Opgave 1 Koopkracht en winst
Inflatie heeft gevolg voor de koopkracht. In de onderstaande tekst ontbreekt een aan aantal woorden.
Inflatie is ongunstig voor de ontwikkeling van de koopkracht, als de procentuele stijging van de tonen
...(1)... is dan de de procentuele stijging van de prijzen. Als het rentepercentage op een spaarrekening
bij de bank ...(2)... is dan het inflatiepercentage, is het ongunstig om te sparen, omdat de ...(3)... waarde
van het spaargeld daalt.
Gevraagd
Welke woorden moeten op de lege plekken worden ingevuld? Kies uit:
bij (1): groter / kleiner
bij (2): hoger / lager
bij (3): nominale reéle
In een land gelden voor 2017 de wegingsfactoren en prijsindices (2016 = 1 OO) volgens bron 1.
Bron 1 Wegingsfactoren en prijsindices (2016 100)
Goederencategorie Wegingsfactoren prijsindices 2017
Voedingsmiddelen 0,24 105,0
Wonen 0,22 105,7
Medische verzorging 0,15 107,2
Ontspanning 0,20 111,8
Overige 0,19 101,6
b Bereken de consumentenprijsindex in 2017 (2016-100) in een decimaal.
Stel dat een gezin een kleiner deel van het besteedbaar inkomen aan ontspanning uitgeeft dan het
gemiddelde gezin waarop bron 1 is gebaseerd.
C Stijgen de kosten van levensonderhoud voor dit gezin in 2017 dan meer of minder dan voor
het gemiddelde gezin? Leg je antwoord uit.
Inflatie kan op verschillende manieren invloed hebben op de winst van bedrijven, want inflatie kan
worden veroorzaakt door hogere bestedingen, maar ook door hogere kosten.
d Leg uit op welke manier inflatie een positief gevolg kan hebben voor de winst van bedrijven?
Leg uit op welke manier inflatie een negatief gevolg kan nebben voor de winst van bedrijven?
Opgave 2 Hoe komt dat toch?
Chili heeft de grootste kopermijnen ter wereld. Een aardbeving met een kracht van 8,7 op de schaal van
Richter heeft in Chili schade aangericht aan de kopermijnen. Dat veroorzaakt importinftatie in
Nederland.
a Beschrijf op welke manier de aardbeving in Chiti importinflatie in Nederland veroorzaakt.
Bron 1 uit de krant
EuropeseCommissie
onthulttruckkartel
De Europese Commissie bevestigt in haar rapport dat de prijsverhogingen van trucks periodiek op
elkaar werden afgestemd. Hierdoor werd prijsconcurrentie tussen de producenten van trucks
bestreden en bleven de prijzen kunstmatig hoog.
Bron: eu.org
b Leg uit dat het kartel de kans op winstmarge-inflatie heett vergroot.
, Bron 2 Hoogbouw komt voor de val
Zeer hoge wolkenkrabbers zijn een symbool van economische macht. Maar na de bouw volgt vaak een
economische terugval. Dat stelt Knight Frank, analist van vastgoedadviseur Newmark Grubb in het
Skyscrapers Report.
Zo werd bijvoorbeeldde bouw van het Empire State Buildingin New York gevolgd door de Grote
Depressie in de jaren '30 van de vorige eeuw. En na de bouw van Sears Tower in Chicago volgde een
periode van stagnatie in de jaren 80 van de vorige eeuw. In Maleisië ontstond kort na de bouw van de
Petronas Towers in Kuala Lumpur in 1997 de Aziécrjsis. En nog tijdens de bouw van de Burj Khalifa in
Dubai raakte dat emiraat in grote geldproblemen.
Bron: Global Cities 2015 Report van Knight Frank
Volgens Knight Frank van Newrnark Grubb volgt na de bouw van een wolkenkrabber vaak een periode
van economische terugval. Dat is het gevolg van hoge inflatie.
