Moderne Geschiedenis (1789-1914)
Werkcolleges 2018-2019
Inhoud
2. De Franse Revolutie....................................................................................................................2
2.1 Werkcollege 1....................................................................................................................................2
2.2 Werkcollege 2....................................................................................................................................5
2.3 Aantekeningen....................................................................................................................................5
3. Industriële Revoluties.................................................................................................................6
3.1 Werkcollege 1....................................................................................................................................6
3.2 Werkcollege 2....................................................................................................................................6
4. Restauratie, nationalisme en natiestaat....................................................................................7
4.1 Werkcollege 1....................................................................................................................................7
4.2 Werkcollege 2....................................................................................................................................8
4.3 Aantekeningen....................................................................................................................................9
5. Secularisatie en cultuuroorlogen.............................................................................................10
5.1 Werkcollege 1..................................................................................................................................10
5.2 Aantekeningen..................................................................................................................................13
6. Imperialisme..............................................................................................................................17
6.1 Werkcollege 1..................................................................................................................................17
6.2 Werkcollege 2..................................................................................................................................19
6.3 Aantekeningen..................................................................................................................................20
7. De vooravond van de Eerste Wereldoorlog............................................................................23
7.1 Werkcollege 1..................................................................................................................................23
7.2 Aantekeningen..................................................................................................................................24
,2. De Franse Revolutie
2.1 Werkcollege 1
Noble, hoofdstuk 19 & 20
1. De Amerikaanse Revolutie had veel invloed op de Franse Revolutie vanwege de Franse
deelname aan de Amerikaanse Revolutie. De Fransen hadden al sinds 1775 de
Amerikanen geholpen om de Britten dwars te zitten. Deze hulp had vergaande gevolgen;
Frankrijk had als gevolg van de deelname hoge schulden, maar het echte venijn lag elders.
Franse soldaten die meevochten in Amerika zagen hun verlichtingsidealen waarheid
worden. In eigen land werd de idealisatie van de Revolutie door lobbyisten bewerkstelligt
aan het Hof en de kersverse constitutie werd gepubliceerd in Parijs en besproken in de
salons en aan het Hof. Alles tezamen genomen werd het halverwege 1780-1790 duidelijk
dat het Franse regime zou moeten veranderen; “the American Revolution has laid the
foundation of another in France, if (the French) government does not take care of itself”
– Arthur Young
2. De crisis bestond uit meerdere factoren:
a. Hoge schulden en geen goede manier van geld inzamelen.
b. Institutionele wetgeving die de elite beschermt
c. Publieke hunkering naar verandering
d. De onbekwaamheid van Lodewijk XVI
3. De Franse Revolutie bestond uit 4 fases:
a. Fase 1; 1789-1791 – Na het explosieve begin (eed op de kaatsbaan) is Parijs aan
het eind van 1789 een chaos. De regering probeert wetgeving te creëren omtrent
de Franse geldproblemen en komt tot een clash met de kerk. Wanneer de nieuwe
grondwet in 1791 bijna klaar is vlucht Lodewijk XVI met plannen om Frankrijk
aan te vallen. Het mislukt en op 14 september erkent hij de constitutie. Het nieuwe
beleid krijgt veel kritiek en de constitutionele monarchie valt binnen een jaar.
b. Fase 2; 1791-1793 – Op 10 augustus 1792 bestormen de Sans-Culotten de
Tuileriën en wordt Frankrijk een republiek. Vraag is; wat te doen met de koning?
Op 21 januari 1793 verliest Lodewijk XVI zijn hoofd op het schavot.
c. Fase 3; 1793-1794 – In februari 1793 is de Republiek in oorlog met bijna ieder
land in Europa en beginnen rellen en protesten in eigen land. In juni 1793 grijpen
extreme Jacobijnen de macht en na de moord op Jean Paul Marat roept
Maximilien de Robespierre een periode van Terreur uit. In oktober begint een
lange periode van executies te beginnen met Marie-Antoinette. Het doel van de
Terreur was het opleggen van zwijgen op het actieve verzet en andere meningen.
Uiteindelijk gaat de Terreur zo ver dat men Robespierre arresteert en zijn executie
juli 1794 betekent het einde van de Terreur
d. Fase 4; 1794-1799 – Er komt een nieuwe constitutie en een nieuwe regering (het
Directoire). Het gaat een tijdje goed, maar in 1799 is het land wederom in crisis.
Napoleon Bonaparte weet samen met zijn broer Lucien op 9 november 1799 de
macht te grijpen.
4. Ja, door eerst een duidelijk plan te hebben. Eerst de constitutie schrijven en daarna de
macht grijpen.
