Het bbp
Toegevoegde Waarde
Het bruto binnenlands product (bbp) is de totale toegevoegde waarde van alle in een land
geproduceerde goederen en diensten gedurende een bepaalde periode.
Productiefactoren: kapitaal, arbeid, natuur, ondernemerschap (BBP = BBI)
Verschil tussen de omzet en de totale kosten van leveringen van derden noemen we de
toegevoegde waarde.
De beloning voor de inzet van de productiefactoren noemen we primaire inkomens. De som van de
primaire inkomens is gelijk aan de toegevoegde waarde.
Bepalen van het bbp
Objectieve methode
o Optellen van de toegevoegde waarde van bedrijven en de overheid
- Bedrijven: de toegevoegde waarde van bedrijven is gelijk aan het verschil tussen de omzet en
de totale kosten van leveringen van derden.
- De overheid: de toegevoegde waarde van de overheid wordt gelijkgesteld aan de som van de
ambtenarensalarissen. (Aanname omdat er geen marktprijzen zijn voor overheidsproducten)
Subjectieve methode
- Optellen van primaire inkomens: loon, rente, huur, pacht en winst.
- De som van de primaire inkomens wordt ook wel het bruto binnenlands inkomen genoemd.
CBS berekent elk kwartaal het bbp voor Nederland. Maar voor een betere maatstaf voor de welvaart
moet je rekening houden met:
- Het onderscheid tussen nominaal en reëel bbp
- Het bbp per hoofd van de bevolking ten opzichte van het totale bbp
- Negatieve en positieve externe effecten
- Het bestaan van de informele sector
Van bbp naar economische groei
o Het nominale bbp houdt geen rekening met inflatie en de groei van het aantal inwoners van
een land.
o Economische groei wordt daarom vaak gedefinieerd als de verandering van het reële bbp
per hoofd van de bevolking. Hierbij wordt rekening gehouden met de inflatie en met de
bevolkingsomvang.
Inflatie
- Door de inflatie stijgt het nominale bbp terwijl er niet meer wordt geproduceerd
- Het is daarom beter om te kijken naar het reële bbp (de koopkracht van het bbp,
gecorrigeerd voor inflatie)
- Regel: reële verandering van het bbp = nominale verandering van het bbp – inflatie
Bevolkingsomvang
- Het nominale bbp van grote landen is natuurlijk al snel groter dan dat van kleine landen
- Door te kijken naar het bbp per hoofd van de bevolking kun je hiervoor corrigeren
- Overigens houdt het bbp per hoofd geen rekening met het aantal uren dat daarvoor gewerkt
moet worden
, Reken in indexcijfers met: Ric = Nic/Pic x 100
Brede welvaart
Om de welvaart in ruime zin of brede welvaart van een maatschappij te bepalen, moet je naast
materiele welvaart (consumptie van goederen en diensten) rekening houden met alle andere
schaarse middelen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan vrije tijd, het milieu, de leefomgeving veiligheid en
infrastructuur. Maar ook bijvoorbeeld in ongelijkheid in inkomens en vermogens.
Als je naast alle schaarse middelen ook nog rekening houdt met niet-schaarse middelen, zoals liefde
en gezondheid, wordt er gesproken van welzijn.
Bepalen van welvaart in een land
Twee stappen Omschrijving
Stap 1: brede welvaart van een huishouden - Bepaal de brede welvaart van elk
huishouden
o Materiele welvaart: de waarde
van consumptie van goederen
en diensten
o Maar ook de waarde van
bijvoorbeeld vrije tijd, milieu,
ongelijkheid, veiligheid,
leefomgeving, infrastructuur
- Merk op: de welvaart van een
huishouden is subjectief, en daarom
moeilijk te meten.
Stap 2: maatschappelijke welvaart - De welvaart van de hele maatschappij is
de optelsom van de welvaart van alle
huishoudens
- We gaan ervan uit dat alleen
gezinshuishoudens bijdragen aan de
maatschappelijke welvaart,
Ondernemingen dragen indirect bij aan
de welvaart via de winstuitkeringen aan
de huishoudens.
- Twee belangrijke opmerkingen:
o Maatschappelijke welvaart is
subjectief zolang de welvaart
van huishoudens dat is.
o Maatschappelijke welvaart
houdt politieke
waardeoordelen in over
ongelijkheid (wiens welvaart
weegt het zwaarste in de
optelling van welvaart van
huishoudens) en bijvoorbeeld
de waarde van collectieve
goederen (zoals dijken en
rechtspraak).
