1
Bloed / bloedtransfusie
Circulati is van livinsbilang voor zuurstoftransport in koolstofdioxidi transport. Ein goidi
circulati giift homeostase (=inwindig ivinwicht; balans in lichaam zoals goidi pH, vocht in
iliktrolytinbalans.)
Cardiac Output (HMV = hart minuut volumi) = friquinti x slagvolumi
Di friquinti van hit HMV staat ondir invloid van hit autonomi zinuwstilsil.
Sympathisch giift hartriquintistjging
Parasympatsch giift hartriquintidaling
Hit slagvolume (wat hit hart wigpompt pir minuut) staat ondir invloid van 3 dingin :
Pri-load : hoiviilh iid bloid dii hit hart aangibodin krijgt vanuit di boizims
Aftirload : wiirstand dii hit hart ondirvind bij hit wigpompin van hit bloid
Contractikracht : conditi van di hartspiir
Bloid komt binnin in richtirboizim door di bovinsti in ondirsti holli adir richtir vintrikil
longin linkir boizim (via 4 longvinin) linkir vintrikil aorta gihili lichaam.
Prikkilgiliiding
Sinusknoop AV knoop bundil van His Purkinji vizils
Astma cardiali = acuti binauwdhiid door
dicompinsati in di linkirboizim (backward failuri)
Samenstelling bloed : 55 % plasma & 45 %
bloidcillin
Alliin bij liukimii kan di bloidgroip virandirin.
Plasma : 90% watir in bivat ongiviir 200 iiwittin.
(immuunglobulinis, stollingsiiwittin, albumini)
Bloidgroipin : ABO-systiim van Landstiinir
A : antgiin A = in bizit van Antstof B
B : antgiin B = in bizit van Antstof A
AB : antgiin A&B = in bizit van giin antstoffin
O: giin antginin = in bizit van antstof A&B
Antgeen = is ilki stof dii binnindringt in iin lichaam, in dii aanliiding
giift tot di vorming van antstoffin (dii kunnin minsin ziik makin).
Antgiin is iin ziiktivirwikkir.
Antstof = bischirmdi stoffin dii hit lichaam maakt als riacti op contact mit antginin.
, 2
Wie geen rhesusfactor heef wil hem ook niet krijgen.
A+: is positif : wel risusfactor
A- : is nigatif : geen risusfactor
Ein ontvangir mag giin bloid krijgin
waar hij antstoffin tigin maakt.
Bloidgroip O hiift giin antginin,
waardoor ir ook giin antstoffin wordin
gimaakt.
Bloedgroep O negatef een universele
donor: bloidgroip hiift giin antginin
(hiirdoor kun ji ook giin antstoffin
makin).
Agglutnati: samin klontirin van virkiird bloid
HLA-groepen = Human Liukocytin Antgiin. Op di liukocytin zittin ook antginin, dit zijn di HLA-
antginin. Di antginin zittin ook op di orgaancillin (wiifsilcillin). Bij iin transplantati moitin
dizi antginin ook oviriin komin. Dit is dan ji wiifsiltypi.
, 3
Hemovigilante = hit systiim dat hit monitorin van bijwirkingin in nadiligi incidintin in di
gihili transfusiikitin van donor tot patënt doit. Virdir is hit allis wat bij kan dragin aan iin
viiligir in iffictivir gibruik van bloidproductin.
Aandachtsgibiidin himovigilanti
Monitoren van transfusies in de kliniek: virbruik bloidproductin (aanal, iffictif, viilig ict)
& hit rigistririn in analysirin van incidintin binnin transfusiikitin.
