Orthoptisch Onderzooeh 1 – Prahtijh
Kaylee de Maar
Algemene Indruh
- Doel: Het opsporen van factoren die van invloed zijn op het verdere onderzoek en het stellen
van diagnose
Torticollis - Dwangstand van het hoofd (gedraaid,
gekanteld)
- Zowel oculaire als niet-oculaire oorzaak
- Vraag of er behandeling heef plaats gevonden
voor een niet-oculaire oorzaak
Asymmetrie van het hoofd - Congenitaal
- Kan dwangstand suggereren
- Kan gevolg van congenitale torticollis zijn
Asymmetrie van het gelaat - Congenitaal en verworven (na een ongeval)
- Kan op hyper/hypotropie lijken
- Binoculair zien kan behouden gebleven zijn
Opvallende grote of kleine pupilafstand - Grote PD = indruk exotropie
- Kleine PD = indruk esotropie
Mongoloïde of anti-mongoloïde - V-ogen en A-ogen (Anti)
ooglidspleten - Let op oogbewegingen (covertest)
Asymmetrische lidspleet - Congenitaal
- Gevolg van ptosis (hangend ooglid)
- Gevolg van strabismusoperatie
- Pseudo-hypertropie of pseudo-ptosis
Epicanthus (brede neusrug) - Sikkelvormige huidplooi van het bovenste
ooglid in de nasale canthus
- Oorzaak pseudo-strabismus
- Jonge kinderen
Exophthalmus / Enophtalmus - Exo = Oogbol naar voren geplaatst (gezwel,
letsel, ontsteking)
- Eno = Terugzakken van de oogbol (verdwijning
vet, atrofe, verwonding)
- Kans op pseudo-enopthalmus omdat het
andere oog exo is
Oogstand - Symmetrisch of asymmetrisch
- Buiten: Exotropie
- Binnen: Esotropie
- Boven: Hypertropie / Hoogstand
- Beneden: Hypotropie / laagstand
- Combinatie is mogelijk
Nystagmus - Niet-willekeurige ritmisch heen-en-weer
gaande beweging van het oog
Lichtrefex
- Lichtrefex: Wanneer je een patiint op een puntvormige lichtbron laat fxeren ontstaat er
een refex op de cornea
, - Doel: Het opsporen van factoren die van invloed zijn op het onderzoek en het stellen van de
diagnose
- Uitvoering: Ga recht voor de patiint ziien en laat de patiint op ooghoogte naar een
fxatielichtje kijken op =0--e0- cm en observeer de ogen. Let op volgende factoren:
De plaats van de refexbeeldjes - In primaire stand
- Refexbeeldjes staan in OD en OS ongeveer
symmetrisch
- Refexbeeldjes staan in OD en OS asymmetrisch
Hoek kappa - Positieve hoek = Nasaal: Esotropie lijkt minder,
exotropie lijkt meer
- Negatieve hoek = Temporaal: Esotropie lijkt
meer, exotropie lijkt minder
- Hoek alpha: De hoek die de gezichtsas en de
optische as met elkaar maken is de hoek alpha.
Nystagmus - Een niet willekeurige ritmische heen-en-weer
gaande beweging van het oog
Pupilafwijkingen
Mogelijkheid tot fxeren - Als de visus slecht is zal de patiint niet kunnen
fxeren op het lampje
- Monoculair = Amblyopie
Oogstandsveranderingen - Wanneer er scheelzien bestaat met een
wisselende hoek zal de lichtrefex over de cornea
verschuiven tijdens fxeren
Unilateraal of alternerend strabismus - Kijken met welk oog gefxeerd wordt
- In het fxerende oog staat de refex centraal
- Steeds hetzelfde oog = unilateraal strabismus
- Wisselende fxatie = strabismus alternans
Helderheid en vorm van de cornea - Spreekt voor zich
Visus
- Defnitie: het vermogen om twee dicht bij elkaar gelegen vormen afzonderlijk te kunnen
waarnemen en te onderscheiden in vorm
- Standaarsgezichtscherpte: Is de gezichtsscherpte met waarde 1. 0- waarbij een oog in rust nog
net twee punten onder een hoek van 1 boogminuut scherp kan zien.