Leg uit hoe de bouw van een wolkenkrabber overbestedingsinflatiekan veroorzaken.
De bouw van een wolkenkrabber kan ook loonkosteninflatieveroorzaken.
ppt)• d Leg dat uit.
Een hoge inflatiekan een opwaartse spiraal in de bestedingenveroorzaken.
e Leg uit dat inflatie kan leiden tot verdergaande bestedingsinflatie
Bestedingsinflatie kan ook leidentot kosteninflatie,
Geet hiervoor een mogelijke verklaring
Opgave 3 Inflatie en onderhandelen
inflatie leidttot geldontwaarding en daling van de koopkracht van het inkomen. Vakbonden zijn vooral
geinteresseerdin de koopkracht van net loon. Bij de onderhandelingenover de arbeidsvoorwaarden in
2018 willen zij minimaal de koopkracht van het loon ten opzichte van 2017 handhaven. De werkgevers
willendaarentegen dat de lonen in 2018 zodanig stijgen dat de loonkosten per product in 2018 ten
opzichte van 2017 gelijk blijven.
Bron 1 Indexcijfers tonen, prijzen en arbeidsproductiviteit (2015 = 100)
2015 2016 2017 2018
Contractlonen 100 101,7 1035
CPl-atgeteid 100 101,9 103,2
Arbeidsproductiviteit 100 100,3 101.3 10Z7
Bron: CPB. cep 2017
De vakbonden en werkgevers gaan uit van de bovenstaande CPB-gegevens.
Gevraagd
Bereken in 2 decimalen hoeveel procent loonstijgingde vakbonden voor 2018 minimaal
zulteneisen.
2pt) b Bereken hoeveel procent loonstijgingde werkgevers voor 2018 maximaal willen bieden.
Werkgevers vrezen daling van de werkgelegenheidals de lonen meer stijgen dan in hun voorstel.
C Leg dit uit.
De opbouw van de stijging van de consumptieprijzen in een aantal opeenvolgendejaren zie je in
bron 2.
Inflatie heeft gevolg voor de koopkracht. In de onderstaande tekst ontbreekt een aan aantal woorden.
Inflatie is ongunstig voor de ontwikkeling van de koopkracht, als de procentuele stijging van de tonen
...(1)... is dan de de procentuele stijging van de prijzen. Als het rentepercentage op een spaarrekening
bij de bank ...(2)... is dan het inflatiepercentage, is het ongunstig om te sparen, omdat de ...(3)... waarde
van het spaargeld daalt.
Gevraagd
Welke woorden moeten op de lege plekken worden ingevuld? Kies uit:
bij (1): groter / kleiner
bij (2): hoger / lager
bij (3): nominale reéle
In een land gelden voor 2017 de wegingsfactoren en prijsindices (2016 = 1 OO) volgens bron 1.
Bron 1 Wegingsfactoren en prijsindices (2016 100)
Goederencategorie Wegingsfactoren prijsindices 2017
Voedingsmiddelen 0,24 105,0
Wonen 0,22 105,7
Medische verzorging 0,15 107,2
Ontspanning 0,20 111,8
Overige 0,19 101,6
b Bereken de consumentenprijsindex in 2017 (2016-100) in een decimaal.
Stel dat een gezin een kleiner deel van het besteedbaar inkomen aan ontspanning uitgeeft dan het
gemiddelde gezin waarop bron 1 is gebaseerd.
C Stijgen de kosten van levensonderhoud voor dit gezin in 2017 dan meer of minder dan voor
het gemiddelde gezin? Leg je antwoord uit.
Inflatie kan op verschillende manieren invloed hebben op de winst van bedrijven, want inflatie kan
worden veroorzaakt door hogere bestedingen, maar ook door hogere kosten.
d Leg uit op welke manier inflatie een positief gevolg kan hebben voor de winst van bedrijven?
Leg uit op welke manier inflatie een negatief gevolg kan nebben voor de winst van bedrijven?
