Hoofdstuk 5. Orgaanstelsels
Hieronder ziet u een overzicht van de verschillende organisatieniveaus van de mens.
De mens : een levend organisme door samenwerkende orgaanstelsels
Orgaanstelsels : opgebouwd uit organen en vervullen één of meerdere afzonderlijk te beschouwen
taken in het organisme.
Organen : opgebouwd uit weefsels
Weefsels : opgebouwd uit cellen met dezelfde functie en bouw
Cellen : kleinste bouwstenen en functionele stofwisselingseenheden van het lichaam.
5.1. Orgaanstelsels en hun functies
In meercellige organismen wordt een onderscheid gemaakt tussen uitwendig milieu en het inwendig
milieu. Het uitwendig milieu is de buitenwereld, maar ook holten die met de buitenwereld in contact
staan. Tot inwendig milieu behoort het weefselvocht (interstitiële vloeistof) rondom de weefselcellen
als ook het bloed en de lymfe.
Elk organisme streeft er altijd naar om de samenstelling van het inwendige milieu constant te houden.
Dit wordt homeostase (stabiele toestand) genoemd. Denk hierbij aan ;
- De lichaamstemperatuur constant houden (37graden Celsius)
- De zuurgraad van het bloed constant houden (pH=7,4)
Een orgaanstelsel is een groep weefsels en organen die op een complexe manier met elkaar samen
werken. Op de grond van de functies van zo’n orgaanstelsel spreken we over functiesystemen.
5.1.1. Transport
Om alle stofwisselingsprocessen goed uit te kunnen voeren, moet elke cel omgeven zijn door een
waterige omgeving. Water speelt hierbij een belangrijke rol.
Het menselijk lichaam bestaat voor 60% uit water. Dat komt, bij een mens van 70 kg, neer op 42 liter.
De verdeling over het lichaam is als volgt :
- In de cellen (intracellulair) 25 liter
- Interstitieel vocht en lymfe 12 liter
- Bloed 5 liter
Lichaamscellen kunnen alleen goed functioneren als hun directe omgeving, de interstitiële vloeistof,
tijdig ververst wordt. Dit gebeurt in het circulatiestelsel. Het circulatiestelsel bestaat uit het
bloedvatenstelsel, lymfevatenstelsel en het afweersysteem.
5 liter bloed ververst 12 liter weefselvocht ververst 25 liter celvocht.
5.1.2. Voedselvoorziening
Het inwendig milieu moet worden voorzien van voedingstoffen, hiervoor moet het bloed die
voedingsstoffen kunnen betrekken uit het uitwendig milieu. Het circulatiestelsel staat daartoe in
contact met een systeem dat voedingsstoffen uit het uitwendig milieu opneemt en geschikt maakt voor
overdracht naar het bloed. Dit gebeurd in het spijsverteringsstelsel dat bestaat uit
spijsverteringskanaal en spijsverteringsklieren.
Hieronder ziet u een overzicht van de verschillende organisatieniveaus van de mens.
De mens : een levend organisme door samenwerkende orgaanstelsels
Orgaanstelsels : opgebouwd uit organen en vervullen één of meerdere afzonderlijk te beschouwen
taken in het organisme.
Organen : opgebouwd uit weefsels
Weefsels : opgebouwd uit cellen met dezelfde functie en bouw
Cellen : kleinste bouwstenen en functionele stofwisselingseenheden van het lichaam.
5.1. Orgaanstelsels en hun functies
In meercellige organismen wordt een onderscheid gemaakt tussen uitwendig milieu en het inwendig
milieu. Het uitwendig milieu is de buitenwereld, maar ook holten die met de buitenwereld in contact
staan. Tot inwendig milieu behoort het weefselvocht (interstitiële vloeistof) rondom de weefselcellen
als ook het bloed en de lymfe.
Elk organisme streeft er altijd naar om de samenstelling van het inwendige milieu constant te houden.
Dit wordt homeostase (stabiele toestand) genoemd. Denk hierbij aan ;
- De lichaamstemperatuur constant houden (37graden Celsius)
- De zuurgraad van het bloed constant houden (pH=7,4)
Een orgaanstelsel is een groep weefsels en organen die op een complexe manier met elkaar samen
werken. Op de grond van de functies van zo’n orgaanstelsel spreken we over functiesystemen.
5.1.1. Transport
Om alle stofwisselingsprocessen goed uit te kunnen voeren, moet elke cel omgeven zijn door een
waterige omgeving. Water speelt hierbij een belangrijke rol.
Het menselijk lichaam bestaat voor 60% uit water. Dat komt, bij een mens van 70 kg, neer op 42 liter.
De verdeling over het lichaam is als volgt :
- In de cellen (intracellulair) 25 liter
- Interstitieel vocht en lymfe 12 liter
- Bloed 5 liter
Lichaamscellen kunnen alleen goed functioneren als hun directe omgeving, de interstitiële vloeistof,
tijdig ververst wordt. Dit gebeurt in het circulatiestelsel. Het circulatiestelsel bestaat uit het
bloedvatenstelsel, lymfevatenstelsel en het afweersysteem.
5 liter bloed ververst 12 liter weefselvocht ververst 25 liter celvocht.
5.1.2. Voedselvoorziening
Het inwendig milieu moet worden voorzien van voedingstoffen, hiervoor moet het bloed die
voedingsstoffen kunnen betrekken uit het uitwendig milieu. Het circulatiestelsel staat daartoe in
contact met een systeem dat voedingsstoffen uit het uitwendig milieu opneemt en geschikt maakt voor
overdracht naar het bloed. Dit gebeurd in het spijsverteringsstelsel dat bestaat uit
spijsverteringskanaal en spijsverteringsklieren.
