Deeltentamen 2 aantekeningen familie en gezin
HC 6A
Hoe onderzoek je of een interventie effectief is?
- Controlegroep
- Voor en na metingen
- Meta-analyse geeft meeste evidentie.
- Random indelen zorgt voor minder bias.
1. Kijken of interventie past bij kind/gezin
2. Randomisatie
3. Interventie toegewezen
4. Follow-up meting
5. Groepen vergelijken.
Piramide van evidentie
1
,Evidence-based werken
- Niet hetzelfde als het gebruiken van evidence-based interventie
- Ervaring professional, unieke situatie van het kind/gezin is essentieel voor het werken
volgens de principes van evidence based werken.
- 3 elementen die samenkomen: wisselwerking tussen: patiënten-voorkeur,
systematisch onderzoek en klinische expertise maakt samen evidence-based
werken.
- Aandeel van klinische expertise heeft nu het grootste invloed.
Richtlijnen
- Bedoeld om professionals makkelijk te maken.
- Kan je toepassen om in de praktijk evidence based te werken.
- 17% gebruikt de richtlijnen regelmatig.
Hoe bepalen clinici welke interventie ze gebruiken? (Studie van Ransom en Robinson)
- Klinische ervaring 60%
- Interventie die past bij theoretische oriëntatie 39%
- Wetenschappelijk onderzoek 39 %
Kritiek op evidence based werken
- Inclusie in RCT komt niet overeen met klinische praktijk
- Rigide (geen ruimte voor individuele verschillen)
- Blind varen op onderzoek (geen ruimte voor inzicht van clinici).
- Geen ruimte voor nieuwere interventies die mogelijk niet zijn onderzocht.
Verklaringen voor biases in perceptie (verbetering te zien, niet veroorzaakt door
interventie).
- Natuurlijk herstel
- Placebo
- Novelty effect (op korte termijn werkt het, op lange termijn niet.)
- Effecten van verschillende interventies lopen door elkaar.
- Client past gedrag aan wanneer het verwacht wordt.
- Effort jusitification (als clinicus veel moeite in iets stopt verwacht je automatisch
meer effect).
Waarom zien we dit als professional niet?
- Professionele blindheid
- Clienttevredenheid aannemen voor effectiviteit.
- We zien graag wat we willen zien.
2
,Veranderingsmodellen
Wat zijn veranderingsmodellen?
- Theory of change: geeft grafisch weer welke verandering wordt verwacht in een
bepaalde situatie en waarom.
- Wat doe je in de interventie (input) --> waar leidt het toe (output)--> wat verandert
dit? (outcome/impact)
Uitdagingen van veranderingsmodellen
- Interventies doorgaans complex
- Wat is de functie van elementen in een handleiding?
- Elementen op niveau van inhoud, vorm en context.
- Losse elementen of interactie tussen elementen.
Artikel Promoting and Protecting Youth Mental Health Through Evidence-Based Prevention
and Treatment (Weisz et al., 2005).
Hedendaagse preventieprogramma’s voor jongeren begonnen in de 19e en begin 20e eeuw.
- Bekijk Figuur 1 in het artikel Promoting and protecting youth mental health
through evidence-based prevention and treatment van Weisz en collega’s (2005) en leg in
eigen woorden uit wat elk type interventie (van ‘health promotion’ tot ‘continuing care’)
betekent.
Jeugd/familie/gemeenschap ringen in het midden omdat: centraliteit van individuele
krachten en ondersteunde sociale verbindingen te benadrukken.
Culturele ring: invloed van etnische en culturele verschillen weer te geven. Daarnaast wordt
effectiviteit van preventie/behandelingsprogramma’s verbeterd als deze rekening houden
met verschillende culturen, normen en waarden.