De visusniveaus
1. De cognitie (oplossend vermogen en vormherkenning)
a. = oplossend vermogen + vormherkenning
2. Resolutie (oplossend vermogen)
a. = oplossend vermogen (grating acuity of rasterscherpte)
=. Detectie
a. = minimum visibele (“iets” gezien/ “niets” gezien)
Cognitie (Kwantitatieve visustesten) - Stycar-miniatuurtjes
- Ffooks symbols
- Plaatjeskaarten
- LH (dichtbij en afstand)
, - E-haken
- Landolt ringen
- Stycar leiers
- Cijfers en leiers
Resolutie (Kwalitatieve visustesten) - Rotating drum (kwantitatief)
- Teller acuity cards (kwantitatief)
Detectieniveau (kwalitatieve visustesten) - Dreig-knip refex
- Visueel gestuurd grijpvermogen
- Fixatiebeoordeling
- OKN met behulp van patroonkaart
- Catord Drum (kwantitatief)
- Stycar Graded Balls (kwantitatief)
Lineaire, angulaire en circulaire visus
- Lineaire visus: Optotypen bevinden zich in een rijtje. Er kan crowding optreden wat voor al
lastig is voor patiinten met amblyopie
- Circulaire visus: Optotype wordt omringd door andere symbolen
- Angulaire visus: Optotype geïsoleerd aanbieden. Crowding wordt uitgesloten. Wordt gebruikt
wanneer de lineaire visus onvoldoende is en we zeker weten dat de patiint goed
gecorrigeerd is. B. v. als het onderzoek met de stenopeïsche opening niet opgeleverd heef of
niet nodig is
- Bij het eerste bezoek van een patiint gebruik je altijd de stenopeïsche opening om erachter
te komen of er een refractie afwijking is. De afspraak daarna ga je angulair aanbieden ter
controle als het niet verbeterd is
Visus Onderzooehen
Dreig-kniprefex
Doel - Op zeer jonge leefijd een indruk krijgen van de visuele ontwikkeling van
een kind.
- Het verkrijgen van enig inzicht in de ontwikkeling van het visuele systeem
Toepassing - Zuigelingen vanaf 2 maanden oud
Principe - De onderzoeker zal een plotselinge grijpbeweging naar het oog van de
baby maken. Als reactie hierop zal de baby zijn ogen dicht doen
- Zorg dat er geen luchtverplaatsing is
Apparatuur - Een stuk transparant plastic van 20- bij 20- cm
Uitvoering 1. Ga op ooghoogte voor de baby ziien
2. Zorg dat de baby recht vooruit kijkt
=. Schuif het stuk plastic onopvallend voor het gezichtje
e. Maak een snelle bedreigende beweging naar het gezichtje
5. Stel vast of er een knipperbeweging optreedt
6. Herhaal de test nu monoculair
7. Noteer de uitkomst
Interpretati - Als de visuele refex intact is kan dit duiden op normale functionele grijping
e - Afwezigheid van het refex kan duiden op neurologische afwijkingen,
ontwikkelingsafstand en/of ernstige visuele stoornissen
OKN, Rotating Drum
Kaylee de Maar
Algemene Indruh
- Doel: Het opsporen van factoren die van invloed zijn op het verdere onderzoek en het stellen
van diagnose
Torticollis - Dwangstand van het hoofd (gedraaid,
gekanteld)
- Zowel oculaire als niet-oculaire oorzaak
- Vraag of er behandeling heef plaats gevonden
voor een niet-oculaire oorzaak
Asymmetrie van het hoofd - Congenitaal
- Kan dwangstand suggereren
- Kan gevolg van congenitale torticollis zijn
Asymmetrie van het gelaat - Congenitaal en verworven (na een ongeval)
- Kan op hyper/hypotropie lijken
- Binoculair zien kan behouden gebleven zijn
Opvallende grote of kleine pupilafstand - Grote PD = indruk exotropie
- Kleine PD = indruk esotropie
Mongoloïde of anti-mongoloïde - V-ogen en A-ogen (Anti)
ooglidspleten - Let op oogbewegingen (covertest)
Asymmetrische lidspleet - Congenitaal
- Gevolg van ptosis (hangend ooglid)
- Gevolg van strabismusoperatie
- Pseudo-hypertropie of pseudo-ptosis
Epicanthus (brede neusrug) - Sikkelvormige huidplooi van het bovenste
ooglid in de nasale canthus
- Oorzaak pseudo-strabismus
- Jonge kinderen
Exophthalmus / Enophtalmus - Exo = Oogbol naar voren geplaatst (gezwel,
letsel, ontsteking)
- Eno = Terugzakken van de oogbol (verdwijning
vet, atrofe, verwonding)
- Kans op pseudo-enopthalmus omdat het
andere oog exo is
Oogstand - Symmetrisch of asymmetrisch
- Buiten: Exotropie
- Binnen: Esotropie
- Boven: Hypertropie / Hoogstand
- Beneden: Hypotropie / laagstand
- Combinatie is mogelijk
Nystagmus - Niet-willekeurige ritmisch heen-en-weer
gaande beweging van het oog
Lichtrefex
- Lichtrefex: Wanneer je een patiint op een puntvormige lichtbron laat fxeren ontstaat er
een refex op de cornea
, - Doel: Het opsporen van factoren die van invloed zijn op het onderzoek en het stellen van de
diagnose
- Uitvoering: Ga recht voor de patiint ziien en laat de patiint op ooghoogte naar een
fxatielichtje kijken op =0--e0- cm en observeer de ogen. Let op volgende factoren:
De plaats van de refexbeeldjes - In primaire stand
- Refexbeeldjes staan in OD en OS ongeveer
symmetrisch
- Refexbeeldjes staan in OD en OS asymmetrisch
Hoek kappa - Positieve hoek = Nasaal: Esotropie lijkt minder,
exotropie lijkt meer
- Negatieve hoek = Temporaal: Esotropie lijkt
meer, exotropie lijkt minder
- Hoek alpha: De hoek die de gezichtsas en de
optische as met elkaar maken is de hoek alpha.
