Samenvatting Hoofdstuknggen Psyche e S Soma
In ond:
H1
H2
H3
H4
H5
H6
H11
H12
H13
H14
H15
H16
H17
H18
H19
,Hoofdstukng 1 Psyche ologie en medicheijnen
1.1 Drempels om psyche ologische e tukopiches tuke leren:
- Psyche ologie wordtuk gezien als ‘soft scheienchee’
- Psyche ologie bevatuk eel veel specheialisates geen tjd voor verdieping daarin
- Moeilijg psyche obrabbel tuke fltukeren nituk de evidenchee-based info/feituken en andersom
- Psyche o/socheiaal vaag gesche eiden van de fysiologische e servichees
Overgoepelende vraag:
Welge psyche ologie is relevantuk bij de geneesgnnde?
1.2 Watuk is gezond eid? (Geen maggelijge vraag!)
6 versche illende aspechetuken:
- Geen symptukomen van een ziegtuke
- Fysiege of socheiale reserves ebben
- Gezonde levensstjl
- Liche amelijg ftuk of vitukaal
- Psyche ische gezond
- In stukaatuk zijn tuke fnnchetoneren
Defnite gezond eid door WHO:
‘A stukatuke of cheompletuke p ysicheal, mentukal, and socheial wellbeing and notuk merely tuk e abscheenchee of
disease or infrmituky’.
Kriteg op deze defnite:
- Te breed om tuke gebrnigen
- Refereertuk aan ‘Utukopische e perfechetuke stukaatuk’ die sleche tuks engelen van ons znllen be alen;
zelfs als we gezond zijn onrealistsche e drng appiness verward metuk gezond eid.
(Zie oog: Illness-wellness cheontnnnm op blz. 8)
1.3 Waarom is psyche ologie belangrijg?
Ieder mens is nnieg!
Waarde van psyche ologische e onderzoegen:
- Hetuk tukestuk logische e gedache tuken empirische om zo tuke bevestgen of ontukgrache tuken
- Hetuk gaatuk verder dan logische nadengen
- Men doetuk nietuk altjd zoals verwache tuk wordtuk
Hoe we mensen efechetef be andelen:
Snelle en jnistuke diagnose
Op gepastuke wijze be andelen
Psyche ologie gan bij beide elpen
CGT gan elpen bij:
- Obesitukas
- C ronische e pijn
- Priggelbare darm syndroom
, - Verslaving
- Bipolaire stukoornis
- Persoonlijg eidsstukoornis
- Sche izofrenie
Biomedicheal approache = gebaseerd op sche eiding van liche aam en geestuk (nietuk elpend!)
1.4 Mind and Body
Liche amelijge fachetukoren die cheognite beïnvloeden:
- Motukorische systukeem (beweging, onding)
- Percheeptukneel systukeem (ziche tuk, ge oord)
- Fysiege intukerachete metuk anderen en omgeving
1.5 Versche illende benaderingen van geneesgnnde en gezond eidszorg
1.5.1 Biomedische e benadering
Alle ziegtukes gnnnen worden nitukgelegd in tukermen van fysiologische e procheessen: de
be andeling achetukeertuk op de ziegtuke en nietuk op de persoon. Psyche ologische e en socheiale
procheessen zijn ge eel gesche eiden van fysiologische e. DUS NIET: persoon als ge eel. Dituk
is oog nietuk volgens de achetuknele bevindingen!
Sche ematsche e weergave:
Patuk ogeniche stmnlns P ysiologicheal S bioche emicheal meche anisms disease stukatuke ( ierop is
tukreatukmentuk van invloed) recheovery, che ronische e stukaatuk, dood.
Kriteg op deze benadering:
- Geeft geen aandache tuk aan socheiale of psyche ische e fachetukoren die van invloed gnnnen zijn.
1.5.2 Biopsyche osocheiale benadering
3 fachetukoren: biologische , psyche ologische S socheiaal + (etuknicheitukeituk, chenltuknnr deze gwamen
latuker)
Persoonlijge (intukerne) en extukerne fachetukoren
Deze benadering zon moetuken resnltukeren in een meer ‘cheompleetuk begrijpen’ van de fachetukoren
die bijdragen aan gezond eid of ziegtuke olistsche e benadering = be andeling van de ge ele
persoon.