Opgave 2 Hoe komt dat toch?
Chili heeft de grootste kopermijnen ter wereld. Een aardbeving met een kracht van 8,7 op de schaal van
Richter heeft in Chili schade aangericht aan de kopermijnen. Dat veroorzaakt importinftatie in
Nederland.
a Beschrijf op welke manier de aardbeving in Chiti importinflatie in Nederland veroorzaakt.
Bron 1 uit de krant
EuropeseCommissie
onthulttruckkartel
De Europese Commissie bevestigt in haar rapport dat de prijsverhogingen van trucks periodiek op
elkaar werden afgestemd. Hierdoor werd prijsconcurrentie tussen de producenten van trucks
bestreden en bleven de prijzen kunstmatig hoog.
Bron: eu.org
b Leg uit dat het kartel de kans op winstmarge-inflatie heett vergroot.
, Bron 2 Hoogbouw komt voor de val
Zeer hoge wolkenkrabbers zijn een symbool van economische macht. Maar na de bouw volgt vaak een
economische terugval. Dat stelt Knight Frank, analist van vastgoedadviseur Newmark Grubb in het
Skyscrapers Report.
Zo werd bijvoorbeeldde bouw van het Empire State Buildingin New York gevolgd door de Grote
Depressie in de jaren '30 van de vorige eeuw. En na de bouw van Sears Tower in Chicago volgde een
periode van stagnatie in de jaren 80 van de vorige eeuw. In Maleisië ontstond kort na de bouw van de
Petronas Towers in Kuala Lumpur in 1997 de Aziécrjsis. En nog tijdens de bouw van de Burj Khalifa in
Dubai raakte dat emiraat in grote geldproblemen.
Bron: Global Cities 2015 Report van Knight Frank
Volgens Knight Frank van Newrnark Grubb volgt na de bouw van een wolkenkrabber vaak een periode
van economische terugval. Dat is het gevolg van hoge inflatie.
Leg uit hoe de bouw van een wolkenkrabber overbestedingsinflatiekan veroorzaken.
De bouw van een wolkenkrabber kan ook loonkosteninflatieveroorzaken.
ppt)• d Leg dat uit.
Een hoge inflatiekan een opwaartse spiraal in de bestedingenveroorzaken.
e Leg uit dat inflatie kan leiden tot verdergaande bestedingsinflatie
Bestedingsinflatie kan ook leidentot kosteninflatie,
Geet hiervoor een mogelijke verklaring
Opgave 3 Inflatie en onderhandelen
inflatie leidttot geldontwaarding en daling van de koopkracht van het inkomen. Vakbonden zijn vooral
geinteresseerdin de koopkracht van net loon. Bij de onderhandelingenover de arbeidsvoorwaarden in
2018 willen zij minimaal de koopkracht van het loon ten opzichte van 2017 handhaven. De werkgevers
willendaarentegen dat de lonen in 2018 zodanig stijgen dat de loonkosten per product in 2018 ten
opzichte van 2017 gelijk blijven.
Bron 1 Indexcijfers tonen, prijzen en arbeidsproductiviteit (2015 = 100)
2015 2016 2017 2018
Contractlonen 100 101,7 1035
CPl-atgeteid 100 101,9 103,2
Arbeidsproductiviteit 100 100,3 101.3 10Z7
Bron: CPB. cep 2017
De vakbonden en werkgevers gaan uit van de bovenstaande CPB-gegevens.
Gevraagd
Bereken in 2 decimalen hoeveel procent loonstijgingde vakbonden voor 2018 minimaal
zulteneisen.
2pt) b Bereken hoeveel procent loonstijgingde werkgevers voor 2018 maximaal willen bieden.
Werkgevers vrezen daling van de werkgelegenheidals de lonen meer stijgen dan in hun voorstel.
C Leg dit uit.
De opbouw van de stijging van de consumptieprijzen in een aantal opeenvolgendejaren zie je in
bron 2.