Buitenste ring: verschillende interventie strategieën beschikbaar voor jongeren, families en
gemeenschappen. Deze strategieën in de bovenste halve cirkel zijn geordend op basis van
meest universele inzetbaarheid. Rechts: de meest specifiek gerichte zoals zeldzame
aandoeningen.
Onderste halve cirkel: geordend naar minst restrictief tot rechts meest restrictief (contexten
waarin programma kan worden uitgevoerd).
3
, Verschillende interventies uitgelegd:
Preventie
Health promotion/positive development : richt zich op gehele bevolking. Doel: krachten te
versterken om risico op latere problematische uitkomsten te verminderen en vooruitzicht op
positieve ontwikkeling te vergroten. Strategieën voor gezondheidsbevordering.
Universal prevention: risicofactoren aanpakken in hele populaties van bijvoorbeeld
jongeren. Zonder proberen te achterhalen welke jongeren een verhoogd risico lopen.
Selectieve preventie: gericht op groepen die een risicofactor delen en interventies opzet
bedoeld om risico tegen te gaan. Gaat niet over eigen probleemgedrag van het kind.
Indicated prevention: bij personen die significante symptomen van een stoornis vertonen
maar niet voldoen aan de diagnostische criteria van de stoornis
Behandelingsinterventies
Time-limited therapy: behandelingen die worden gegeven in één behandelingsperiode.
Meest voorkomende vorm van op bewijs gebaseerde zorg. Grens tussen deze vorm en
indicated prevention is een dunne lijn die in elkaar overlopen.
Enhanced therapy: aanvullende strategieën die zijn ontworpen om het
behandelingsvoordeel te vergroten of uit te breiden in één behandelingsperiode.
Bijvoorbeeld terugvalpreventie; korte sessies om terugval in een stoornis te voorkomen, of
voortzettingstherapie: aanvullende doses behandeling naast het standaard protocol.
Continuing care: meerdere strategieën die over een langere periode worden gebruikt om
effectief leven te ondersteunen bij personen die gediagnosticeerd zijn met aanhoudende
aandoeningen. Zoals: eetstoornissen.
4
HC 6A
Hoe onderzoek je of een interventie effectief is?
- Controlegroep
- Voor en na metingen
- Meta-analyse geeft meeste evidentie.
- Random indelen zorgt voor minder bias.
1. Kijken of interventie past bij kind/gezin
2. Randomisatie
3. Interventie toegewezen
4. Follow-up meting
5. Groepen vergelijken.
Piramide van evidentie
1
,Evidence-based werken
- Niet hetzelfde als het gebruiken van evidence-based interventie
- Ervaring professional, unieke situatie van het kind/gezin is essentieel voor het werken
volgens de principes van evidence based werken.
- 3 elementen die samenkomen: wisselwerking tussen: patiënten-voorkeur,
systematisch onderzoek en klinische expertise maakt samen evidence-based
werken.
- Aandeel van klinische expertise heeft nu het grootste invloed.
Richtlijnen
- Bedoeld om professionals makkelijk te maken.
- Kan je toepassen om in de praktijk evidence based te werken.
- 17% gebruikt de richtlijnen regelmatig.
Hoe bepalen clinici welke interventie ze gebruiken? (Studie van Ransom en Robinson)
- Klinische ervaring 60%
- Interventie die past bij theoretische oriëntatie 39%
- Wetenschappelijk onderzoek 39 %
Kritiek op evidence based werken
- Inclusie in RCT komt niet overeen met klinische praktijk
- Rigide (geen ruimte voor individuele verschillen)
- Blind varen op onderzoek (geen ruimte voor inzicht van clinici).
- Geen ruimte voor nieuwere interventies die mogelijk niet zijn onderzocht.
Verklaringen voor biases in perceptie (verbetering te zien, niet veroorzaakt door
interventie).
- Natuurlijk herstel
- Placebo
- Novelty effect (op korte termijn werkt het, op lange termijn niet.)
- Effecten van verschillende interventies lopen door elkaar.
