Biologie samenvatting
H11 Regeling intern milieu
11.1 Het interne milieu
Regeling van het interne milieu
- Je lichaam probeert een norm (bijv. 37˚ C) te handhaven.
- Een regelkring wil de norm houden met receptoren en effectoren
- Er is homeostase: het in stand houden van dynamisch evenwicht.
- Een receptor is bijv. het temperatuurzintuig. Als de receptor afwijkende temperatuur
meet dan stuurt het regelcentrum informatie naar effectoren die de afwijking
corrigeren.
- Tijdens sport werken effectoren, zoals zweetklieren en haarvaten in je huid die wijder
worden.
- Dit is negatieve terugkoppeling: afwijking van norm = proces in gang om afwijking
tegen te gaan. (Gewone terugkoppeling gaat het niet per sé dat proces tegen).
Regeling van temperatuur
- Kerntemperatuur: temperatuur in het centrale deel van je lichaam met vitale
organen. Het is belangrijk dat hier de norm wordt aangehouden (enzymreacties
langzamer, denatureren etc.). De hypothalamus bevat receptoren en het
regelcentrum hiervoor.
- Schiltemperatuur varieert met de temperatuur van de omgeving. De receptoren
(apart voor kou en warmte) en het regelcentrum liggen in de huid en de
skeletspieren.
- Als je schiltemperatuur daalt, wordt dit geregistreerd. Zonder maatregelen daalt ook
je kerntemperatuur (onderkoeling = gevolg).
, - Het regelcentrum in de hypothalamus registreert de dalende kerntemperatuur,
effectoren van de kern en schil gaan werken: rillen, klappertanden, kringspieren naar
de huid en spieren vernauwen (minder bloed naar schil meer naar kern minder
warmteverlies) en je haren gaan overeind staan ook wil je bewegen.
- Warm: Bloedvaten verwijden en transpireren.
Koorts
Koorts is een reactie van je lichaam op een infectie. Een hogere lichaamstemperatuur (ook
hogere norm) stimuleert de productie en afgifte van afweerstoffen. Je bent warm maar je
lichaam vertoont dus onderkoelingsverschijnselen.
Een verhoging van de norm voor kerntemperatuur komt door cytokine, gemaakt door witte
bloedcellen.
Interne milieu
Je interne milieu (bloed, weefselvloeistof, lymfe, cytoplasma) mag niet te veel variëren. Het
regelcentrum bevindt zich ook in de hypothalamus.
Actie kost glucose lever maakt door glucagon het glycogeen glucose wat in het bloed
komt. Als je voorraad op is wordt glucose gemaakt uit vetreserves. Dit is gluconeogenese.
Ook regelt het je osmotische waarde (nieren), (C)O2 gehalte, pH en Ca2+.
11.2 Processen in de lever
Bouw en doorbloeding van de lever (BINAS 82D)
De lever zorgt ervoor dat de concentraties in je bloed goed zijn.
- De poortader voert bloed aan vanuit de alvleesklier, milt, maag- en darmkanaal
(verteringsproducten).
- De leverslagader voert O2-rijk bloed aan.
- De lever is verdeeld in groepen cellen met elk eigen aftakkingen van de leverslag- en
poortader: leverlobjes, hierin bevinden zich bloedruimtes: sinusoïden.
- Bloed verlaat een leverlobje via een adertje wat in de leverader en onderste holle
ader komt.
- Galkanalen, tussen levercellen voeren gal uit de leverlobjes via de galgang nar de
galbuis die uitmondt in de twaalfvingerige darm en galblaas.
Koolhydraatstofwisseling en de lever
- Na een maaltijd (koolhydraten) stijgt je glucoseconcentratie (bloedsuikerspiegel) tot
boven de norm.
- Weefsels nemen door insuline glucose op. De glucoseconcentratie daalt.
- In de lever en spiercellen zorgt insuline voor de omzetting van glucose in glycogeen:
glycogenese. Als de voorraad glycogeen gevuld is wordt de resterende glucose vet.
- Tijdens activiteit dissimileren je spieren glucose. Je spiercellen hebben glucose nodig
uit het bloed. Je glucoseconcentratie daalt tot onder de norm. De alvleesklier maakt
glucagon, hierdoor zet de lever glycogeen om in glucose.
- Als de glucose in het bloed en glycogeen uit de lever op zijn wordt glucose uit vetten
en aminozuren gemaakt: gluconeogenese.