Toegevoegde Waarde
Het bruto binnenlands product (bbp) is de totale toegevoegde waarde van alle in een land
geproduceerde goederen en diensten gedurende een bepaalde periode.
Productiefactoren: kapitaal, arbeid, natuur, ondernemerschap (BBP = BBI)
Verschil tussen de omzet en de totale kosten van leveringen van derden noemen we de
toegevoegde waarde.
De beloning voor de inzet van de productiefactoren noemen we primaire inkomens. De som van de
primaire inkomens is gelijk aan de toegevoegde waarde.
Bepalen van het bbp
Objectieve methode
o Optellen van de toegevoegde waarde van bedrijven en de overheid
- Bedrijven: de toegevoegde waarde van bedrijven is gelijk aan het verschil tussen de omzet en
de totale kosten van leveringen van derden.
- De overheid: de toegevoegde waarde van de overheid wordt gelijkgesteld aan de som van de
ambtenarensalarissen. (Aanname omdat er geen marktprijzen zijn voor overheidsproducten)
Subjectieve methode
- Optellen van primaire inkomens: loon, rente, huur, pacht en winst.
- De som van de primaire inkomens wordt ook wel het bruto binnenlands inkomen genoemd.
CBS berekent elk kwartaal het bbp voor Nederland. Maar voor een betere maatstaf voor de welvaart
moet je rekening houden met:
- Het onderscheid tussen nominaal en reëel bbp
- Het bbp per hoofd van de bevolking ten opzichte van het totale bbp
- Negatieve en positieve externe effecten
- Het bestaan van de informele sector
Van bbp naar economische groei
o Het nominale bbp houdt geen rekening met inflatie en de groei van het aantal inwoners van
een land.
o Economische groei wordt daarom vaak gedefinieerd als de verandering van het reële bbp
per hoofd van de bevolking. Hierbij wordt rekening gehouden met de inflatie en met de
bevolkingsomvang.
Inflatie
- Door de inflatie stijgt het nominale bbp terwijl er niet meer wordt geproduceerd
- Het is daarom beter om te kijken naar het reële bbp (de koopkracht van het bbp,
gecorrigeerd voor inflatie)
- Regel: reële verandering van het bbp = nominale verandering van het bbp – inflatie
Bevolkingsomvang
- Het nominale bbp van grote landen is natuurlijk al snel groter dan dat van kleine landen
- Door te kijken naar het bbp per hoofd van de bevolking kun je hiervoor corrigeren
- Overigens houdt het bbp per hoofd geen rekening met het aantal uren dat daarvoor gewerkt
moet worden
, Reken in indexcijfers met: Ric = Nic/Pic x 100
Brede welvaart
Om de welvaart in ruime zin of brede welvaart van een maatschappij te bepalen, moet je naast
materiele welvaart (consumptie van goederen en diensten) rekening houden met alle andere
schaarse middelen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan vrije tijd, het milieu, de leefomgeving veiligheid en
infrastructuur. Maar ook bijvoorbeeld in ongelijkheid in inkomens en vermogens.
Als je naast alle schaarse middelen ook nog rekening houdt met niet-schaarse middelen, zoals liefde
en gezondheid, wordt er gesproken van welzijn.
Bepalen van welvaart in een land
Twee stappen Omschrijving
Stap 1: brede welvaart van een huishouden - Bepaal de brede welvaart van elk
huishouden
o Materiele welvaart: de waarde
van consumptie van goederen
en diensten
o Maar ook de waarde van
bijvoorbeeld vrije tijd, milieu,
ongelijkheid, veiligheid,
leefomgeving, infrastructuur
- Merk op: de welvaart van een
huishouden is subjectief, en daarom
moeilijk te meten.
Stap 2: maatschappelijke welvaart - De welvaart van de hele maatschappij is
de optelsom van de welvaart van alle
huishoudens
- We gaan ervan uit dat alleen
gezinshuishoudens bijdragen aan de
maatschappelijke welvaart,
Ondernemingen dragen indirect bij aan
de welvaart via de winstuitkeringen aan
de huishoudens.
- Twee belangrijke opmerkingen:
o Maatschappelijke welvaart is
subjectief zolang de welvaart
van huishoudens dat is.
o Maatschappelijke welvaart
houdt politieke
waardeoordelen in over
ongelijkheid (wiens welvaart
weegt het zwaarste in de
optelling van welvaart van
huishoudens) en bijvoorbeeld
de waarde van collectieve
goederen (zoals dijken en
rechtspraak).
