Samenvatting Kwartairgrgeo缵ogirge
Emanue缵 Heirgnsbroek 2554497
Co缵缵ege 1: Defnirgie van Kwartairgr
Het kwartair is een geologisch tijdak jat relatee eer klein iss oo je algehele tijschaal dan je Aarje.
Naast het Kwartair is er ook het tertairs wat ge amenliik oaleogeen en neogeen werj genoemj. In
1760 begon men tijdakken in te jelens hierbii werj er onjerscheij gemaakt in orimair
(Paleo oïcum)s secunjair (Meso oïcum) en tertair.
Geschiedenis:
Het kwartair is oo jen juur in het leden geroeoens omjat wetenschaooers agen jat er oo alle
mariene ae etngen een junne terrestrische ae etng lag je kwartaire laag.
Tegenwoordig:
De kwartair grens worjt tegenwoorjig oo o’n 2s6 milioen iaar gelejen geoarkeerj
(oaleomagnetsche grens). Onjanks jat er in het kwartair geen oaleontologisches lithologische en
tektonische jefnites te maken iins worjt er wel een grens gemaakt. Er is een grens gemaakts omjat
het kwartair klimatologisch een aewiikenje oerioje is grote iistijen. Door naar je kwartaire grens
te kiikens jat het een klimatologische aewiikenje oerioje iss kan ie ook je aewiikenje ae etngen
derklaren en jaarnaast je geleijeliike deranjerenje foraaeauna.
In 1830 was er een orobleem met het actualiteitsbeginsels ofewel met je one-liner “the oresent is
the key to the oast”. Er was nameliik een orobleem met jit actualiteitsbeginsel en je glaciale theorie.
Er waren wel aanwii ingen door glaciatess maar nog geen doorstellingsdermogen.
Pas ronj 1900 werj er een klassiek aloenonjer oek gejaan joor Penck en Brückner. Er werjen
ooeens 4 grote aanwii ingen gedonjen:
1. Moreologie: moreness terrassens insniijingen
2. Ae etngen: keileem en smeltwaterae etngen
3. Bojems
4. Verweringsintensiteit derschillen
Hieruit werj geconclujeerj jat er 4 derschillenje dergletscheringeasen waren (Würms Risss Minjels
Gun iong > ouj)
Dit werj allereerst in je Aloen ontjekts maar al snel ook in
Scanjinadië. In Scanjinadië werjen 4 anjere oeriojen gejefnieerj:
Weichseliens Saaliens Warthe en Elsterien. De hyoothese jie doorae
werj gesteljs omjat er 4 oeriojen in je Aloen er ook 4 in Scanjinadië moesten iin kloote jus
uiteinjeliik ook.
1
,Informaie verkrirgjggen over k缵irgmaatgeschirgedenirgs:
Onjer oek uit oollen ledert deel ineormate oder het klimaat in het derlejen. Je kan er biidoorbeelj
uit halen wanneer er sorake was dan een glaciale oe interglaciale oerioje.
Een interglaciale oerioje is een oerioje met:
- Een comolete degetate cyclus koujs warms kouj;
- Hoogliggenje mariene ae etngen;
- Warme eauna ( oals oogjieren en gastrooojen);
- Goej ontwikkelje bojem.
Pollen worjen oogeslagen in je derschillenje lagen oo aarje. Zolang
je e oollen maar onjer anoxije omstanjighejen iin begraden.
Interglaciale oeriojen oals je doorgenoemje Holsteinen en Eemiens hebben jus dergeliikbaar met
holoceen een dollejige degetate cyclus ie afeeljing.
Je kan te weten komen joor te onjer oeken welke derschillenje degetate in een beoaalje tij
leeeje (joor te kiiken welke oollen er te dinjen iin) met wat door klimaat ie te maken hebt.
Gejurenje interglacialen iin er iuist deel bomen en weinig kruijens terwiil er in interstajialen ronj
je 50% bomen en kruijen iin.
De klimaatreconstructe jie gejaan is met behulo dan oollenonjer oeks is er geconclujeerj jat je
jynamiek dan het klimaat toeneemt met je tij (meer temoeratuur fuctuates en sterkere).
Dirgepzeeonderzoek:
Naast oollenonjer oek kan er ook jieo eeonjer oek gejaan worjens met behulo dan eoraminieeren.
Dank ii jit jieo eeonjer oek kan er oder een grotere tijschaal ineormate worjen ooge ocht.
