Scriptie
Taalachterstand
,Inhoud
Voorwoord ................................................................................................................................ 2
Inleiding..................................................................................................................................... 3
Literatuuronderzoek ................................................................................................................ 4
Wat is taalachterstand? ........................................................................................................... 4
Meertaligheid .......................................................................................................................... 5
Mirjam Blumenthal................................................................................................................. 5
Variatie ............................................................................................................................... 6
Casusstudies ....................................................................................................................... 6
Turks en Berbers ................................................................................................................. 7
Kenmerken.............................................................................................................................. 8
Relatief.................................................................................................................................... 8
Absoluut.................................................................................................................................. 8
Oorzaak en gevolg .................................................................................................................. 9
Taalachterstand door tijdgebrek bij ouders ...................................................................... 10
Dit zijn belangrijke signalen bij taalachterstand: ................................................................. 10
Oorzaken vertraagde taalontwikkeling: ................................................................................ 11
Hoe ontstaat taalachterstand? ............................................................................................... 12
Wat kun je doen als onderwijsassistente?............................................................................. 13
Praktijkonderzoek .................................................................................................................. 14
Conclusie ................................................................................................................................. 19
Bibliografie .............................................................................................................................. 21
Literatuurlijst ......................................................................................................................... 21
1
, Voorwoord
“Taal is niet moeilijk.”
Althans, dat zei mijn zus altijd, wanneer we op vakantie waren in het buitenland of
wanneer iemand een taalgrapje maakte. Thuis sparen wij mooie woorden en schrijf ik
regelmatig en met plezier over de dingen die ik meemaak. Terwijl taal voor mij dus iets
is waar ik veel plezier uit haal, weet ik dat ‘taal is niet moeilijk’ niet voor iedereen
geldt. Om die reden was ik enthousiast om taalachterstand onder kinderen te
onderzoeken: Hoe kunnen kinderen met een taalachterstand het beste begeleid
worden op de basisschool?
Voor u ligt nu het verslag van dit onderzoek naar taalachterstand. In het onderzoek
wordt aandacht besteed aan de achtergrond, de oorzaken en de gevolgen van
taalachterstand, maar vooral aan de situatie op school en de mogelijke oplossingen
om taalachterstand tegen te gaan. Taal is namelijk voor veel jongeren inderdaad
moeilijk, maar door goede samenwerking met alle betrokken kan het leren van goed
Nederlands voor hen gemakkelijker worden gemaakt en kan taalachterstand onder
jongeren worden bestreden.
Dat samenwerking belangrijk is heb ik ook zelf ervaren. Ik heb dit onderzoek niet
alleen gedaan en ik wil daarom graag de volgende mensen bedanken voor het mee
denken, werken en helpen in de afgelopen periode.
In de eerste plaats Mine Akman, zonder wiens begeleiding ik nu niet zo tevreden zou
kunnen terugkijken op een mooi resultaat en een heel leerzame tijd als ik dat nu doe.
Chantal Koetsier, voor haar scherpe feedback en inspiratie op het juiste moment. En
natuurlijk Donovan die een frisse kijk op mijn werk kon geven wanneer dat nodig was.
Alle betrokkenen die hebben bijgedragen door middel van mijn enquête en het delen
van hun kennis. En tot slot mijn zus, voor haar “taal is niet moeilijk”, wat mij aan het
denken zette. Ik heb in korte tijd veel geleerd, mensen ontmoet en interessante
gesprekken gevoerd.
2
Taalachterstand
,Inhoud
Voorwoord ................................................................................................................................ 2
Inleiding..................................................................................................................................... 3
Literatuuronderzoek ................................................................................................................ 4
Wat is taalachterstand? ........................................................................................................... 4
Meertaligheid .......................................................................................................................... 5
Mirjam Blumenthal................................................................................................................. 5
Variatie ............................................................................................................................... 6
Casusstudies ....................................................................................................................... 6
Turks en Berbers ................................................................................................................. 7
Kenmerken.............................................................................................................................. 8
Relatief.................................................................................................................................... 8
Absoluut.................................................................................................................................. 8
Oorzaak en gevolg .................................................................................................................. 9
Taalachterstand door tijdgebrek bij ouders ...................................................................... 10
Dit zijn belangrijke signalen bij taalachterstand: ................................................................. 10
Oorzaken vertraagde taalontwikkeling: ................................................................................ 11
Hoe ontstaat taalachterstand? ............................................................................................... 12
Wat kun je doen als onderwijsassistente?............................................................................. 13
Praktijkonderzoek .................................................................................................................. 14
Conclusie ................................................................................................................................. 19
Bibliografie .............................................................................................................................. 21
Literatuurlijst ......................................................................................................................... 21
1
, Voorwoord
“Taal is niet moeilijk.”
Althans, dat zei mijn zus altijd, wanneer we op vakantie waren in het buitenland of
wanneer iemand een taalgrapje maakte. Thuis sparen wij mooie woorden en schrijf ik
regelmatig en met plezier over de dingen die ik meemaak. Terwijl taal voor mij dus iets
is waar ik veel plezier uit haal, weet ik dat ‘taal is niet moeilijk’ niet voor iedereen
geldt. Om die reden was ik enthousiast om taalachterstand onder kinderen te
onderzoeken: Hoe kunnen kinderen met een taalachterstand het beste begeleid
worden op de basisschool?
Voor u ligt nu het verslag van dit onderzoek naar taalachterstand. In het onderzoek
wordt aandacht besteed aan de achtergrond, de oorzaken en de gevolgen van
taalachterstand, maar vooral aan de situatie op school en de mogelijke oplossingen
om taalachterstand tegen te gaan. Taal is namelijk voor veel jongeren inderdaad
moeilijk, maar door goede samenwerking met alle betrokken kan het leren van goed
Nederlands voor hen gemakkelijker worden gemaakt en kan taalachterstand onder
jongeren worden bestreden.
Dat samenwerking belangrijk is heb ik ook zelf ervaren. Ik heb dit onderzoek niet
alleen gedaan en ik wil daarom graag de volgende mensen bedanken voor het mee
denken, werken en helpen in de afgelopen periode.
In de eerste plaats Mine Akman, zonder wiens begeleiding ik nu niet zo tevreden zou
kunnen terugkijken op een mooi resultaat en een heel leerzame tijd als ik dat nu doe.
Chantal Koetsier, voor haar scherpe feedback en inspiratie op het juiste moment. En
natuurlijk Donovan die een frisse kijk op mijn werk kon geven wanneer dat nodig was.
Alle betrokkenen die hebben bijgedragen door middel van mijn enquête en het delen
van hun kennis. En tot slot mijn zus, voor haar “taal is niet moeilijk”, wat mij aan het
denken zette. Ik heb in korte tijd veel geleerd, mensen ontmoet en interessante
gesprekken gevoerd.
2