Toche : na 30 jaar is de biopsyche osocheiale benadering nog stukeeds nietuk overal gebrnigtuk in de
geneesgnnde of psyche ologie.
Hetuk lijgtuk meer een tuk eoretsche raamwerg dan datuk etuk eche tuk gebrnigtuk wordtuk in etuk glinische
werg. Waarom?
- Biomedische e benadering is eel lang dominantuk geweestuk
- Alle fachetukoren van de biopsyche osocheiale benadering maagtuk etuk moeilijg in pragtjg tuke
brengen (er zijn maar weinig simpele en lineaire oorzaag-gevolg efechetuken; alles eeft
invloed op elgaar deze lineaire oorzaag-gevolg efechetuken zijn vaag nodig om een
be andelplan tuke magen).
, Sche ematsche e weergave!
Natuknre-nnrtuknre debatten:
Intukerachete is cherncheiaal
Intukergeneratonal tukransmission of vnlnerabilituky = doorgeven sleche tuke opvoeding in
versche illende generates.
1.6 Socheiale diversitukeituk en gezond eid
Socheioecheonomiche stukatukns (SES) beïnvloedtuk gezond eid en gedrag, inchelnsief stukerfte. Etuknicheitukeituk is
oog belangrijg ierbij. Segse oog, etuk versche il tuknssen segse en gender = segse is biologische
gebaseerd, gender refereertuk naar de socheiale cheonstukrnchete: de ‘feminine en maschenline’
gedragingen.
Oog segsnele identtukeituk is belangrijg: LGBT (Lesbian, Gay, Bisexnal, Transgender) ebben vaag
een lager psyche ologische welzijn en zijn eerder geneigd tukotuk een snïcheidepoging/snïcheide + eerder
sleche tuke leefgewoontuken door stukress (discheriminate, geweld, vooroordelen). LGBT’s gaan
minder snel naar een artuks of psyche oloog.
Hoofdstukng 2 Motvate, emote en gezond eid
2.1 Motvate
2.1.1 Watuk is motvate?
Eigenlijg: een ‘drive tuko achetuk’.
T eorieën voor motvate gnnnen worden ingedeeld in 3 brede cheatukegorieën:
- Drive tuk eories: dituk gebrnigtuk omeostukase om motvate nituk tuke leggen. Homeostukase is
een stukaatuk van stukabilitukeituk waar organismen naar stukreven om dituk tuke be onden. Hetuk
stukreven naar stukabilitukeituk in etuk liche aam om zo tuke gnnnen overleven. Wanneer er geen
stukabilitukeituk is tuknssen de nidige stukaatuk en de be oeften, zorgtuk dituk voor een intukerne drive
om deze instukabilitukeituk tuke verminderen. Deze tuk eorie is goed en gloptuk bij veel
biologische e zagen, maar tukoche is etuk moeilijg in gebrnig omdatuk etuk vaag nietuk gloppend
is bij etuk menselijge gedrag (deng: dooretuken tukerwijl onger al gestld is).
- Evolntonary tuk eories: natuknnrlijge selechete is ierbij belangrijg gewenstuke socheiale
garagtukeristegen vergrotuken de gansen van voortukplantngssnchechees. Dns de socheiale
moteven, zoals de be oefte aan prestukates, aanslnitng, dominante, worden gezien
als moteven om de gansen van overleven en voortukplantuken tuke ver ogen. wanneer
vronwen etuk meestuk vrnche tukbaar zijn, vallen ze etuk meestuk op ele mannelijge mannen.
Dituk is eche tuker alleen op de gortuke tukermijn en bij de lange tukermijn worden de mannen
weer op andere genmergen beoordeeld jnistuk meer etuk besche ermen van de familie
en etuk stukennen van de familie.
- Incheentve (priggels) tuk eories: de rol van extukerne fachetukoren die de motvate tukriggeren
en regnleren. Een man gan bijvoorbeeld elemaal nietuk gemotveerd zijn om een
relate tuke zoegen, tukotukdatuk ij een vronw tukegengomtuk die ij eel begeerlijg vindtuk.
