Janssen et al, Professionele docenten opleiden: een opleidingsvisie (2008)
- 5. Drie aspecten staan daarbij centraal: expertise, leren en de professionele
identiteit
- Expertdocenten hebben routines ontwikkeld voor terugkerende taken die
noodzakelijk zijn voor het realiseren van hun doelen.
- Experts beschikken bovendien over een uitgebreide domeinspecifieke kennisbasis.
- Ervaring is een belangrijke factor bij ontwikkeling van expertise.
- 6. Een docent dient dan ook niet alleen zijn praktijkregels te kunnen expliciteren,
maar moet ook aan kunnen geven waarom deze werken (onder verwijzing naar
verklarende theoretische principes).
- (Bereiter & Scardamalia, 1993; Bransford et al., 2005). Terwijl routine experts zich
dus vooral ontwikkelen op de dimensie van routinevorming, zijn lerende experts
dus zowel gericht op routinevorming als vernieuwing.
- Om een dergelijke leerroute te kunnen realiseren dient de docent in staat en bereid
te zijn tot betekenisgericht leren. Dit betekent dat een docent op basis van grondig
begrip van de situatie en gebruikmakend van relevante theorie zijn handelen
uitbreidt, bijstelt en nieuwe handelingen uitprobeert
o Reflectie tijdens het leerproces
- 7. Professionele identiteit kan dan worden gezien als een antwoord op de vragen:
Wat ben ik voor een docent op dit moment en wat voor docent wil ik worden?
- We willen docenten helpen bij het zoeken naar een beroepsinvulling die past bij de
persoon en context.
- 8. Wanneer beide worden gerealiseerd spreken we van een persoonlijke optimale
leerroute. Dit is een leerroute waarin de docent stapsgewijs routines vormt en
vernieuwt in een richting die past bij wat hij wil en kan en die past in de context.
- Voorwaarden hiervoor
o Praktijkervaring opdoen
o Betekenisgericht leren
o Theoretische inzichten gebruiken
o Individualiseren
o Leren van elkaar
- De bestaande stappenplannen verdienen ons inziens op drie punten nadere
aanvulling: (1) meer aandacht voor leren van succeservaringen (2) meer aandacht
voor modellen als verbindende schakel tussen theorie en praktijk; (3) meer
aandacht voor verheldering van de persoonlijke aspecten van praktijkkennis ten
behoeve van de planning van persoonlijke optimale leerroutes
- 10. Modellen moeten aan de volgende eisen voldoen:
o heeft betrekking op een belangrijk aspect van het docentschap; laat niet
alleen zien waar keuzen moeten worden gemaakt, maar biedt ook
keuzemogelijkheden aan.
- 5. Drie aspecten staan daarbij centraal: expertise, leren en de professionele
identiteit
- Expertdocenten hebben routines ontwikkeld voor terugkerende taken die
noodzakelijk zijn voor het realiseren van hun doelen.
- Experts beschikken bovendien over een uitgebreide domeinspecifieke kennisbasis.
- Ervaring is een belangrijke factor bij ontwikkeling van expertise.
- 6. Een docent dient dan ook niet alleen zijn praktijkregels te kunnen expliciteren,
maar moet ook aan kunnen geven waarom deze werken (onder verwijzing naar
verklarende theoretische principes).
- (Bereiter & Scardamalia, 1993; Bransford et al., 2005). Terwijl routine experts zich
dus vooral ontwikkelen op de dimensie van routinevorming, zijn lerende experts
dus zowel gericht op routinevorming als vernieuwing.
- Om een dergelijke leerroute te kunnen realiseren dient de docent in staat en bereid
te zijn tot betekenisgericht leren. Dit betekent dat een docent op basis van grondig
begrip van de situatie en gebruikmakend van relevante theorie zijn handelen
uitbreidt, bijstelt en nieuwe handelingen uitprobeert
o Reflectie tijdens het leerproces
- 7. Professionele identiteit kan dan worden gezien als een antwoord op de vragen:
Wat ben ik voor een docent op dit moment en wat voor docent wil ik worden?
- We willen docenten helpen bij het zoeken naar een beroepsinvulling die past bij de
persoon en context.
- 8. Wanneer beide worden gerealiseerd spreken we van een persoonlijke optimale
leerroute. Dit is een leerroute waarin de docent stapsgewijs routines vormt en
vernieuwt in een richting die past bij wat hij wil en kan en die past in de context.
- Voorwaarden hiervoor
o Praktijkervaring opdoen
o Betekenisgericht leren
o Theoretische inzichten gebruiken
o Individualiseren
o Leren van elkaar
- De bestaande stappenplannen verdienen ons inziens op drie punten nadere
aanvulling: (1) meer aandacht voor leren van succeservaringen (2) meer aandacht
voor modellen als verbindende schakel tussen theorie en praktijk; (3) meer
aandacht voor verheldering van de persoonlijke aspecten van praktijkkennis ten
behoeve van de planning van persoonlijke optimale leerroutes
- 10. Modellen moeten aan de volgende eisen voldoen:
o heeft betrekking op een belangrijk aspect van het docentschap; laat niet
alleen zien waar keuzen moeten worden gemaakt, maar biedt ook
keuzemogelijkheden aan.