, 5. Napoleon had zich niet bemoeid met de Revolutie en zich beziggehouden met zijn
militaire carrière. Door zijn militaire successen werd hij in 1799 Eerste Consul waarna hij
de macht greep. Zijn macht weet hij te consolideren door de clash met de kerk op te
lossen. Na deze consolidatie begint hij met hetgeen waar hij het best in is; oorlog. Door
z’n oorlogspad blijft zijn regime fragiel, wanneer zijn campagne in Rusland faalt begint
de ineenstorting van zijn regime. Op 16 april 1814 moet hij abdiceren en wordt Lodewijk
XVIII op de troon gezet. Deze weet de problemen niet op te lossen en Napoleon keert
terug in 1815 en gaat verder met oorlog voeren. Een mislukte slag bij Waterloo wordt zijn
ondergang.
6. 1830 en 1848 zijn geïnspireerd door 1789, maar minder chaotisch (1789 was een
voorbeeld).
7. De begrippen:
De Franse Staten-Generaal, van 1302 tot 1789 was de
Staten-Generaal de volksvertegenwoordiging waarin
États Généraux
de 3 standen (geestelijkheid, adel en het volk)
vertegenwoordigd werden.
De Fransen standenmaatschappij met drie standen:
1. De geestelijkheid (clerus)
Tiers États
2. De adel
3. Het volk
Een voormalige slaaf die de slavenopstandt op St.
Domingue (1791) leidde, hij sterft in de gevangenis
François-Dominique
in 1802 maar de Fransen verliezen de opstand en een
Tousssaint-Louverture
onafhankelijk Haïti ziet op 1 januari 1804 het
levenslicht.
Een Franse advocaat en Jacobijn die in 1793 de
Terreur uitroept. De executies van zijn eigen
Maximilien de Robespierre
tegenstanders doet het uiteindelijk de das om en in
juli 1794 belandt hij zelf onder de guillotine.
Een periode van juli 1793 tot juli 1794 waarin velen
De Terreur werden geëxecuteerd door de tijdelijke regering van
de Robespierre.
Een verdrag tussen Napoleon en de Paus waarin werd
bepaald dat het katholicisme een erkende religie werd
Concordaat van 1801-2
in Frankrijk. Hiermee loste Napoleon de problemen
met de kerk op.
Een maatregel van Napoleon waardoor alle handel
Continentaal stelsel tussen het Europese continent en Groot-Brittannië
van 1806 tot 1814 verboden was.
In 1775 beginnen de 13 Amerikaanse kolonies een
onafhankelijkheidsoorlog tegen Groot-Brittannië. Op
4 juli 1776 wordt de Declaration of Independence
Amerikaanse
getekend en wordt er een Republiek uitgeroepen. De
onafhankelijkheid
oorlog gaat nog een tijd door, uiteindelijk wordt er in
1783 vrede gesloten in Versailles en zijn de
Verenigde Staten van Amerika een feit.
Werkcolleges 2018-2019
Inhoud
2. De Franse Revolutie....................................................................................................................2
2.1 Werkcollege 1....................................................................................................................................2
2.2 Werkcollege 2....................................................................................................................................5
2.3 Aantekeningen....................................................................................................................................5
3. Industriële Revoluties.................................................................................................................6
3.1 Werkcollege 1....................................................................................................................................6
3.2 Werkcollege 2....................................................................................................................................6
4. Restauratie, nationalisme en natiestaat....................................................................................7
4.1 Werkcollege 1....................................................................................................................................7
4.2 Werkcollege 2....................................................................................................................................8
4.3 Aantekeningen....................................................................................................................................9
5. Secularisatie en cultuuroorlogen.............................................................................................10
5.1 Werkcollege 1..................................................................................................................................10
5.2 Aantekeningen..................................................................................................................................13
6. Imperialisme..............................................................................................................................17
6.1 Werkcollege 1..................................................................................................................................17
6.2 Werkcollege 2..................................................................................................................................19
6.3 Aantekeningen..................................................................................................................................20
7. De vooravond van de Eerste Wereldoorlog............................................................................23
7.1 Werkcollege 1..................................................................................................................................23
7.2 Aantekeningen..................................................................................................................................24
,2. De Franse Revolutie
2.1 Werkcollege 1
Noble, hoofdstuk 19 & 20
1. De Amerikaanse Revolutie had veel invloed op de Franse Revolutie vanwege de Franse
deelname aan de Amerikaanse Revolutie. De Fransen hadden al sinds 1775 de
Amerikanen geholpen om de Britten dwars te zitten. Deze hulp had vergaande gevolgen;
Frankrijk had als gevolg van de deelname hoge schulden, maar het echte venijn lag elders.