- Client past gedrag aan wanneer het verwacht wordt.
- Effort jusitification (als clinicus veel moeite in iets stopt verwacht je automatisch
meer effect).
Waarom zien we dit als professional niet?
- Professionele blindheid
- Clienttevredenheid aannemen voor effectiviteit.
- We zien graag wat we willen zien.
2
,Veranderingsmodellen
Wat zijn veranderingsmodellen?
- Theory of change: geeft grafisch weer welke verandering wordt verwacht in een
bepaalde situatie en waarom.
- Wat doe je in de interventie (input) --> waar leidt het toe (output)--> wat verandert
dit? (outcome/impact)
Uitdagingen van veranderingsmodellen
- Interventies doorgaans complex
- Wat is de functie van elementen in een handleiding?
- Elementen op niveau van inhoud, vorm en context.
- Losse elementen of interactie tussen elementen.
Artikel Promoting and Protecting Youth Mental Health Through Evidence-Based Prevention
and Treatment (Weisz et al., 2005).
Hedendaagse preventieprogramma’s voor jongeren begonnen in de 19e en begin 20e eeuw.
- Bekijk Figuur 1 in het artikel Promoting and protecting youth mental health
through evidence-based prevention and treatment van Weisz en collega’s (2005) en leg in
eigen woorden uit wat elk type interventie (van ‘health promotion’ tot ‘continuing care’)
betekent.
Jeugd/familie/gemeenschap ringen in het midden omdat: centraliteit van individuele
krachten en ondersteunde sociale verbindingen te benadrukken.
Culturele ring: invloed van etnische en culturele verschillen weer te geven. Daarnaast wordt
effectiviteit van preventie/behandelingsprogramma’s verbeterd als deze rekening houden
met verschillende culturen, normen en waarden.
Buitenste ring: verschillende interventie strategieën beschikbaar voor jongeren, families en
gemeenschappen. Deze strategieën in de bovenste halve cirkel zijn geordend op basis van
meest universele inzetbaarheid. Rechts: de meest specifiek gerichte zoals zeldzame
aandoeningen.
Onderste halve cirkel: geordend naar minst restrictief tot rechts meest restrictief (contexten
waarin programma kan worden uitgevoerd).
3
, Verschillende interventies uitgelegd:
Preventie
Health promotion/positive development : richt zich op gehele bevolking. Doel: krachten te
versterken om risico op latere problematische uitkomsten te verminderen en vooruitzicht op
positieve ontwikkeling te vergroten. Strategieën voor gezondheidsbevordering.
Universal prevention: risicofactoren aanpakken in hele populaties van bijvoorbeeld
jongeren. Zonder proberen te achterhalen welke jongeren een verhoogd risico lopen.
Selectieve preventie: gericht op groepen die een risicofactor delen en interventies opzet
bedoeld om risico tegen te gaan. Gaat niet over eigen probleemgedrag van het kind.
Indicated prevention: bij personen die significante symptomen van een stoornis vertonen
maar niet voldoen aan de diagnostische criteria van de stoornis
Behandelingsinterventies
Time-limited therapy: behandelingen die worden gegeven in één behandelingsperiode.
Meest voorkomende vorm van op bewijs gebaseerde zorg. Grens tussen deze vorm en
indicated prevention is een dunne lijn die in elkaar overlopen.
Enhanced therapy: aanvullende strategieën die zijn ontworpen om het
behandelingsvoordeel te vergroten of uit te breiden in één behandelingsperiode.
Bijvoorbeeld terugvalpreventie; korte sessies om terugval in een stoornis te voorkomen, of
voortzettingstherapie: aanvullende doses behandeling naast het standaard protocol.
Continuing care: meerdere strategieën die over een langere periode worden gebruikt om
effectief leven te ondersteunen bij personen die gediagnosticeerd zijn met aanhoudende
aandoeningen. Zoals: eetstoornissen.
4