Je kan met het jieo eeonjer oek twee dormen dan oaleoklimatologische ineormate der amelens
nameliik:
1. Paleo-ecologisch: regionale klimatologische ineormate
2. Monjiale klimaat ineormates joor mijjel dan metngen in dariate dan derhoujingen
uurstoe isotooen in 18Oa16O dan kalkskeleties (eoraminieeren).
De dariate in uurstoe isotooen 18Oa16O ontstaat joor temoeratuur en reserdoir efecten.
2
, De ooname dan 18O isotooo in kalkskeletiesascheloies is groter bii lagere temoeraturen in eewater.
Daarnaast is er je combinate dan temoeratuur en reserdoir (het eewater)s orgt door een
deranjering in derhoujing dan je isotooen. Omjat 16O lichter is jan 18O isotooo is er bii iiskaogroei
sorake dan een jeolete dan je 16O. De 18O bliif jus in derhoujing meer achter in het eewater en
jus meer in je kalkskelleties (eoraminieeren) bii een temoeratuur derlaging is er een toename dan
18O in je eoraminieeren.
Daarnaast is er ook het 18O uitregenefect. Bii neerslag al nameliik eerjer 18O isotooen mee
neerslaans omjat je e waarjer iin. Dit efect is sterker hoe lager je temoeratuur.
MIS: Marirgne Isotope Stages (be缵angrirgjgk goed kennen dus)
De MIS geef je correlate aan tussen lanj- ee oo basis dan absolute oujerjommen.
Oceaan: Lanj:
MIS 1 Holoceen
MIS 2s3s4s5a tam j Weichselien
MIS 5e Eemien
MIS 6s7s8 Saalien
Door naar je e tabel te kiiken weet ie welke MIS oujerjom dergeliikbaar met je oujerjom oo het
lanj. MIS 1 in je oceaan heef jus oo het lanj je oujerjom dan het holoceen.
Mirg缵ankovirgtch cyc缵us:
Er iin meerjer milankoditch cyclussen:
- Eccentriciteit: jit is eens oer 100.000 iaar je deranjering dan je elliosdorm dan je aarjbaan
- Obliquiteit: jit is eens oer 41.000 iaars jit is je tlt dan je aarjas
- Precessie: jit is eens oer 19.000-23.000 iaars jit is je richtng dan je aarjas t.o.d. aarjbaan
sei oen tijens oerihelion.
3
Emanue缵 Heirgnsbroek 2554497
Co缵缵ege 1: Defnirgie van Kwartairgr
Het kwartair is een geologisch tijdak jat relatee eer klein iss oo je algehele tijschaal dan je Aarje.
Naast het Kwartair is er ook het tertairs wat ge amenliik oaleogeen en neogeen werj genoemj. In
1760 begon men tijdakken in te jelens hierbii werj er onjerscheij gemaakt in orimair
(Paleo oïcum)s secunjair (Meso oïcum) en tertair.
Geschiedenis:
Het kwartair is oo jen juur in het leden geroeoens omjat wetenschaooers agen jat er oo alle
mariene ae etngen een junne terrestrische ae etng lag je kwartaire laag.
Tegenwoordig:
De kwartair grens worjt tegenwoorjig oo o’n 2s6 milioen iaar gelejen geoarkeerj
(oaleomagnetsche grens). Onjanks jat er in het kwartair geen oaleontologisches lithologische en
tektonische jefnites te maken iins worjt er wel een grens gemaakt. Er is een grens gemaakts omjat
het kwartair klimatologisch een aewiikenje oerioje is grote iistijen. Door naar je kwartaire grens
te kiikens jat het een klimatologische aewiikenje oerioje iss kan ie ook je aewiikenje ae etngen
derklaren en jaarnaast je geleijeliike deranjerenje foraaeauna.
In 1830 was er een orobleem met het actualiteitsbeginsels ofewel met je one-liner “the oresent is
the key to the oast”. Er was nameliik een orobleem met jit actualiteitsbeginsel en je glaciale theorie.
Er waren wel aanwii ingen door glaciatess maar nog geen doorstellingsdermogen.
Pas ronj 1900 werj er een klassiek aloenonjer oek gejaan joor Penck en Brückner. Er werjen
ooeens 4 grote aanwii ingen gedonjen:
1. Moreologie: moreness terrassens insniijingen
2. Ae etngen: keileem en smeltwaterae etngen
3. Bojems
4. Verweringsintensiteit derschillen
Hieruit werj geconclujeerj jat er 4 derschillenje dergletscheringeasen waren (Würms Risss Minjels
Gun iong > ouj)
Dit werj allereerst in je Aloen ontjekts maar al snel ook in
Scanjinadië. In Scanjinadië werjen 4 anjere oeriojen gejefnieerj:
Weichseliens Saaliens Warthe en Elsterien. De hyoothese jie doorae
werj gesteljs omjat er 4 oeriojen in je Aloen er ook 4 in Scanjinadië moesten iin kloote jus
uiteinjeliik ook.