In ond:
H1
H2
H3
H4
H5
H6
H11
H12
H13
H14
H15
H16
H17
H18
H19
,Hoofdstukng 1 Psyche ologie en medicheijnen
1.1 Drempels om psyche ologische e tukopiches tuke leren:
- Psyche ologie wordtuk gezien als ‘soft scheienchee’
- Psyche ologie bevatuk eel veel specheialisates geen tjd voor verdieping daarin
- Moeilijg psyche obrabbel tuke fltukeren nituk de evidenchee-based info/feituken en andersom
- Psyche o/socheiaal vaag gesche eiden van de fysiologische e servichees
Overgoepelende vraag:
Welge psyche ologie is relevantuk bij de geneesgnnde?
1.2 Watuk is gezond eid? (Geen maggelijge vraag!)
6 versche illende aspechetuken:
- Geen symptukomen van een ziegtuke
- Fysiege of socheiale reserves ebben
- Gezonde levensstjl
- Liche amelijg ftuk of vitukaal
- Psyche ische gezond
- In stukaatuk zijn tuke fnnchetoneren
Defnite gezond eid door WHO:
‘A stukatuke of cheompletuke p ysicheal, mentukal, and socheial wellbeing and notuk merely tuk e abscheenchee of
disease or infrmituky’.
Kriteg op deze defnite:
- Te breed om tuke gebrnigen
- Refereertuk aan ‘Utukopische e perfechetuke stukaatuk’ die sleche tuks engelen van ons znllen be alen;
zelfs als we gezond zijn onrealistsche e drng appiness verward metuk gezond eid.
(Zie oog: Illness-wellness cheontnnnm op blz. 8)
1.3 Waarom is psyche ologie belangrijg?
Ieder mens is nnieg!
Waarde van psyche ologische e onderzoegen:
- Hetuk tukestuk logische e gedache tuken empirische om zo tuke bevestgen of ontukgrache tuken
- Hetuk gaatuk verder dan logische nadengen
- Men doetuk nietuk altjd zoals verwache tuk wordtuk
Hoe we mensen efechetef be andelen:
Snelle en jnistuke diagnose
Op gepastuke wijze be andelen
Psyche ologie gan bij beide elpen
CGT gan elpen bij:
- Obesitukas
- C ronische e pijn
- Priggelbare darm syndroom
, - Verslaving
- Bipolaire stukoornis
- Persoonlijg eidsstukoornis
- Sche izofrenie
Biomedicheal approache = gebaseerd op sche eiding van liche aam en geestuk (nietuk elpend!)
1.4 Mind and Body
Liche amelijge fachetukoren die cheognite beïnvloeden:
- Motukorische systukeem (beweging, onding)
- Percheeptukneel systukeem (ziche tuk, ge oord)
- Fysiege intukerachete metuk anderen en omgeving
1.5 Versche illende benaderingen van geneesgnnde en gezond eidszorg
1.5.1 Biomedische e benadering
Alle ziegtukes gnnnen worden nitukgelegd in tukermen van fysiologische e procheessen: de
be andeling achetukeertuk op de ziegtuke en nietuk op de persoon. Psyche ologische e en socheiale
procheessen zijn ge eel gesche eiden van fysiologische e. DUS NIET: persoon als ge eel. Dituk
is oog nietuk volgens de achetuknele bevindingen!
Sche ematsche e weergave:
Patuk ogeniche stmnlns P ysiologicheal S bioche emicheal meche anisms disease stukatuke ( ierop is
tukreatukmentuk van invloed) recheovery, che ronische e stukaatuk, dood.
Kriteg op deze benadering:
- Geeft geen aandache tuk aan socheiale of psyche ische e fachetukoren die van invloed gnnnen zijn.
1.5.2 Biopsyche osocheiale benadering
3 fachetukoren: biologische , psyche ologische S socheiaal + (etuknicheitukeituk, chenltuknnr deze gwamen
latuker)
Persoonlijge (intukerne) en extukerne fachetukoren
Deze benadering zon moetuken resnltukeren in een meer ‘cheompleetuk begrijpen’ van de fachetukoren
die bijdragen aan gezond eid of ziegtuke olistsche e benadering = be andeling van de ge ele
persoon.