H11 Regeling intern milieu
11.1 Het interne milieu
Regeling van het interne milieu
- Je lichaam probeert een norm (bijv. 37˚ C) te handhaven.
- Een regelkring wil de norm houden met receptoren en effectoren
- Er is homeostase: het in stand houden van dynamisch evenwicht.
- Een receptor is bijv. het temperatuurzintuig. Als de receptor afwijkende temperatuur
meet dan stuurt het regelcentrum informatie naar effectoren die de afwijking
corrigeren.
- Tijdens sport werken effectoren, zoals zweetklieren en haarvaten in je huid die wijder
worden.
- Dit is negatieve terugkoppeling: afwijking van norm = proces in gang om afwijking
tegen te gaan. (Gewone terugkoppeling gaat het niet per sé dat proces tegen).
Regeling van temperatuur
- Kerntemperatuur: temperatuur in het centrale deel van je lichaam met vitale
organen. Het is belangrijk dat hier de norm wordt aangehouden (enzymreacties
langzamer, denatureren etc.). De hypothalamus bevat receptoren en het
regelcentrum hiervoor.
- Schiltemperatuur varieert met de temperatuur van de omgeving. De receptoren
(apart voor kou en warmte) en het regelcentrum liggen in de huid en de
skeletspieren.
- Als je schiltemperatuur daalt, wordt dit geregistreerd. Zonder maatregelen daalt ook
je kerntemperatuur (onderkoeling = gevolg).
, - Het regelcentrum in de hypothalamus registreert de dalende kerntemperatuur,
effectoren van de kern en schil gaan werken: rillen, klappertanden, kringspieren naar
de huid en spieren vernauwen (minder bloed naar schil meer naar kern minder
warmteverlies) en je haren gaan overeind staan ook wil je bewegen.
- Warm: Bloedvaten verwijden en transpireren.
Koorts
Koorts is een reactie van je lichaam op een infectie. Een hogere lichaamstemperatuur (ook
hogere norm) stimuleert de productie en afgifte van afweerstoffen. Je bent warm maar je
lichaam vertoont dus onderkoelingsverschijnselen.
Een verhoging van de norm voor kerntemperatuur komt door cytokine, gemaakt door witte
bloedcellen.
Interne milieu
Je interne milieu (bloed, weefselvloeistof, lymfe, cytoplasma) mag niet te veel variëren. Het
regelcentrum bevindt zich ook in de hypothalamus.
Actie kost glucose lever maakt door glucagon het glycogeen glucose wat in het bloed
komt. Als je voorraad op is wordt glucose gemaakt uit vetreserves. Dit is gluconeogenese.
Ook regelt het je osmotische waarde (nieren), (C)O2 gehalte, pH en Ca2+.
11.2 Processen in de lever
Bouw en doorbloeding van de lever (BINAS 82D)
De lever zorgt ervoor dat de concentraties in je bloed goed zijn.
- De poortader voert bloed aan vanuit de alvleesklier, milt, maag- en darmkanaal
(verteringsproducten).
- De leverslagader voert O2-rijk bloed aan.
- De lever is verdeeld in groepen cellen met elk eigen aftakkingen van de leverslag- en
poortader: leverlobjes, hierin bevinden zich bloedruimtes: sinusoïden.
- Bloed verlaat een leverlobje via een adertje wat in de leverader en onderste holle
ader komt.
- Galkanalen, tussen levercellen voeren gal uit de leverlobjes via de galgang nar de
galbuis die uitmondt in de twaalfvingerige darm en galblaas.
Koolhydraatstofwisseling en de lever
- Na een maaltijd (koolhydraten) stijgt je glucoseconcentratie (bloedsuikerspiegel) tot
boven de norm.
- Weefsels nemen door insuline glucose op. De glucoseconcentratie daalt.
- In de lever en spiercellen zorgt insuline voor de omzetting van glucose in glycogeen:
glycogenese. Als de voorraad glycogeen gevuld is wordt de resterende glucose vet.
- Tijdens activiteit dissimileren je spieren glucose. Je spiercellen hebben glucose nodig
uit het bloed. Je glucoseconcentratie daalt tot onder de norm. De alvleesklier maakt
glucagon, hierdoor zet de lever glycogeen om in glucose.
- Als de glucose in het bloed en glycogeen uit de lever op zijn wordt glucose uit vetten
en aminozuren gemaakt: gluconeogenese.
