Hoofdstuk 5: het Romeinse Rijk
753 v chr: Stichting van Rome
500 v chr: Romeinse Republiek
264-241 v chr: eerste Punische oorlog werd gewonnen door de Romeinen. Ze veroverden
Sicilië.
218-201 v chr: 2e Punische oorlog. Carthaagse veldheer Hannibal werd beroemd.
44 v Chr: Moord op Ceasar
27 v chr: Romeinse Keizerrijk (Augustus wordt keizer)
14 na chr: Augustus gaat dood
29 na chr: Terechtstelling Christus
313 n chr: Christendom toegestaan
395 n chr: Splitsing Oost- en West Romeinse Rijk
476 n chr: Laatste West-Romeinse keizer afgezet
Pompeji: 24 augustus 79 na chr. Vulkaanuitbarsting Vesuvius. Veel is bewaard gebleven
onder de laag as en lava.
Romeinse rijk breidde zich uit over bijna heel Europa en Noord-Afrika en Turkije.
5.1 Rome: van dorp tot imperium
Rome was een doorwaadbare plaats in de rivier de Tiber. Het lag langs een belangrijke
handelsweg naar Zuid-Italië. 7e eeuw v chr. Werd het een grote stad.
Mythe: Rome werd in 753 v chr gesticht door tweeling Romulus en Remus (kinderen van
Mars). Ze werden opgevoed door een wolvin, die vond ze bij de Tiber. Een herder vond ze
later.
Rome verovert het vaste land van Italië
Tussen 500-275 v chr veroverden de Romeinen het grondgebied van de andere volkeren in
Italië (ook van de Grieken, die hier hun koloniën hadden). 146 v chr veroverden ze ook
Griekenland zelf.
De Grieken kregen in 280 v chr hulp van Pyrrhus (koning van Epirus). Hij was een goede
legeraanvoerder, had een goed leger en vocht met olifanten. De Romeinen schrokken
hiervan. Romeinen vochten met vuur en ossenwagens met lange messen tegen de olifanten.
Pyrrhus had veel overwinningen, maar leed ook grote verliezen. Dit noem je Pyrrhus
overwinningen: verliezen die zo groot zijn, dat ze tot de eigen ondergang leiden. Pyrrhus
vluchtte uiteindelijk.
Rome verovert het Middellandse Zeegebied
Rome komt in conflict met Carthago (stad in Noord-Afrika). De inwoners heten Carthagers of
Puniërs. Ze hadden veel kolonies op bijna alle kusten en beheersten de handel.
264-241 v chr: eerste Punische oorlog werd gewonnen door de Romeinen. Ze veroverden
Sicilië.
, 218-201 v chr: 2e Punische oorlog. Carthaagse veldheer Hannibal werd beroemd. Hij versloeg
de Romeinen keer op keer. Trok ook door de Alpen (Livius vertelt hierover). Carthago riep
Hannibal terug. Daarna versloegen de Romeinen de Carthagers.
Gunstig voor Rome:
- Carthago verloor al zijn gebied buiten Afrika.
- Carthago moest zijn oorlogsvloot vernietigen en mocht zonder toestemming van
Rome geen oorlog voeren.
In de laatste 2 eeuwen voor chr. Breidden de Romeinen hun macht verder uit in het
middellandse zeegebied: Imperium Romanum. De oorspronkelijke staat en alles wat ze
veroverd hadden.
5.2 De Romeinen en hun bestuurders
Patriciërs, plebejers en slaven
Patriciërs: groep rijke families die in Rome de baas was. Ze hadden de belangrijkste ambten
in het bestuur.
Plebejers: Alle andere vrije Romeinen.
Door geboorte kwam je in 1 vd 2 groepen terecht. Trouwen met iemand uit een andere
groep mocht niet. Sommige Plebejers werden net zo rijk als Patriciërs. Ze wilden ook
belangrijke ambten: 300 v chr mocht dat. Arme Plbejers waren erg ontevreden, te weinig
geld.
Slaven: onderste laag van de bevolking. Ze hadden allerlei beroepen: arts, kindermeisje,
mijnwerker, gladiator. Soms werden ze vrij gesproken. Vluchtgevaarlijke slaven kregen een
halsband om. De bekendste opstand van de slaven was van Spartacus (73-71 v chr).
Consuls en volkstribunen
Res publica= gemeenschappelijke zaak= republiek= regering zonder koning of keizer.
De belangrijkste bestuurders waren 2 consuls en 2 volkstribunen.
De consuls voerden het leger aan. Ze waren maar 1 jaar consul en hadden vetorecht
(verbieden van elkaars maatregelen), zo kon nooit 1 persoon alle macht in handen hebben.
Volkstribunen beschermen de belangen van de Plebejers. Veto tegen wetsvoorstellen en
tegen besluiten van de senaat en ambtenaren en consuls. Ze mochten wel wetsvoorstellen
doen. Er waren jaarlijks verkiezingen.
Volksvergadering en senaat
Volksvergadering mocht wel stemmen en vragen stellen. Niet discussiëren en voorstellen
veranderen. Er waren verschillende afdelingen door het grote aantal inwoners.
Senaat: honderden senatoren die raad gaven aan alle ambtenaren en de volksvergadering.
Ze bepaalden ook af er een voorstel aan de volksvergadering werd voorgelegd. De senaat
kreeg de meeste macht in Rome: Oorzaken:
- De senaat bestond uit zeer ervaren mensen. Alleen mensen die de hoogste ambtem
hadden vervuld konden lid worden.
- De senatoren bleven hun leven lang van de senaat.
Vrouwen en slaven hadden helemaal geen invloed op het bestuur van Rome.