1
,Informaie verkrirgjggen over k缵irgmaatgeschirgedenirgs:
Onjer oek uit oollen ledert deel ineormate oder het klimaat in het derlejen. Je kan er biidoorbeelj
uit halen wanneer er sorake was dan een glaciale oe interglaciale oerioje.
Een interglaciale oerioje is een oerioje met:
- Een comolete degetate cyclus koujs warms kouj;
- Hoogliggenje mariene ae etngen;
- Warme eauna ( oals oogjieren en gastrooojen);
- Goej ontwikkelje bojem.
Pollen worjen oogeslagen in je derschillenje lagen oo aarje. Zolang
je e oollen maar onjer anoxije omstanjighejen iin begraden.
Interglaciale oeriojen oals je doorgenoemje Holsteinen en Eemiens hebben jus dergeliikbaar met
holoceen een dollejige degetate cyclus ie afeeljing.
Je kan te weten komen joor te onjer oeken welke derschillenje degetate in een beoaalje tij
leeeje (joor te kiiken welke oollen er te dinjen iin) met wat door klimaat ie te maken hebt.
Gejurenje interglacialen iin er iuist deel bomen en weinig kruijens terwiil er in interstajialen ronj
je 50% bomen en kruijen iin.
De klimaatreconstructe jie gejaan is met behulo dan oollenonjer oeks is er geconclujeerj jat je
jynamiek dan het klimaat toeneemt met je tij (meer temoeratuur fuctuates en sterkere).
Dirgepzeeonderzoek:
Naast oollenonjer oek kan er ook jieo eeonjer oek gejaan worjens met behulo dan eoraminieeren.
Dank ii jit jieo eeonjer oek kan er oder een grotere tijschaal ineormate worjen ooge ocht.
Je kan met het jieo eeonjer oek twee dormen dan oaleoklimatologische ineormate der amelens
nameliik:
1. Paleo-ecologisch: regionale klimatologische ineormate
2. Monjiale klimaat ineormates joor mijjel dan metngen in dariate dan derhoujingen
uurstoe isotooen in 18Oa16O dan kalkskeleties (eoraminieeren).
De dariate in uurstoe isotooen 18Oa16O ontstaat joor temoeratuur en reserdoir efecten.
2
, De ooname dan 18O isotooo in kalkskeletiesascheloies is groter bii lagere temoeraturen in eewater.
Daarnaast is er je combinate dan temoeratuur en reserdoir (het eewater)s orgt door een
deranjering in derhoujing dan je isotooen. Omjat 16O lichter is jan 18O isotooo is er bii iiskaogroei
sorake dan een jeolete dan je 16O. De 18O bliif jus in derhoujing meer achter in het eewater en
jus meer in je kalkskelleties (eoraminieeren) bii een temoeratuur derlaging is er een toename dan
18O in je eoraminieeren.
Daarnaast is er ook het 18O uitregenefect. Bii neerslag al nameliik eerjer 18O isotooen mee
neerslaans omjat je e waarjer iin. Dit efect is sterker hoe lager je temoeratuur.
MIS: Marirgne Isotope Stages (be缵angrirgjgk goed kennen dus)
De MIS geef je correlate aan tussen lanj- ee oo basis dan absolute oujerjommen.
Oceaan: Lanj:
MIS 1 Holoceen
MIS 2s3s4s5a tam j Weichselien
MIS 5e Eemien
MIS 6s7s8 Saalien
Door naar je e tabel te kiiken weet ie welke MIS oujerjom dergeliikbaar met je oujerjom oo het
lanj. MIS 1 in je oceaan heef jus oo het lanj je oujerjom dan het holoceen.
Mirg缵ankovirgtch cyc缵us:
Er iin meerjer milankoditch cyclussen:
- Eccentriciteit: jit is eens oer 100.000 iaar je deranjering dan je elliosdorm dan je aarjbaan
- Obliquiteit: jit is eens oer 41.000 iaars jit is je tlt dan je aarjas
- Precessie: jit is eens oer 19.000-23.000 iaars jit is je richtng dan je aarjas t.o.d. aarjbaan
sei oen tijens oerihelion.
3
