De negatieve gevolgen van het gebruik van
sociale media onder jongeren
LP02 Literatuuronderzoek
Toegepaste psychologie - Capabel Hogeschool
Iris Brunt
november 2023
, Inhoudsopgave
H1 | Inleiding 3
1.1 De aanleiding 3
1.2 De probleemanalyse 3
1.3 De doelstelling 4
1.4 De vraagstelling 4
H2 | Methodologie 5
H3 | Sociale media 6
3.1 De geschiedenis van sociale media 6
3.2 Toepassingen van sociale media 7
3.3 Het gebruik van sociale media 8
H4 | Verslaving 11
4.1 Verslavingsgedrag 11
4.2 Social media verslaving 12
H5 | Geluk 14
5.1 Wat is geluk? 14
5.2 AWeSome 14
5.3 Oxford studie 15
H6 | Zelfbeeld 17
6.1 Wat is zelfbeeld? 17
6.2 Nadia de Vaate 17
H7 | Schoolprestaties 19
7.1 HBSC-onderzoek 19
7.2 Alexander 19
7.3 De Graauw 20
7.4 Overige studies 20
H8 | Conclusie 22
H9 | Bibliografie 25
pagina 2
, H1 | Inleiding
"Sociale media" duidt op een brede categorie van digitale platforms en applicaties die
ontworpen zijn om sociale interactie te ondersteunen. Dit omvat instant messaging (IM)
diensten, die directe communicatie tussen gebruikers mogelijk maken, en social networking
sites (SNS), die het openbare sociale contact faciliteren, zowel anoniem als niet-anoniem.
Deze technologieën spelen een cruciale rol in het vormgeven van de wijze waarop
individuen met elkaar communiceren en netwerken in de digitale ruimte.
1.1 De aanleiding
De afgelopen decennia heeft de opkomst van sociale media een grote verandering
teweeggebracht in de manier waarop mensen communiceren, informatie delen en zichzelf
presenteren aan de buitenwereld, en is social media niet meer weg te denken uit onze
levens. Er worden dagelijks miljarden foto’s en video’s geplaatst op platforms zoals
Facebook, Instagram, Snapchat, Youtube en TikTok. En in vele gevallen zijn deze foto’s en
video’s voor iedereen beschikbaar.
Met wereldwijd miljarden internetgebruikers en de grote stroom van foto’s, video's en
berichten is het dan ook niet gek dat sociale media een grote invloed op verschillende
aspecten van ons leven heeft. Het gebruik van social media heeft in de afgelopen jaren een
enorme groei doorgemaakt en heeft zowel positieve als negatieve invloed op onze
samenleving gehad. Met de opkomst van bewerkingsprogramma's kunnen mensen
tegenwoordig hun foto’s en video’s bewerken, effecten toevoegen en retoucheren,
waaronder ook hun uiterlijk. Hierdoor wordt een vertekend beeld van de werkelijkheid
gecreëerd.
1.2 De probleemanalyse
Het grijpen naar een smartphone uit verveling is een veel voorkomend fenomeen, vooral
om berichten te lezen, zelfs midden in de nacht. Sociale media worden ook vaak ingezet als
afleiding bij taken die uitgesteld worden of als minder aangenaam worden ervaren, zoals
werk, huiswerk, of tijdens het wachten in de file. Dit roept belangrijke vragen op over de
impact van dergelijk gebruik op concentratievermogen, academische prestaties en het
mentale welzijn. Gezien deze potentiële gevolgen is het begrijpelijk dat er zorgen bestaan
over de negatieve effecten van sociale media op jongeren. Dit heeft geleid tot toenemende
aandacht en onderzoek door wetgevers. Opmerkelijk is de aanzienlijke toename in het
gebruik van sociale media in de afgelopen jaren.
pagina 3
sociale media onder jongeren
LP02 Literatuuronderzoek
Toegepaste psychologie - Capabel Hogeschool
Iris Brunt
november 2023
, Inhoudsopgave
H1 | Inleiding 3
1.1 De aanleiding 3
1.2 De probleemanalyse 3
1.3 De doelstelling 4
1.4 De vraagstelling 4
H2 | Methodologie 5
H3 | Sociale media 6
3.1 De geschiedenis van sociale media 6
3.2 Toepassingen van sociale media 7
3.3 Het gebruik van sociale media 8
H4 | Verslaving 11
4.1 Verslavingsgedrag 11
4.2 Social media verslaving 12
H5 | Geluk 14
5.1 Wat is geluk? 14
5.2 AWeSome 14
5.3 Oxford studie 15
H6 | Zelfbeeld 17
6.1 Wat is zelfbeeld? 17
6.2 Nadia de Vaate 17
H7 | Schoolprestaties 19
7.1 HBSC-onderzoek 19
7.2 Alexander 19
7.3 De Graauw 20
7.4 Overige studies 20
H8 | Conclusie 22
H9 | Bibliografie 25
pagina 2
, H1 | Inleiding
"Sociale media" duidt op een brede categorie van digitale platforms en applicaties die
ontworpen zijn om sociale interactie te ondersteunen. Dit omvat instant messaging (IM)
diensten, die directe communicatie tussen gebruikers mogelijk maken, en social networking
sites (SNS), die het openbare sociale contact faciliteren, zowel anoniem als niet-anoniem.
Deze technologieën spelen een cruciale rol in het vormgeven van de wijze waarop
individuen met elkaar communiceren en netwerken in de digitale ruimte.
1.1 De aanleiding
De afgelopen decennia heeft de opkomst van sociale media een grote verandering
teweeggebracht in de manier waarop mensen communiceren, informatie delen en zichzelf
presenteren aan de buitenwereld, en is social media niet meer weg te denken uit onze
levens. Er worden dagelijks miljarden foto’s en video’s geplaatst op platforms zoals
Facebook, Instagram, Snapchat, Youtube en TikTok. En in vele gevallen zijn deze foto’s en
video’s voor iedereen beschikbaar.
Met wereldwijd miljarden internetgebruikers en de grote stroom van foto’s, video's en
berichten is het dan ook niet gek dat sociale media een grote invloed op verschillende
aspecten van ons leven heeft. Het gebruik van social media heeft in de afgelopen jaren een
enorme groei doorgemaakt en heeft zowel positieve als negatieve invloed op onze
samenleving gehad. Met de opkomst van bewerkingsprogramma's kunnen mensen
tegenwoordig hun foto’s en video’s bewerken, effecten toevoegen en retoucheren,
waaronder ook hun uiterlijk. Hierdoor wordt een vertekend beeld van de werkelijkheid
gecreëerd.
1.2 De probleemanalyse
Het grijpen naar een smartphone uit verveling is een veel voorkomend fenomeen, vooral
om berichten te lezen, zelfs midden in de nacht. Sociale media worden ook vaak ingezet als
afleiding bij taken die uitgesteld worden of als minder aangenaam worden ervaren, zoals
werk, huiswerk, of tijdens het wachten in de file. Dit roept belangrijke vragen op over de
impact van dergelijk gebruik op concentratievermogen, academische prestaties en het
mentale welzijn. Gezien deze potentiële gevolgen is het begrijpelijk dat er zorgen bestaan
over de negatieve effecten van sociale media op jongeren. Dit heeft geleid tot toenemende
aandacht en onderzoek door wetgevers. Opmerkelijk is de aanzienlijke toename in het
gebruik van sociale media in de afgelopen jaren.
pagina 3