753 v chr: Stichting van Rome
500 v chr: Romeinse Republiek
264-241 v chr: eerste Punische oorlog werd gewonnen door de Romeinen. Ze veroverden
Sicilië.
218-201 v chr: 2e Punische oorlog. Carthaagse veldheer Hannibal werd beroemd.
44 v Chr: Moord op Ceasar
27 v chr: Romeinse Keizerrijk (Augustus wordt keizer)
14 na chr: Augustus gaat dood
29 na chr: Terechtstelling Christus
313 n chr: Christendom toegestaan
395 n chr: Splitsing Oost- en West Romeinse Rijk
476 n chr: Laatste West-Romeinse keizer afgezet
Pompeji: 24 augustus 79 na chr. Vulkaanuitbarsting Vesuvius. Veel is bewaard gebleven
onder de laag as en lava.
Romeinse rijk breidde zich uit over bijna heel Europa en Noord-Afrika en Turkije.
5.1 Rome: van dorp tot imperium
Rome was een doorwaadbare plaats in de rivier de Tiber. Het lag langs een belangrijke
handelsweg naar Zuid-Italië. 7e eeuw v chr. Werd het een grote stad.
Mythe: Rome werd in 753 v chr gesticht door tweeling Romulus en Remus (kinderen van
Mars). Ze werden opgevoed door een wolvin, die vond ze bij de Tiber. Een herder vond ze
later.
Rome verovert het vaste land van Italië
Tussen 500-275 v chr veroverden de Romeinen het grondgebied van de andere volkeren in
Italië (ook van de Grieken, die hier hun koloniën hadden). 146 v chr veroverden ze ook
Griekenland zelf.
De Grieken kregen in 280 v chr hulp van Pyrrhus (koning van Epirus). Hij was een goede
legeraanvoerder, had een goed leger en vocht met olifanten. De Romeinen schrokken
hiervan. Romeinen vochten met vuur en ossenwagens met lange messen tegen de olifanten.
Pyrrhus had veel overwinningen, maar leed ook grote verliezen. Dit noem je Pyrrhus
overwinningen: verliezen die zo groot zijn, dat ze tot de eigen ondergang leiden. Pyrrhus
vluchtte uiteindelijk.
Rome verovert het Middellandse Zeegebied
Rome komt in conflict met Carthago (stad in Noord-Afrika). De inwoners heten Carthagers of
Puniërs. Ze hadden veel kolonies op bijna alle kusten en beheersten de handel.
264-241 v chr: eerste Punische oorlog werd gewonnen door de Romeinen. Ze veroverden
Sicilië.
, 218-201 v chr: 2e Punische oorlog. Carthaagse veldheer Hannibal werd beroemd. Hij versloeg
de Romeinen keer op keer. Trok ook door de Alpen (Livius vertelt hierover). Carthago riep
Hannibal terug. Daarna versloegen de Romeinen de Carthagers.
Gunstig voor Rome:
- Carthago verloor al zijn gebied buiten Afrika.
- Carthago moest zijn oorlogsvloot vernietigen en mocht zonder toestemming van
Rome geen oorlog voeren.
In de laatste 2 eeuwen voor chr. Breidden de Romeinen hun macht verder uit in het
middellandse zeegebied: Imperium Romanum. De oorspronkelijke staat en alles wat ze
veroverd hadden.
5.2 De Romeinen en hun bestuurders
Patriciërs, plebejers en slaven
Patriciërs: groep rijke families die in Rome de baas was. Ze hadden de belangrijkste ambten
in het bestuur.
Plebejers: Alle andere vrije Romeinen.
Door geboorte kwam je in 1 vd 2 groepen terecht. Trouwen met iemand uit een andere
groep mocht niet. Sommige Plebejers werden net zo rijk als Patriciërs. Ze wilden ook
belangrijke ambten: 300 v chr mocht dat. Arme Plbejers waren erg ontevreden, te weinig
geld.
Slaven: onderste laag van de bevolking. Ze hadden allerlei beroepen: arts, kindermeisje,
mijnwerker, gladiator. Soms werden ze vrij gesproken. Vluchtgevaarlijke slaven kregen een
halsband om. De bekendste opstand van de slaven was van Spartacus (73-71 v chr).
Consuls en volkstribunen
Res publica= gemeenschappelijke zaak= republiek= regering zonder koning of keizer.
De belangrijkste bestuurders waren 2 consuls en 2 volkstribunen.
De consuls voerden het leger aan. Ze waren maar 1 jaar consul en hadden vetorecht
(verbieden van elkaars maatregelen), zo kon nooit 1 persoon alle macht in handen hebben.
Volkstribunen beschermen de belangen van de Plebejers. Veto tegen wetsvoorstellen en
tegen besluiten van de senaat en ambtenaren en consuls. Ze mochten wel wetsvoorstellen
doen. Er waren jaarlijks verkiezingen.
Volksvergadering en senaat
Volksvergadering mocht wel stemmen en vragen stellen. Niet discussiëren en voorstellen
veranderen. Er waren verschillende afdelingen door het grote aantal inwoners.
Senaat: honderden senatoren die raad gaven aan alle ambtenaren en de volksvergadering.
Ze bepaalden ook af er een voorstel aan de volksvergadering werd voorgelegd. De senaat
kreeg de meeste macht in Rome: Oorzaken:
- De senaat bestond uit zeer ervaren mensen. Alleen mensen die de hoogste ambtem
hadden vervuld konden lid worden.
- De senatoren bleven hun leven lang van de senaat.
Vrouwen en slaven hadden helemaal geen invloed op het bestuur van Rome.
