverdracht Wanneer hulpverlener, als reacte op de overdracht van zijn cliiënt, ook overdracht gaat laten zien.
