Sociale psychologie – Les 10
10.1 Sociale beïnvloeding
10.2 Afhankelijkheid en macht
Sociale beïnvloeding heeft te maken met deze 2 begrippen. Doordat er sprake is van
afhankelijkheid kan er beïnvloeding plaatsvinden.
Informatie afhankelijkheid – Een tekort aan informatie leidt tot cognitief greep tekort (we
snappen het niet meer); ik weet het niet dus de ander weet het wellicht beter.
Effectafhankelijkheid – We worden liever beloond dan gestraft, we zien graag onze waardes
bevredigd worden. Als je erkenning belangrijk vindt, wil je erkenning krijgen (lees: word je
afhankelijk van erkenning)
Macht kent verschillende vormen, het is een contextbegrip.
Dwang – Sterkste vorm van macht, die duidelijk wordt geuit. Je wordt gedwongen te doen
wat er van je wordt gevraagd.
Gezag – gezag moet je verdienen is een oude wijsheid. De minder machtige partij erkent de
macht en accepteert deze door ernaar te handelen. De een kan gezag ervaren als dwang en
de ander als gezag, het heeft te maken met je norm van rechtvaardigheid.
, Manipulatie – Het is een soort onzichtbare vorm van macht, verdekte macht. Door
informatie weg te laten of door valse informatie te verstrekken of door in te spelen op
gevoelens wordt invloed uitgeoefend.
Bij het uitoefenen van macht wordt vaak gebruik gemaakt van:
Sancties – Beloningen of straffen die staan op het wel of niet uitvoeren van gewenst of
gevraagd gedrag.
Overtuigingskracht – wanneer je dit gebruikt, maak je gebruik van de rede. Je daagt iemand
uit om zijn verstand te gebruiken. Je maakt duidelijk dat het logisch is om te volgen en dat
het domme zet zou zijn om dat niet te doen.
Er zijn verschillende middelen die worden gebruikt bij sancties of overtuigingskracht.
Economische middelen – Financiële middelen om macht uit te oefenen. Een salarisverhoging
of uitkering van een bonus.
Fysieke middelen – lichamelijke krachten, de aai over de bol of klap om de oren
Informationele middelen – betreffen de kennis, wat weer nodig is bij overtuigingskracht.
Mensen die over meer informatie beschikken hebben vaak meer macht.
Deskundigheidsmiddelen – deze middelen betreffen de vaardigheden. Als iemand kan laten
zien dat hij een bepaalde discipline beheerst, draagt dat ook bij aan overtuigingskracht.
Relationele middelen – het vermogen om goede betrekkingen of relaties op te bouwen
maakt je krachtiger en machtiger. Mensen zijn eerder bereid om iemand te volgen waar ze
zich goed bij voelen dan iemand waar ze afstand bij ervaren.
10.3 Conformeren
Sociale beïnvloeding kan op een directe en indirecte manier plaatsvinden. Bij directe
beïnvloeding betreft het een duidelijk waarneembare poging, bij indirecte beïnvloeding zijn
er echter geen duidelijk aanwijsbare personen of geschreven berichten die je de weg wijzen
of willen beïnvloeden. Mensen lijken een soort radar te hebben om hun gedragingen aan te
passen aan onuitgesproken normen. Deze aanpassingskwaliteit noemen we conformeren.
Conformeren – eenzelfde gedragslijn volgen of standpunt innemen.
Waar komt de neiging tot conformeren eigenlijk vandaag?
- Wanneer we te weinig informatie hebben om te komen tot een goede beslissing.
- Wanneer de anderen uit de groep het sterk eens lijken te zijn en de neuzen dezelfde
kant op staan.
- Wanneer we bij de groep horen of willen horen en dus de groep belangrijk voor ons
is.
10.1 Sociale beïnvloeding
10.2 Afhankelijkheid en macht
Sociale beïnvloeding heeft te maken met deze 2 begrippen. Doordat er sprake is van
afhankelijkheid kan er beïnvloeding plaatsvinden.
Informatie afhankelijkheid – Een tekort aan informatie leidt tot cognitief greep tekort (we
snappen het niet meer); ik weet het niet dus de ander weet het wellicht beter.
Effectafhankelijkheid – We worden liever beloond dan gestraft, we zien graag onze waardes
bevredigd worden. Als je erkenning belangrijk vindt, wil je erkenning krijgen (lees: word je
afhankelijk van erkenning)
Macht kent verschillende vormen, het is een contextbegrip.
Dwang – Sterkste vorm van macht, die duidelijk wordt geuit. Je wordt gedwongen te doen
wat er van je wordt gevraagd.
Gezag – gezag moet je verdienen is een oude wijsheid. De minder machtige partij erkent de
macht en accepteert deze door ernaar te handelen. De een kan gezag ervaren als dwang en
de ander als gezag, het heeft te maken met je norm van rechtvaardigheid.
, Manipulatie – Het is een soort onzichtbare vorm van macht, verdekte macht. Door
informatie weg te laten of door valse informatie te verstrekken of door in te spelen op
gevoelens wordt invloed uitgeoefend.
Bij het uitoefenen van macht wordt vaak gebruik gemaakt van:
Sancties – Beloningen of straffen die staan op het wel of niet uitvoeren van gewenst of
gevraagd gedrag.
Overtuigingskracht – wanneer je dit gebruikt, maak je gebruik van de rede. Je daagt iemand
uit om zijn verstand te gebruiken. Je maakt duidelijk dat het logisch is om te volgen en dat
het domme zet zou zijn om dat niet te doen.
Er zijn verschillende middelen die worden gebruikt bij sancties of overtuigingskracht.
Economische middelen – Financiële middelen om macht uit te oefenen. Een salarisverhoging
of uitkering van een bonus.
Fysieke middelen – lichamelijke krachten, de aai over de bol of klap om de oren
Informationele middelen – betreffen de kennis, wat weer nodig is bij overtuigingskracht.
Mensen die over meer informatie beschikken hebben vaak meer macht.
Deskundigheidsmiddelen – deze middelen betreffen de vaardigheden. Als iemand kan laten
zien dat hij een bepaalde discipline beheerst, draagt dat ook bij aan overtuigingskracht.
Relationele middelen – het vermogen om goede betrekkingen of relaties op te bouwen
maakt je krachtiger en machtiger. Mensen zijn eerder bereid om iemand te volgen waar ze
zich goed bij voelen dan iemand waar ze afstand bij ervaren.
10.3 Conformeren
Sociale beïnvloeding kan op een directe en indirecte manier plaatsvinden. Bij directe
beïnvloeding betreft het een duidelijk waarneembare poging, bij indirecte beïnvloeding zijn
er echter geen duidelijk aanwijsbare personen of geschreven berichten die je de weg wijzen
of willen beïnvloeden. Mensen lijken een soort radar te hebben om hun gedragingen aan te
passen aan onuitgesproken normen. Deze aanpassingskwaliteit noemen we conformeren.
Conformeren – eenzelfde gedragslijn volgen of standpunt innemen.
Waar komt de neiging tot conformeren eigenlijk vandaag?
- Wanneer we te weinig informatie hebben om te komen tot een goede beslissing.
- Wanneer de anderen uit de groep het sterk eens lijken te zijn en de neuzen dezelfde
kant op staan.
- Wanneer we bij de groep horen of willen horen en dus de groep belangrijk voor ons
is.
