Opvoeden binnen het gezin Pedagogiek
Pedagogiek HC1&2
Wat doet een pedagoog voor de maatschappij?
"Voorop staat dat ik van alle werkende mensen de leraren beschouw als de meest noodzakelijke, de meest
heldhaftige, de meest grootmoedige en meest schavende van allen die zich dagelijks inspannen om in de
behoeften van een democratische samenleving te voorzien."
● Opvoeden is doen; stage; in de praktijk met een kind voor je neus
● Erover nadenken is moet ook(vanzelf); het kind doet iets onverwachts; heb ik het juiste gedaan?
○ Opvoeden moet je doen, maar erover nadenken is noodzakelijk
● Professional heeft de kennis over ontwikkeling van kinderen
● Kennis moeten kunnen gebruiken; dit weet ik (misschien geen keiharde waarheid); wel
verantwoordelijk opstellen
● Opvoeding goed laten verlopen --> kennis ten dienste van het opvoeden; kennis nodig
○ Bestuderen deze kennis
Kortom: zonder ons verstand zullen wij geen pedagoog zijn
"Pedagogen die niet kunnen denken, die niet weten wat begrippen en concepten zijn en kunnen doen in de
praktijk, zullen niet zien wat ze zouden kunnen doen en niet doen wat ze zouden kunnen doen."
Pedagogiek
→ Nadenken en vinden; voortkomen uit wie je bent; je geschiedenis; vinden wat je vind (waarde geladen
opvattingen)
Literatuur HC 1&2
- Malschaert, H., & Traas. M. (2015).
- Basisboek opvoeding: Theorie en praktijk. Amersfoort: Th. Meulenhoff H1: wat is opvoeding?
● Iedere alinea van ieder artikel kan gevraagd worden!
Hoe studeren?
● Lesdoelen HC 1,2 en WC 1
○ Kennis 3 niveau's (theorie/visie/praktijk) en beargumenteren welke niveaus zichtbaar
zijn in een gezinssituatie
○ Kennis verschillende pedagogische visie en kan beargumenteren welke elementen
WAT IS EEN GOEDE OPVOEDING (John Watson)
"Behandel baby's alsof ze jonge volwassenen zijn. Kleed en was ze met zorg en aandacht. Laat je gedrag altijd
objectief en vriendelijk resoluut zijn. Knuffel en zoen ze nooit, laat ze nooit op schoot zitten. Als het echt moet,
kus ze dan eenmaal op het voorhoofd."
Je doet het omgekeerde juist; ik ben er wel (hechtingsproces)
, Pedagogiek
- Denken en vooral doen; het is inspireren door denkbeelden van anderen en jezelf(zelf onderzoeken);
nederige houding dat je het zelf ook niet weet(vragen!)
Een pedagogische visie
● Wat vind jij?
● Wat vinden deskundigen?
Elementen van een pedagogische visie
● Kindbeeld
○ houdt ons bezig; ideeën over het kind; w at kan een kind; hoe ontwikkelt het kind zich (baby
anders dan adolescent/jongen en meisje); uniek; kun je je wil opleggen?
○ je ontkomt niet aan contact met kinderen, iedere kind is anders
○ object (moet naar jou luisteren)
○ subject (gesprekspartner); interactief; wederkerig
○ Fantasierijk/speels/impulsief
● Opvoedingsdoelen; (zie 1.4 samenvatting)
○ Opvoeding is intentioneel; wat bereiken?
○ Opvattingen over wat de opvoeder nastreeft; wat het kind moet zijn/worden
■ individuele doelen / sociale- maatschappelijke doelen
○ Wat geven we door aan kinderen; aanpassen
● Opvoedingsmiddelen
○ handeling of actie die een ouder doet
● Visie op de pedagogische relatie = voorwaarde; basis opvoeding
○ Ideeën over hoe de relatie tussen opvoeder en kind eruit zou moeten zien
○ Ideeën over wat een opvoeder is; zou moeten doen (opvoedersbeeld)
○ Gaat verder dan het leggen van contact; gaat over een band die je met de kinderen opbouwt
○ Je betrokkenheid / gezag (ontlenen positie) /
→ Voorbeelden opvoedingsrelatie = wederzijds respect/liefde/betrokkenheid
Opvoedingsvoorwaarden = omstandigheden/condities die door opvoeders worden geschapen
- veiligheid/uitdaging/echtheid
- Context (school/gezin)
Opvoedingsmiddelen = waar de voorwaarden intentioneel worden gebruikt om bepaalde doelen te bereiken
- regels/vrijheid/straffen en belonen/praten en negeren/sporten doen/horizon verbreden
Drie niveaus van opvoeding
● Niveau praktijk
○ handelen v an de opvoeder; iets doen; relatie aangaan; ja of nee; kunst van het opvoeden
○ Gedrag dat kinderen/opvoeders vertonen in de praktijk (school/gezin etc)
○ Geïnformeerd en weloverwogen te werk te gaan; duidelijk voor anderen waarom we
iets doen; verantwoording afleggen waarom je iets doet/en wat je doet
● Niveau visie
○ opvattingen/denkbeelden over opvoeding en ontwikkeling; handelen worden hierdoor
gestuurd; door hoe je bent opgevoed; in welke context je leeft
○ Normen en waarden eigen maken/zichzelf ontwikkelen tot unieke zelfstandige
individuen?
○ ons persoonlijke element uit de opvoeding; jij bent het instrument
○ wie ben je/wat wil je/wat kun je
● Niveau theorie
○ toepassen van (wetenschaps)theorie; kennis toepassen; kunde van het opvoeden
○ “universeel”; algemene generaliseerbare kennis
Pedagogiek HC1&2
Wat doet een pedagoog voor de maatschappij?
