KRABBEN (2009) PROPERTY RIGHTS & EXTERNALITY PROBLEMS
Externalities = Externe negatieve effecten als gevolg van private ontwikkeling.
Externalities is één vorm van marktfalen. Andere vormen van marktfalen: monopolie,
onvolmaakte info, publieke goederen, coördinatie storingen, externe effecten -> planning
nodig. Maar ook planning nodig omdat:
Macro level Micro level
Behoud van natuur (rode contouren) Negatieve externe effecten voorkomen
Planning voor economische ontwikkeling Publieke goederen (park)
Klimaatadaptatie Garanderen rechten publieke doelen en
individuele eigendomsrechten
Duurzame ruimtelijke ontwikkeling
Eigendomsrecht: theoretisch & juridisch eigendom van specifeke goederen, soorten:
1. Economic Property Rights het vermogen om direct of indirect inkomen of
welvaart afeiden van je bezit (onroerend goed)
2. Legal Property Rights; juridisch (het mogen gebruiken van je goed)
Residual claimant (!!)- degene met de eigendomsrechten
Maar: eigendomsrechten zijn vaak ONCOMPLEET! -> de ruimtelijke ordening corrigeert
hiervoor, door marktcondities te bepalen:
Traditionele planninginterventies: zoning (maar…. Eigendomsrechten aangetast).
Kritiek:
o Door regulering -> nieuwe efciency problems wellicht
o Kritiek: wel regels vaak om iets in te perken, maar niet om iets te
stimuleren \
o Niet altijd voldoende om aan de vraag te voldoen
OPLOSSING: The Property Rights Theory: door middel van compensaties/reductie
in de markt voor ontstane negatieve efecten komt de ruimtelijke orde tot stand.
o Compensatieregels. Soorten compensatie
Financieel
Verhuizen
Reducatie
Doodlopend bovenste 3: Rechtszaak (?)
o Overheid kan ze invoeren of spontaan (markt)
o Voordeel: herstellen van de situatie -> eerder bijv. externe efect zelf
aanpakken ipv verplaatsen!
o Rechten op een hulpbron moeten worden toegewezen aan mensen in de
sterkste positie om de gewenste uitkomst te beïnvloeden (?)
o Voorwaarde: zolang ontwikkelaar in staat is om te compenseren, dan pas
mag hij ontwikkelen. Groter negatief efect meer compensatie.
Problemen bij implementatie property rights theory/compensation based planning:
1. Lastig meten van negatieve efect (wie compenseren? Wanneer concurrentie?)
2. Proces van compensatie (hoge transactiekosten -> vertraging)
Maar met compensation rules wordt dit een stuk duidelijker. Staat in wie
gecompenseerd dient te worden.
Artikel sluit hierdoor aan bij tendens van market regulating naar market structuring!!
Hoe maak je de keuze voor planned of spontaneous order? (efectiviteit, economische
efciëntie en verdelingsefecten van belang)
Externalities = Externe negatieve effecten als gevolg van private ontwikkeling.
Externalities is één vorm van marktfalen. Andere vormen van marktfalen: monopolie,
onvolmaakte info, publieke goederen, coördinatie storingen, externe effecten -> planning
nodig. Maar ook planning nodig omdat:
Macro level Micro level
Behoud van natuur (rode contouren) Negatieve externe effecten voorkomen
Planning voor economische ontwikkeling Publieke goederen (park)
Klimaatadaptatie Garanderen rechten publieke doelen en
individuele eigendomsrechten
Duurzame ruimtelijke ontwikkeling
Eigendomsrecht: theoretisch & juridisch eigendom van specifeke goederen, soorten:
1. Economic Property Rights het vermogen om direct of indirect inkomen of
welvaart afeiden van je bezit (onroerend goed)
2. Legal Property Rights; juridisch (het mogen gebruiken van je goed)
Residual claimant (!!)- degene met de eigendomsrechten
Maar: eigendomsrechten zijn vaak ONCOMPLEET! -> de ruimtelijke ordening corrigeert
hiervoor, door marktcondities te bepalen:
Traditionele planninginterventies: zoning (maar…. Eigendomsrechten aangetast).
Kritiek:
o Door regulering -> nieuwe efciency problems wellicht
o Kritiek: wel regels vaak om iets in te perken, maar niet om iets te
stimuleren \
o Niet altijd voldoende om aan de vraag te voldoen
OPLOSSING: The Property Rights Theory: door middel van compensaties/reductie
in de markt voor ontstane negatieve efecten komt de ruimtelijke orde tot stand.
o Compensatieregels. Soorten compensatie
Financieel
Verhuizen
Reducatie
Doodlopend bovenste 3: Rechtszaak (?)
o Overheid kan ze invoeren of spontaan (markt)
o Voordeel: herstellen van de situatie -> eerder bijv. externe efect zelf
aanpakken ipv verplaatsen!
o Rechten op een hulpbron moeten worden toegewezen aan mensen in de
sterkste positie om de gewenste uitkomst te beïnvloeden (?)
o Voorwaarde: zolang ontwikkelaar in staat is om te compenseren, dan pas
mag hij ontwikkelen. Groter negatief efect meer compensatie.
Problemen bij implementatie property rights theory/compensation based planning:
1. Lastig meten van negatieve efect (wie compenseren? Wanneer concurrentie?)
2. Proces van compensatie (hoge transactiekosten -> vertraging)
Maar met compensation rules wordt dit een stuk duidelijker. Staat in wie
gecompenseerd dient te worden.
Artikel sluit hierdoor aan bij tendens van market regulating naar market structuring!!
Hoe maak je de keuze voor planned of spontaneous order? (efectiviteit, economische
efciëntie en verdelingsefecten van belang)
