Media-ethiek WC1: Wat is media-ethiek?
Wat is media-ethiek?
➢ Reflectie op moraal
➢ Geheel van normen, waarden en regels
➢ Binnen een sociale context
➢ Reguleert het gedrag
➢ Wat behoort wel en niet
Welk handelen is in bepaalde situaties het meest verantwoord?
Media ethiek houdt zich bezig met reflectie op het functioneren van de media met betrekking
tot morele vraagstukken.
Is het voor iedereen nuttig?
Zeker in de media is het nuttig, maar het is algemene kennis dus spreekt ook mensen buiten
de media ethiek aan
Waarden
Idealen, motieven die nagestreefd moeten worden vanuit de gedachte dat het goede
gedaan behoort te worden
Normen
Concrete gedagsregels, richtlijnen voor handelen
De moraal
Geheel van normen en waarden
Waarden
Persoonlijk Professioneel
Respect Deskundigheid
Integriteit Zorgvuldigheid
Betrouwbaarheid Betrouwbaarheid
Vrijheid Integriteit
Rechtvaardigheid Kwaliteit
,Voorbeelden van ethische dillema’s:
- Nationaliteiten benoemen van overtreders
- Fouten in bedrijven verzwijgen
- Hoeveel gegevens wil je verzamelen als marketeer
Psychologie: wat kan je doen?
Recht: wat mag je doen?
Ethiek: wat wil je doen?
Zelfregulering: professionals beslissen zelf, ze formuleren zelf de normen van hun vak en
houden zich aan de regels daarbinnen. De algemene wetgeving is ook van sprake (vb. niet
stelen)
➢ Raad voor de journalistiek
➢ Reclame Code Commissie
➢ Media watchdogs
Deze verzorgen rectificaties, maar geen sancties. Voor de laatste moet je naar de rechter.
, WC2: Drie ethische perspectieven
Vandaag…
➢ Uitleg schrijfopdracht 1
➢ Morele actoren
➢ Drie ethische perspectieven
Leerdoelen
➢ Kunnen beoordelen of er sprake is van een media-ethisch dilemma
➢ Weten wat morele actoren zijn en ze in een casus herkennen
➢ De herkomst van de drie ethische perspectieven herkennen en toepassen
Media-ethisch dilemma waar jij mee te maken hebt als programmamaker of blogger.
Publiceer ik het wel of niet?
➢ Schandalen binnen social media
o Video Patricia Paay
o Foto Volkskrant terrorist
o Monica Geuze die babynieuws moest delen van RTL
o Musically, is dit verantwoord aangezien jonge kinderen dit doen?
o Jos B. of Jos Brech
Morele actoren
➢ Degene die handelen: aanspreekbare individuen of instanties
➢ Handeling is in vrijheid gekozen en rationeel
➢ Verontschuldigende/verzachtende omstandigheden?
➢ Degene die het publiceert/naar buiten brengt
Betrokkenen
➢ Individuen of instanties die er in alle redelijkheid aanspraak op kunnen maken dat er
rekening gehouden wordt met hun belangen in het beslissingsproces
➢ Degene die er last van heeft dat het is gepubliceerd of nare gevolgen ervaart
Casus → twee kanten op; ja of nee → media ethisch dilemma
Kenmerken twee typen morele actoren
Individuen
➢ Kiezen handelingen in vrijheid
➢ Kunnen goede redenen geven voor eigen handelingen
Organisaties
➢ Wij-gevoel: anderen worden uitgesloten
➢ Afweging eigen belangen en publieke belangen
➢ Eigen doelen en procedures, los van de enkeling
Drie ethische perspectieven
➢ Deugden
➢ Beginselen
Wat is media-ethiek?
➢ Reflectie op moraal
➢ Geheel van normen, waarden en regels
➢ Binnen een sociale context
➢ Reguleert het gedrag
➢ Wat behoort wel en niet
Welk handelen is in bepaalde situaties het meest verantwoord?
Media ethiek houdt zich bezig met reflectie op het functioneren van de media met betrekking
tot morele vraagstukken.
Is het voor iedereen nuttig?
Zeker in de media is het nuttig, maar het is algemene kennis dus spreekt ook mensen buiten
de media ethiek aan
Waarden
Idealen, motieven die nagestreefd moeten worden vanuit de gedachte dat het goede
gedaan behoort te worden
Normen
Concrete gedagsregels, richtlijnen voor handelen
De moraal
Geheel van normen en waarden
Waarden
Persoonlijk Professioneel
Respect Deskundigheid
Integriteit Zorgvuldigheid
Betrouwbaarheid Betrouwbaarheid
Vrijheid Integriteit
Rechtvaardigheid Kwaliteit
,Voorbeelden van ethische dillema’s:
- Nationaliteiten benoemen van overtreders
- Fouten in bedrijven verzwijgen
- Hoeveel gegevens wil je verzamelen als marketeer
Psychologie: wat kan je doen?
Recht: wat mag je doen?
Ethiek: wat wil je doen?
Zelfregulering: professionals beslissen zelf, ze formuleren zelf de normen van hun vak en
houden zich aan de regels daarbinnen. De algemene wetgeving is ook van sprake (vb. niet
stelen)
➢ Raad voor de journalistiek
➢ Reclame Code Commissie
➢ Media watchdogs
Deze verzorgen rectificaties, maar geen sancties. Voor de laatste moet je naar de rechter.
, WC2: Drie ethische perspectieven
Vandaag…
➢ Uitleg schrijfopdracht 1
➢ Morele actoren
➢ Drie ethische perspectieven
Leerdoelen
➢ Kunnen beoordelen of er sprake is van een media-ethisch dilemma
➢ Weten wat morele actoren zijn en ze in een casus herkennen
➢ De herkomst van de drie ethische perspectieven herkennen en toepassen
Media-ethisch dilemma waar jij mee te maken hebt als programmamaker of blogger.
Publiceer ik het wel of niet?
➢ Schandalen binnen social media
o Video Patricia Paay
o Foto Volkskrant terrorist
o Monica Geuze die babynieuws moest delen van RTL
o Musically, is dit verantwoord aangezien jonge kinderen dit doen?
o Jos B. of Jos Brech
Morele actoren
➢ Degene die handelen: aanspreekbare individuen of instanties
➢ Handeling is in vrijheid gekozen en rationeel
➢ Verontschuldigende/verzachtende omstandigheden?
➢ Degene die het publiceert/naar buiten brengt
Betrokkenen
➢ Individuen of instanties die er in alle redelijkheid aanspraak op kunnen maken dat er
rekening gehouden wordt met hun belangen in het beslissingsproces
➢ Degene die er last van heeft dat het is gepubliceerd of nare gevolgen ervaart
Casus → twee kanten op; ja of nee → media ethisch dilemma
Kenmerken twee typen morele actoren
Individuen
➢ Kiezen handelingen in vrijheid
➢ Kunnen goede redenen geven voor eigen handelingen
Organisaties
➢ Wij-gevoel: anderen worden uitgesloten
➢ Afweging eigen belangen en publieke belangen
➢ Eigen doelen en procedures, los van de enkeling
Drie ethische perspectieven
➢ Deugden
➢ Beginselen