"Voorop staat dat ik van alle werkende mensen de leraren beschouw als de meest noodzakelijke, de meest
heldhaftige, de meest grootmoedige en meest schavende van allen die zich dagelijks inspannen om in de
behoeften van een democratische samenleving te voorzien."
● Opvoeden is doen; stage; in de praktijk met een kind voor je neus
● Erover nadenken is moet ook(vanzelf); het kind doet iets onverwachts; heb ik het juiste gedaan?
○ Opvoeden moet je doen, maar erover nadenken is noodzakelijk
● Professional heeft de kennis over ontwikkeling van kinderen
● Kennis moeten kunnen gebruiken; dit weet ik (misschien geen keiharde waarheid); wel
verantwoordelijk opstellen
● Opvoeding goed laten verlopen --> kennis ten dienste van het opvoeden; kennis nodig
○ Bestuderen deze kennis
Kortom: zonder ons verstand zullen wij geen pedagoog zijn
"Pedagogen die niet kunnen denken, die niet weten wat begrippen en concepten zijn en kunnen doen in de
praktijk, zullen niet zien wat ze zouden kunnen doen en niet doen wat ze zouden kunnen doen."
Pedagogiek
→ Nadenken en vinden; voortkomen uit wie je bent; je geschiedenis; vinden wat je vind (waarde geladen
opvattingen)
Literatuur HC 1&2
- Malschaert, H., & Traas. M. (2015).
- Basisboek opvoeding: Theorie en praktijk. Amersfoort: Th. Meulenhoff H1: wat is opvoeding?
● Iedere alinea van ieder artikel kan gevraagd worden!
Hoe studeren?
● Lesdoelen HC 1,2 en WC 1
○ Kennis 3 niveau's (theorie/visie/praktijk) en beargumenteren welke niveaus zichtbaar
zijn in een gezinssituatie
○ Kennis verschillende pedagogische visie en kan beargumenteren welke elementen
WAT IS EEN GOEDE OPVOEDING (John Watson)
"Behandel baby's alsof ze jonge volwassenen zijn. Kleed en was ze met zorg en aandacht. Laat je gedrag altijd
objectief en vriendelijk resoluut zijn. Knuffel en zoen ze nooit, laat ze nooit op schoot zitten. Als het echt moet,
kus ze dan eenmaal op het voorhoofd."
Je doet het omgekeerde juist; ik ben er wel (hechtingsproces)
, Pedagogiek
- Denken en vooral doen; het is inspireren door denkbeelden van anderen en jezelf(zelf onderzoeken);
nederige houding dat je het zelf ook niet weet(vragen!)
Een pedagogische visie
● Wat vind jij?
● Wat vinden deskundigen?
Elementen van een pedagogische visie
● Kindbeeld
○ houdt ons bezig; ideeën over het kind; w at kan een kind; hoe ontwikkelt het kind zich (baby
anders dan adolescent/jongen en meisje); uniek; kun je je wil opleggen?
○ je ontkomt niet aan contact met kinderen, iedere kind is anders
○ object (moet naar jou luisteren)
○ subject (gesprekspartner); interactief; wederkerig
○ Fantasierijk/speels/impulsief
● Opvoedingsdoelen; (zie 1.4 samenvatting)
○ Opvoeding is intentioneel; wat bereiken?
○ Opvattingen over wat de opvoeder nastreeft; wat het kind moet zijn/worden
■ individuele doelen / sociale- maatschappelijke doelen
○ Wat geven we door aan kinderen; aanpassen
● Opvoedingsmiddelen
○ handeling of actie die een ouder doet
● Visie op de pedagogische relatie = voorwaarde; basis opvoeding
○ Ideeën over hoe de relatie tussen opvoeder en kind eruit zou moeten zien
○ Ideeën over wat een opvoeder is; zou moeten doen (opvoedersbeeld)
○ Gaat verder dan het leggen van contact; gaat over een band die je met de kinderen opbouwt
○ Je betrokkenheid / gezag (ontlenen positie) /
→ Voorbeelden opvoedingsrelatie = wederzijds respect/liefde/betrokkenheid
Opvoedingsvoorwaarden = omstandigheden/condities die door opvoeders worden geschapen
- veiligheid/uitdaging/echtheid
- Context (school/gezin)
Opvoedingsmiddelen = waar de voorwaarden intentioneel worden gebruikt om bepaalde doelen te bereiken
- regels/vrijheid/straffen en belonen/praten en negeren/sporten doen/horizon verbreden
Drie niveaus van opvoeding
● Niveau praktijk
○ handelen v an de opvoeder; iets doen; relatie aangaan; ja of nee; kunst van het opvoeden
○ Gedrag dat kinderen/opvoeders vertonen in de praktijk (school/gezin etc)
○ Geïnformeerd en weloverwogen te werk te gaan; duidelijk voor anderen waarom we
iets doen; verantwoording afleggen waarom je iets doet/en wat je doet
● Niveau visie
○ opvattingen/denkbeelden over opvoeding en ontwikkeling; handelen worden hierdoor
gestuurd; door hoe je bent opgevoed; in welke context je leeft
○ Normen en waarden eigen maken/zichzelf ontwikkelen tot unieke zelfstandige
individuen?
○ ons persoonlijke element uit de opvoeding; jij bent het instrument
○ wie ben je/wat wil je/wat kun je
● Niveau theorie
○ toepassen van (wetenschaps)theorie; kennis toepassen; kunde van het opvoeden
○ “universeel”; algemene generaliseerbare kennis