Toche : na 30 jaar is de biopsyche osocheiale benadering nog stukeeds nietuk overal gebrnigtuk in de
geneesgnnde of psyche ologie.
Hetuk lijgtuk meer een tuk eoretsche raamwerg dan datuk etuk eche tuk gebrnigtuk wordtuk in etuk glinische
werg. Waarom?
- Biomedische e benadering is eel lang dominantuk geweestuk
- Alle fachetukoren van de biopsyche osocheiale benadering maagtuk etuk moeilijg in pragtjg tuke
brengen (er zijn maar weinig simpele en lineaire oorzaag-gevolg efechetuken; alles eeft
invloed op elgaar deze lineaire oorzaag-gevolg efechetuken zijn vaag nodig om een
be andelplan tuke magen).
, Sche ematsche e weergave!
Natuknre-nnrtuknre debatten:
Intukerachete is cherncheiaal
Intukergeneratonal tukransmission of vnlnerabilituky = doorgeven sleche tuke opvoeding in
versche illende generates.
1.6 Socheiale diversitukeituk en gezond eid
Socheioecheonomiche stukatukns (SES) beïnvloedtuk gezond eid en gedrag, inchelnsief stukerfte. Etuknicheitukeituk is
oog belangrijg ierbij. Segse oog, etuk versche il tuknssen segse en gender = segse is biologische
gebaseerd, gender refereertuk naar de socheiale cheonstukrnchete: de ‘feminine en maschenline’
gedragingen.
Oog segsnele identtukeituk is belangrijg: LGBT (Lesbian, Gay, Bisexnal, Transgender) ebben vaag
een lager psyche ologische welzijn en zijn eerder geneigd tukotuk een snïcheidepoging/snïcheide + eerder
sleche tuke leefgewoontuken door stukress (discheriminate, geweld, vooroordelen). LGBT’s gaan
minder snel naar een artuks of psyche oloog.
Hoofdstukng 2 Motvate, emote en gezond eid
2.1 Motvate
2.1.1 Watuk is motvate?
Eigenlijg: een ‘drive tuko achetuk’.
T eorieën voor motvate gnnnen worden ingedeeld in 3 brede cheatukegorieën:
- Drive tuk eories: dituk gebrnigtuk omeostukase om motvate nituk tuke leggen. Homeostukase is
een stukaatuk van stukabilitukeituk waar organismen naar stukreven om dituk tuke be onden. Hetuk
stukreven naar stukabilitukeituk in etuk liche aam om zo tuke gnnnen overleven. Wanneer er geen
stukabilitukeituk is tuknssen de nidige stukaatuk en de be oeften, zorgtuk dituk voor een intukerne drive
om deze instukabilitukeituk tuke verminderen. Deze tuk eorie is goed en gloptuk bij veel
biologische e zagen, maar tukoche is etuk moeilijg in gebrnig omdatuk etuk vaag nietuk gloppend
is bij etuk menselijge gedrag (deng: dooretuken tukerwijl onger al gestld is).
- Evolntonary tuk eories: natuknnrlijge selechete is ierbij belangrijg gewenstuke socheiale
garagtukeristegen vergrotuken de gansen van voortukplantngssnchechees. Dns de socheiale
moteven, zoals de be oefte aan prestukates, aanslnitng, dominante, worden gezien
als moteven om de gansen van overleven en voortukplantuken tuke ver ogen. wanneer
vronwen etuk meestuk vrnche tukbaar zijn, vallen ze etuk meestuk op ele mannelijge mannen.
Dituk is eche tuker alleen op de gortuke tukermijn en bij de lange tukermijn worden de mannen
weer op andere genmergen beoordeeld jnistuk meer etuk besche ermen van de familie
en etuk stukennen van de familie.
- Incheentve (priggels) tuk eories: de rol van extukerne fachetukoren die de motvate tukriggeren
en regnleren. Een man gan bijvoorbeeld elemaal nietuk gemotveerd zijn om een
relate tuke zoegen, tukotukdatuk ij een vronw tukegengomtuk die ij eel begeerlijg vindtuk.