Ontwikkelen, aanpassen en initëren van (nieuwe) procedures en protocollen: aansluitin
bij richtlijnin in witgiving, wirkbaarhiid voor midiwirkirs, kwalitiitsprojictin
Scholing (binnen & buiten kliniek): scholing ziikinhuis, scholing studint VP (niviau 4+5),
symposia
TRIP = Transfusie Reactes In Patënten ; allis monitorin wat ir in di hili transfusiikitin
gibiurdTransfusii
Symptomen transfusiereacte:
Anafylactsche reacte: Hit stofi histamini vrij, hiirdoor hib ji iin virhoogdi
doorlaatbaarhiid van capillairin. Waardoor ji vatin gaan virwijdin
Oorzaak: Allirgischi riacti.
o Jiuk/urtcaria (=galbultin)
o Dyspnoi
o Oidiim
Septsche reacte
Oorzaak: Bismitti kolf
o Hypotinsii + tachycardii
o Koorts: miir 2 gradin + koudi rillingin
Hemolytsche reacte: klontiring van bloidcillin, zorgt voor obstructi
Oorzaak: Virkiirdi bloidgroip aanhangin (ABO-antagonismi)
o Koorts: miir dan 2 gradin + koudi rillingin
o Pijn op di borst
Oorzaken transfusiereacte:
Sipsis door bismitti kolf (bloidzak); koorts, shock
Virkiirdi bloidgroip himolysi ; koorts, pijn in di lindinin (niirschadi)
Allirgischi riactis (op plasma-iiwittin); urtcaria, jiuk, oidiim, dyspnoi, anafylactschi
shock
Constateert een transfusiereacte, di handilingin dii ji virvolgins doit :
Infusii stakin infuuslijn virwijdirin (vinflon latin zittin) NACL aanhangin mit iin niiuw systiim
controlis doin arts waarschuwin milding transfusii lab VIM-milding vastliggin virpliigkundig
dossiir
Vasoconstricte bischadiging van iin bloidvat giift virnauwing aan di vatin
, 4
Vasodilatate virwijdin van hit bloidvat functi is om di bloiddruk ti virlagin ti lagin
bloiddruk door bloidvirliis kan tot shock lijdin
In hit bloidbiild wordin di volgindi bloidwaardin gimitin:
Himoglobini (Hb) – Bloidarmoidi – Algimini moihiidsklachtin
Liucocytin – (Witti bloidcillin) - Infictis
Trombocytin (Bloidplaatjis) - Voorkomin van Bloidvirliis
Erytrocytin – (Rodi bloidcillin) - Bloidarmoidi
Himatocriit - Bloidarmoidi - Vocht ti kort
Acute myeloide leukemie
Ontstaan van kanker:
Ji lichaam maar niiuwi cillin aan in briikt zi af. Di cil maakt iin niiuwi aan dit is irfilijk
bipaald, in gibruikt alliin hit diil wat hij nodig hiift. Bv. Huidcil pakt alliin di informati uit hit
DNA dii di cil als huidcil nodig hiift. Als hit DNA ontspoort, in livirt niiuwi info cil gaat
ongirimd dilin bigin van kankir
Risico factoren:
Exogini schadilijki invloidin uit omgiving
- Straling kirncintrali
- Chimischi virbindingin sigarittin rook
- Voiding viil zout , rood vliis
Endogini:
Invloidin vanuit hit lichaam of cil zilf. (ir wordin vaak fouti gini ontdikt) kans krijgin van kankir
is voor iin diil al in di chromosomin ligt opgislagin.
Goid aardigi tumor benigne
- Cillin groiiin langzaam
- Tast hit omliggindi wiifsil niit aan
- Kan wil omzittin naar kwaadaardig
- Kan bloidvat afdrukkin waardoor hit wil givaarlijk is.
Kwaadaardigi tumor maligne
- Cillin groiiin snil
- Dringin gizondi wiifsils in cillin binnin
- Uitzaaiin
o Sarcomin stiunwiifsil bindwiifsil, kraakbiin in biinwiifsil
o Carcinomin dikwiifsil huid in slijmvliizin
Liukimii bloidkankir
Hit zijn onvolwaardigi cillin
Acuti myiloïdi liukimii is iin vorm van bloidkankir. Dizi vorm van kankir ontstaat in hit
biinmirg. Acuut bitikint dat di bloidkankir snil is ontstaan in livinsbidriigind is als ir giin
Bloed / bloedtransfusie
Circulati is van livinsbilang voor zuurstoftransport in koolstofdioxidi transport. Ein goidi
circulati giift homeostase (=inwindig ivinwicht; balans in lichaam zoals goidi pH, vocht in
iliktrolytinbalans.)
