Hoorcolleges Communicatie, Cognitie en Begrijpelijkheid

Hoorcolleges Communicatie,
cognitie en begrijpelijkheid
Hoorcollege 1-2
Gemist door een begrafenis, dus alleen de gegevens van de PowerPoint.

In dit college
- Het begrijpen van teksten (vorige week)
- Correlate en regressie
o Leesbaarheidsformules
- Probleem van deze week
- (moeilijke) Woorden
- Stahl (2003)
- Duffy & Kabance (98 2)
- Williams & Morris (2004)
Ambiguïteit
- Constructon-Integraton model (Kintsch & Van Dijks 987 )
- Begrip in twee fasen
o Constructon = actvate alle mogelijke betekenissen
o Integraton = keuze voor beste opte
 Context
 Voorkennis
Wat is taalbegrip?
- 3 niveaus van representates
o Surface structure: sfyntax
o Tekst base: proposites
o Situatemodel: mentale representate
- Bouwen van een coherent situatemodel
Surface form (sfyntactsche structuur (kort geactveerd))  text base (propositoneel netwerk (ideeën
in tekst)  situaton model (mentale representate (netwerk van ideeën + voorkennis uit LTM).
Zwaan & Rapp (2006)
Voorkennis
- Kennis van de wereld
- Linguïstsche cuess o. a.
o Plaats van woorden in zin
o (on)bepaald lidwoord
- Genre
o Empirische artkel (Introductes methodes resultatens discussie)
o Verhaal (setngs themas plots uitkomst)
Zwaan e. a. (988 )
- Event Indexing Model
- Updaten van dimensies tjds locates personens doelen en gevolgen

,Britton & Gülgzz (9889)
- Hoe begrijpelijk is een tekst? (zie Table 9)
- Is een tekst makkelijker te begrijpen wanneer je geen inferentes hoef te maken?
o Experiment 9
 Opsporen van inferentes in tekst
 Tekst herschrijven
 Beter begrip?
o Experiment 2
 Situatemodel originele schrijver en lezers
 Hoe bepalen ze het situatemodel?
Week 2 woorden
Correlate
- Wanneer?
o Als je wilt weten of er samenhang is tussen twee variabelen (bijv. lichaamslengte en
schoenmaat)
- Hoe?
o Vraag groep naar lichaamslengte en schoenmaat
Correlate
- r = correlatecoëfciënt
- Geef sterkte en richting van verband aan
Oorzaken correlate
- X veroorzaakt Y
- Y veroorzaakt X
- X veroorzaakt Ys Y veroorzaakt X
- X veroorzaakt Zs Z veroorzaakt X
- Z veroorzaakt X en Y
- Toeval
Correlate vs. regressie
- Correlate zegt alleen iets over de samenhang en niets over causale verbanden!
- Regressie houdt zich wel bezig met causale verbanden
- Beide methoden in Zwaan e. a. (988 )
Regressie
- Onafankelijke variabele (X of regressor) beïnvloedt onafankelijke variabele (Y)
- Causaal verband
Voorbeeld: Het aantal bezoeken aan een specifeke winkel (Y) hangt af van de afstand (km) van de
woning van bezoeker tot de winkel (X).
Y = a + bX
Enkelvoudige regressie
- Regressielijn
- R2 = proporte verklaarde variante door model (0-9)
- B/Beta is regressiecoëfciënt (Zwaan e. a. s 988 )
Meervoudige regressie
Meerdere onafankelijke variabelen
- Zwaan e. a. (988 )

, o 5 dimensies
o Lengte van zinsdeel
o Aantal laag-frequente woorden etc.
- Leesbaarheidsformules
Y = a + bX9 + cX2
o Y = leesbaarheid
o a = constante
o X = tekstkenmerken
o b en c = regressiecoëfciënt horend bij X9 en X2
Moeilijke zin?
- Leesbaarheid: moeilijkheidsgraad van tekst zoals voorspeld door leesbaarheidsformule
- Begrijpelijkheid: mate waarin lezer erin slaagt correct en volledig situatemodel te creëren
Wat is een woord?
Cogniteve eenheid van woordvorm en bijbehorend concept
- Concreet (stoel)
- Abstract (gerechtgheid)
Wat is een woord?
- Cogniteve eenheid van woordvorm en bijbehorend concept
o Concreet (stoel)
o Abstract (vrede)
- Sommige concepten hebben geen woordvorm
- Sommige woordvormen corresponderen met meerdere concepten
o Ambiguïteit (gerecht)
o Polfysemie (steen)
Morfologie (woordvorming)
- Verbuiging
o Leidt niet tot nieuwe woorden
- Afleiding
o Vormen van nieuwe woorden door toevoeging gebonden morfemen
- Samenstelling
o Woorden aan elkaar plakken
o Laatste woord bepaald categorie
Morfologie & woordfrequente
- Worden verbuigingen meegenomen? (lemmatseren)
- Telt voor de moeilijkheid van een afleidings de afleiding of het grondwoord?
- Telt voor de moeilijkheid van een samenstellings de samenstellings de woorddelens of het
laatste deel?
Stahl (2003)
- Correlate leesbaarheid – woordkennis is . 8
- Woordkennis voorspelt leesbaarheid
o Lengte (lettergrepen)
o Frequente
- Valkuilen
o Polfysemie
o Eigennamen