Samenvatting- hoofdstuk 16 Multiple sclerose en andere demyeliniserende ziekten.
Boek: Neurologie voor verpleegkundige
Blz.: 215 – 223
Demyelinisatie – aantasting van de myelineschede van de zenuwvezels, waardoor
met name in de witte stof van hersenen en ruggenmerg littekens ontstaan, ook wel
een plaque genaamd.
16.1 – Multiple sclerose
Is de meest voorkomende ziekte van het centrale zenuwstelsel bij jonge mensen.
In 95% van de gevallen treden de eerste verschijnselen op tussen het vijftiende en
vijftigste levensjaar, in 70% tussen de twintig en veertig jaar.
Bij vrouwen komt de ziekte iets vaker voor dan bij mannen (2x zo vaak)
In Nederland leidt zo’n 1 op de 1000 aan MS.
16.1.1. – Ziekteverschijnselen
Het wordt weleens de kameleon onder de neurologische ziektebeelden genoemd.
Oogverschijnselen
o In 30% begint MS met een acute blindheid van één oog: neuritis optica.
o Ontstaan in de loop van enkele dagen, vaak voorafgaan door een wat pijnlijk
gevoel in het oog.
o Hierna treedt een ernstig eenzijdige daling van het gezichtsvermogen op.
o Scotoom = uitval van het gezichtsvermogen, met vaak een grillige begrenzing.
o In de loop van een aantal weken treedt herstel van de visus op, soms is er zelf
sprake van een volledige genezing, maar vaak blijft er een gezichtsvelduitval
bestaan die de patiënt zich meestal niet bewust is.
o M.b.v. visual evoked protentials kan, ook wanneer patiënt geen klachten heeft,
het functieverlies van de oogzenuw in de vorm van een vertraagde
zenuwgeleiding worden aangetoond.
o Dubbelzien – is vaak een gevolg van uitval van de vierde hersenzenuw (n.
Abducens).
o Soms komt het verschijnsel van de internucleaire oftalmoplegie voor. (Er
sprake van zwakte (of verlamming) van horizontale oogbewegingen).
Overmatige vermoeidheid
o Een goede verklaring is er niet, soms kan de vermoeidheid wel maanden aan
de ziekte voorafgaan.
Sensibele verschijnselen
o In later stadium klagen over een tintelend gevoel en soms (alleen) over koude,
jeuk of branderige gevoel op verschillende plaatsen in het lichaam.
o Een kenmerkend verschijnsel zijn de paresthesieën in de armen, langs de rug,
soms tot in de benen, die optreden bij het buigen van het hoofd: symptoom
van Lhermitte.
o Bij afwijkingen in het cerebellum ontstaat, meestal in het chronische stadium
van de ziekte, dysartrie, waarbij de woorden langzaam en monotoon worden
uitgesproken en onvoldoende gearticuleerd. = gescandeerde spraak.
o Intentietremor van de arm, waarbij de hand in rust niet of nauwelijks beeft,
maar bij bepaalde doelgerichte bewegingen een grove, ritmische tremor
ontstaat.
o Bij het lopen is de gang onzeker en wijdbeens (verbreed gangspoor).
Boek: Neurologie voor verpleegkundige
Blz.: 215 – 223
Demyelinisatie – aantasting van de myelineschede van de zenuwvezels, waardoor
met name in de witte stof van hersenen en ruggenmerg littekens ontstaan, ook wel
een plaque genaamd.
16.1 – Multiple sclerose
Is de meest voorkomende ziekte van het centrale zenuwstelsel bij jonge mensen.
In 95% van de gevallen treden de eerste verschijnselen op tussen het vijftiende en
vijftigste levensjaar, in 70% tussen de twintig en veertig jaar.
Bij vrouwen komt de ziekte iets vaker voor dan bij mannen (2x zo vaak)
In Nederland leidt zo’n 1 op de 1000 aan MS.
16.1.1. – Ziekteverschijnselen
Het wordt weleens de kameleon onder de neurologische ziektebeelden genoemd.
Oogverschijnselen
o In 30% begint MS met een acute blindheid van één oog: neuritis optica.
o Ontstaan in de loop van enkele dagen, vaak voorafgaan door een wat pijnlijk
gevoel in het oog.
o Hierna treedt een ernstig eenzijdige daling van het gezichtsvermogen op.
o Scotoom = uitval van het gezichtsvermogen, met vaak een grillige begrenzing.
o In de loop van een aantal weken treedt herstel van de visus op, soms is er zelf
sprake van een volledige genezing, maar vaak blijft er een gezichtsvelduitval
bestaan die de patiënt zich meestal niet bewust is.
o M.b.v. visual evoked protentials kan, ook wanneer patiënt geen klachten heeft,
het functieverlies van de oogzenuw in de vorm van een vertraagde
zenuwgeleiding worden aangetoond.
o Dubbelzien – is vaak een gevolg van uitval van de vierde hersenzenuw (n.
Abducens).
o Soms komt het verschijnsel van de internucleaire oftalmoplegie voor. (Er
sprake van zwakte (of verlamming) van horizontale oogbewegingen).
Overmatige vermoeidheid
o Een goede verklaring is er niet, soms kan de vermoeidheid wel maanden aan
de ziekte voorafgaan.
Sensibele verschijnselen
o In later stadium klagen over een tintelend gevoel en soms (alleen) over koude,
jeuk of branderige gevoel op verschillende plaatsen in het lichaam.
o Een kenmerkend verschijnsel zijn de paresthesieën in de armen, langs de rug,
soms tot in de benen, die optreden bij het buigen van het hoofd: symptoom
van Lhermitte.
o Bij afwijkingen in het cerebellum ontstaat, meestal in het chronische stadium
van de ziekte, dysartrie, waarbij de woorden langzaam en monotoon worden
uitgesproken en onvoldoende gearticuleerd. = gescandeerde spraak.
o Intentietremor van de arm, waarbij de hand in rust niet of nauwelijks beeft,
maar bij bepaalde doelgerichte bewegingen een grove, ritmische tremor
ontstaat.
o Bij het lopen is de gang onzeker en wijdbeens (verbreed gangspoor).