Franse soldaten die meevochten in Amerika zagen hun verlichtingsidealen waarheid
worden. In eigen land werd de idealisatie van de Revolutie door lobbyisten bewerkstelligt
aan het Hof en de kersverse constitutie werd gepubliceerd in Parijs en besproken in de
salons en aan het Hof. Alles tezamen genomen werd het halverwege 1780-1790 duidelijk
dat het Franse regime zou moeten veranderen; “the American Revolution has laid the
foundation of another in France, if (the French) government does not take care of itself”
– Arthur Young
2. De crisis bestond uit meerdere factoren:
a. Hoge schulden en geen goede manier van geld inzamelen.
b. Institutionele wetgeving die de elite beschermt
c. Publieke hunkering naar verandering
d. De onbekwaamheid van Lodewijk XVI
3. De Franse Revolutie bestond uit 4 fases:
a. Fase 1; 1789-1791 – Na het explosieve begin (eed op de kaatsbaan) is Parijs aan
het eind van 1789 een chaos. De regering probeert wetgeving te creëren omtrent
de Franse geldproblemen en komt tot een clash met de kerk. Wanneer de nieuwe
grondwet in 1791 bijna klaar is vlucht Lodewijk XVI met plannen om Frankrijk
aan te vallen. Het mislukt en op 14 september erkent hij de constitutie. Het nieuwe
beleid krijgt veel kritiek en de constitutionele monarchie valt binnen een jaar.
b. Fase 2; 1791-1793 – Op 10 augustus 1792 bestormen de Sans-Culotten de
Tuileriën en wordt Frankrijk een republiek. Vraag is; wat te doen met de koning?
Op 21 januari 1793 verliest Lodewijk XVI zijn hoofd op het schavot.
c. Fase 3; 1793-1794 – In februari 1793 is de Republiek in oorlog met bijna ieder
land in Europa en beginnen rellen en protesten in eigen land. In juni 1793 grijpen
extreme Jacobijnen de macht en na de moord op Jean Paul Marat roept
Maximilien de Robespierre een periode van Terreur uit. In oktober begint een
lange periode van executies te beginnen met Marie-Antoinette. Het doel van de
Terreur was het opleggen van zwijgen op het actieve verzet en andere meningen.
Uiteindelijk gaat de Terreur zo ver dat men Robespierre arresteert en zijn executie
juli 1794 betekent het einde van de Terreur
d. Fase 4; 1794-1799 – Er komt een nieuwe constitutie en een nieuwe regering (het
Directoire). Het gaat een tijdje goed, maar in 1799 is het land wederom in crisis.
Napoleon Bonaparte weet samen met zijn broer Lucien op 9 november 1799 de
macht te grijpen.
4. Ja, door eerst een duidelijk plan te hebben. Eerst de constitutie schrijven en daarna de
macht grijpen.
, 5. Napoleon had zich niet bemoeid met de Revolutie en zich beziggehouden met zijn
militaire carrière. Door zijn militaire successen werd hij in 1799 Eerste Consul waarna hij
de macht greep. Zijn macht weet hij te consolideren door de clash met de kerk op te
lossen. Na deze consolidatie begint hij met hetgeen waar hij het best in is; oorlog. Door
z’n oorlogspad blijft zijn regime fragiel, wanneer zijn campagne in Rusland faalt begint
de ineenstorting van zijn regime. Op 16 april 1814 moet hij abdiceren en wordt Lodewijk
XVIII op de troon gezet. Deze weet de problemen niet op te lossen en Napoleon keert
terug in 1815 en gaat verder met oorlog voeren. Een mislukte slag bij Waterloo wordt zijn
ondergang.
6. 1830 en 1848 zijn geïnspireerd door 1789, maar minder chaotisch (1789 was een
voorbeeld).
7. De begrippen:
De Franse Staten-Generaal, van 1302 tot 1789 was de
Staten-Generaal de volksvertegenwoordiging waarin
États Généraux
de 3 standen (geestelijkheid, adel en het volk)
vertegenwoordigd werden.
De Fransen standenmaatschappij met drie standen:
1. De geestelijkheid (clerus)
Tiers États
2. De adel
3. Het volk
Een voormalige slaaf die de slavenopstandt op St.
Domingue (1791) leidde, hij sterft in de gevangenis
François-Dominique
in 1802 maar de Fransen verliezen de opstand en een
Tousssaint-Louverture
onafhankelijk Haïti ziet op 1 januari 1804 het
levenslicht.
Een Franse advocaat en Jacobijn die in 1793 de
Terreur uitroept. De executies van zijn eigen
Maximilien de Robespierre
tegenstanders doet het uiteindelijk de das om en in
juli 1794 belandt hij zelf onder de guillotine.
Een periode van juli 1793 tot juli 1794 waarin velen
De Terreur werden geëxecuteerd door de tijdelijke regering van
de Robespierre.
Een verdrag tussen Napoleon en de Paus waarin werd
bepaald dat het katholicisme een erkende religie werd
Concordaat van 1801-2
in Frankrijk. Hiermee loste Napoleon de problemen
met de kerk op.
Een maatregel van Napoleon waardoor alle handel
Continentaal stelsel tussen het Europese continent en Groot-Brittannië
van 1806 tot 1814 verboden was.
In 1775 beginnen de 13 Amerikaanse kolonies een
onafhankelijkheidsoorlog tegen Groot-Brittannië. Op
4 juli 1776 wordt de Declaration of Independence
Amerikaanse
getekend en wordt er een Republiek uitgeroepen. De
onafhankelijkheid
oorlog gaat nog een tijd door, uiteindelijk wordt er in
1783 vrede gesloten in Versailles en zijn de
Verenigde Staten van Amerika een feit.