Nystagmus - Een niet willekeurige ritmische heen-en-weer
gaande beweging van het oog
Pupilafwijkingen
Mogelijkheid tot fxeren - Als de visus slecht is zal de patiint niet kunnen
fxeren op het lampje
- Monoculair = Amblyopie
Oogstandsveranderingen - Wanneer er scheelzien bestaat met een
wisselende hoek zal de lichtrefex over de cornea
verschuiven tijdens fxeren
Unilateraal of alternerend strabismus - Kijken met welk oog gefxeerd wordt
- In het fxerende oog staat de refex centraal
- Steeds hetzelfde oog = unilateraal strabismus
- Wisselende fxatie = strabismus alternans
Helderheid en vorm van de cornea - Spreekt voor zich
Visus
- Defnitie: het vermogen om twee dicht bij elkaar gelegen vormen afzonderlijk te kunnen
waarnemen en te onderscheiden in vorm
- Standaarsgezichtscherpte: Is de gezichtsscherpte met waarde 1. 0- waarbij een oog in rust nog
net twee punten onder een hoek van 1 boogminuut scherp kan zien.
De visusniveaus
1. De cognitie (oplossend vermogen en vormherkenning)
a. = oplossend vermogen + vormherkenning
2. Resolutie (oplossend vermogen)
a. = oplossend vermogen (grating acuity of rasterscherpte)
=. Detectie
a. = minimum visibele (“iets” gezien/ “niets” gezien)
Cognitie (Kwantitatieve visustesten) - Stycar-miniatuurtjes
- Ffooks symbols
- Plaatjeskaarten
- LH (dichtbij en afstand)
, - E-haken
- Landolt ringen
- Stycar leiers
- Cijfers en leiers
Resolutie (Kwalitatieve visustesten) - Rotating drum (kwantitatief)
- Teller acuity cards (kwantitatief)
Detectieniveau (kwalitatieve visustesten) - Dreig-knip refex
- Visueel gestuurd grijpvermogen
- Fixatiebeoordeling
- OKN met behulp van patroonkaart
- Catord Drum (kwantitatief)
- Stycar Graded Balls (kwantitatief)
Lineaire, angulaire en circulaire visus
- Lineaire visus: Optotypen bevinden zich in een rijtje. Er kan crowding optreden wat voor al
lastig is voor patiinten met amblyopie
- Circulaire visus: Optotype wordt omringd door andere symbolen
- Angulaire visus: Optotype geïsoleerd aanbieden. Crowding wordt uitgesloten. Wordt gebruikt
wanneer de lineaire visus onvoldoende is en we zeker weten dat de patiint goed
gecorrigeerd is. B. v. als het onderzoek met de stenopeïsche opening niet opgeleverd heef of
niet nodig is
- Bij het eerste bezoek van een patiint gebruik je altijd de stenopeïsche opening om erachter
te komen of er een refractie afwijking is. De afspraak daarna ga je angulair aanbieden ter
controle als het niet verbeterd is
Visus Onderzooehen
Dreig-kniprefex
Doel - Op zeer jonge leefijd een indruk krijgen van de visuele ontwikkeling van
een kind.
- Het verkrijgen van enig inzicht in de ontwikkeling van het visuele systeem
Toepassing - Zuigelingen vanaf 2 maanden oud
Principe - De onderzoeker zal een plotselinge grijpbeweging naar het oog van de
baby maken. Als reactie hierop zal de baby zijn ogen dicht doen
- Zorg dat er geen luchtverplaatsing is
Apparatuur - Een stuk transparant plastic van 20- bij 20- cm
Uitvoering 1. Ga op ooghoogte voor de baby ziien
2. Zorg dat de baby recht vooruit kijkt
=. Schuif het stuk plastic onopvallend voor het gezichtje
e. Maak een snelle bedreigende beweging naar het gezichtje
5. Stel vast of er een knipperbeweging optreedt
6. Herhaal de test nu monoculair
7. Noteer de uitkomst
Interpretati - Als de visuele refex intact is kan dit duiden op normale functionele grijping
e - Afwezigheid van het refex kan duiden op neurologische afwijkingen,
ontwikkelingsafstand en/of ernstige visuele stoornissen
OKN, Rotating Drum