Cardiac Output (HMV = hart minuut volumi) = friquinti x slagvolumi
Di friquinti van hit HMV staat ondir invloid van hit autonomi zinuwstilsil.
Sympathisch giift hartriquintistjging
Parasympatsch giift hartriquintidaling
Hit slagvolume (wat hit hart wigpompt pir minuut) staat ondir invloid van 3 dingin :
Pri-load : hoiviilh iid bloid dii hit hart aangibodin krijgt vanuit di boizims
Aftirload : wiirstand dii hit hart ondirvind bij hit wigpompin van hit bloid
Contractikracht : conditi van di hartspiir
Bloid komt binnin in richtirboizim door di bovinsti in ondirsti holli adir richtir vintrikil
longin linkir boizim (via 4 longvinin) linkir vintrikil aorta gihili lichaam.
Prikkilgiliiding
Sinusknoop AV knoop bundil van His Purkinji vizils
Astma cardiali = acuti binauwdhiid door
dicompinsati in di linkirboizim (backward failuri)
Samenstelling bloed : 55 % plasma & 45 %
bloidcillin
Alliin bij liukimii kan di bloidgroip virandirin.
Plasma : 90% watir in bivat ongiviir 200 iiwittin.
(immuunglobulinis, stollingsiiwittin, albumini)
Bloidgroipin : ABO-systiim van Landstiinir
A : antgiin A = in bizit van Antstof B
B : antgiin B = in bizit van Antstof A
AB : antgiin A&B = in bizit van giin antstoffin
O: giin antginin = in bizit van antstof A&B
Antgeen = is ilki stof dii binnindringt in iin lichaam, in dii aanliiding
giift tot di vorming van antstoffin (dii kunnin minsin ziik makin).
Antgiin is iin ziiktivirwikkir.
Antstof = bischirmdi stoffin dii hit lichaam maakt als riacti op contact mit antginin.
, 2
Wie geen rhesusfactor heef wil hem ook niet krijgen.
A+: is positif : wel risusfactor
A- : is nigatif : geen risusfactor
Ein ontvangir mag giin bloid krijgin
waar hij antstoffin tigin maakt.
Bloidgroip O hiift giin antginin,
waardoor ir ook giin antstoffin wordin
gimaakt.
Bloedgroep O negatef een universele
donor: bloidgroip hiift giin antginin
(hiirdoor kun ji ook giin antstoffin
makin).
Agglutnati: samin klontirin van virkiird bloid
HLA-groepen = Human Liukocytin Antgiin. Op di liukocytin zittin ook antginin, dit zijn di HLA-
antginin. Di antginin zittin ook op di orgaancillin (wiifsilcillin). Bij iin transplantati moitin
dizi antginin ook oviriin komin. Dit is dan ji wiifsiltypi.
, 3
Hemovigilante = hit systiim dat hit monitorin van bijwirkingin in nadiligi incidintin in di
gihili transfusiikitin van donor tot patënt doit. Virdir is hit allis wat bij kan dragin aan iin
viiligir in iffictivir gibruik van bloidproductin.
Aandachtsgibiidin himovigilanti
Monitoren van transfusies in de kliniek: virbruik bloidproductin (aanal, iffictif, viilig ict)
& hit rigistririn in analysirin van incidintin binnin transfusiikitin.
Ontwikkelen, aanpassen en initëren van (nieuwe) procedures en protocollen: aansluitin
bij richtlijnin in witgiving, wirkbaarhiid voor midiwirkirs, kwalitiitsprojictin
Scholing (binnen & buiten kliniek): scholing ziikinhuis, scholing studint VP (niviau 4+5),
symposia
TRIP = Transfusie Reactes In Patënten ; allis monitorin wat ir in di hili transfusiikitin
gibiurdTransfusii
Symptomen transfusiereacte:
Anafylactsche reacte: Hit stofi histamini vrij, hiirdoor hib ji iin virhoogdi
doorlaatbaarhiid van capillairin. Waardoor ji vatin gaan virwijdin
Oorzaak: Allirgischi riacti.
o Jiuk/urtcaria (=galbultin)
o Dyspnoi
o Oidiim
Septsche reacte
Oorzaak: Bismitti kolf
o Hypotinsii + tachycardii
o Koorts: miir 2 gradin + koudi rillingin
Hemolytsche reacte: klontiring van bloidcillin, zorgt voor obstructi
Oorzaak: Virkiirdi bloidgroip aanhangin (ABO-antagonismi)
o Koorts: miir dan 2 gradin + koudi rillingin
o Pijn op di borst
Oorzaken transfusiereacte:
Sipsis door bismitti kolf (bloidzak); koorts, shock
Virkiirdi bloidgroip himolysi ; koorts, pijn in di lindinin (niirschadi)
Allirgischi riactis (op plasma-iiwittin); urtcaria, jiuk, oidiim, dyspnoi, anafylactschi
shock
Constateert een transfusiereacte, di handilingin dii ji virvolgins doit :
Infusii stakin infuuslijn virwijdirin (vinflon latin zittin) NACL aanhangin mit iin niiuw systiim
controlis doin arts waarschuwin milding transfusii lab VIM-milding vastliggin virpliigkundig
dossiir
Vasoconstricte bischadiging van iin bloidvat giift virnauwing aan di vatin
, 4
Vasodilatate virwijdin van hit bloidvat functi is om di bloiddruk ti virlagin ti lagin
bloiddruk door bloidvirliis kan tot shock lijdin
In hit bloidbiild wordin di volgindi bloidwaardin gimitin:
Himoglobini (Hb) – Bloidarmoidi – Algimini moihiidsklachtin
Liucocytin – (Witti bloidcillin) - Infictis
Trombocytin (Bloidplaatjis) - Voorkomin van Bloidvirliis
Erytrocytin – (Rodi bloidcillin) - Bloidarmoidi
Himatocriit - Bloidarmoidi - Vocht ti kort
Acute myeloide leukemie
Ontstaan van kanker:
Ji lichaam maar niiuwi cillin aan in briikt zi af. Di cil maakt iin niiuwi aan dit is irfilijk
bipaald, in gibruikt alliin hit diil wat hij nodig hiift. Bv. Huidcil pakt alliin di informati uit hit
DNA dii di cil als huidcil nodig hiift. Als hit DNA ontspoort, in livirt niiuwi info cil gaat
ongirimd dilin bigin van kankir
Risico factoren:
Exogini schadilijki invloidin uit omgiving
- Straling kirncintrali
- Chimischi virbindingin sigarittin rook
- Voiding viil zout , rood vliis
Endogini:
Invloidin vanuit hit lichaam of cil zilf. (ir wordin vaak fouti gini ontdikt) kans krijgin van kankir
is voor iin diil al in di chromosomin ligt opgislagin.
Goid aardigi tumor benigne
- Cillin groiiin langzaam
- Tast hit omliggindi wiifsil niit aan
- Kan wil omzittin naar kwaadaardig
- Kan bloidvat afdrukkin waardoor hit wil givaarlijk is.
Kwaadaardigi tumor maligne
- Cillin groiiin snil
- Dringin gizondi wiifsils in cillin binnin
- Uitzaaiin
o Sarcomin stiunwiifsil bindwiifsil, kraakbiin in biinwiifsil
o Carcinomin dikwiifsil huid in slijmvliizin
Liukimii bloidkankir
Hit zijn onvolwaardigi cillin
Acuti myiloïdi liukimii is iin vorm van bloidkankir. Dizi vorm van kankir ontstaat in hit
biinmirg. Acuut bitikint dat di bloidkankir snil is ontstaan in livinsbidriigind is als ir giin
