Uitwerking leesvragen Klinische ontwikkelingspsychologie (KLOP)

VOORBEREIDING OPENVRAGEN TENTA VIC 1&2

De volgende leesvragen gaan over taal- en communicatieproblemen:

a. Hoe verloopt de ontwikkeling van taal (normaliter) bij kinderen?
 Kinderen leren als eerst de fonologie. Fonoligsch bewustzijn is het bewuste idee van
klanken onderscheiden in geluid en erkennen dat woorden zijn opgebouwd uit
verschillende klanken en dan letter samen een woord vormen. Ze ontwikkelen een
fonologische map vanaf 6 maanden oud. Vanaf deze leeftijd is het brein dus ingesteld op
de klanken van de moedertaal, en is het lastiger te discrimineren van klanken van andere
talen. Vanaf nu kunnen ze woorden vormen. De ontwikkeling gaat als volgt:
o 0-1 jaar: prelinguale periode
 Uitleg: ze hebben nog geen volledig fonologisch bewustzijn, en kunnen
dus nog geen klanken onderscheiden, waardoor ze alleen klanken achter
elkaar kunnen zetten, nagebootst van de omgeving.
o 1-2,5: vroege linguale periode
 Doordat hun fonologische map is afgerond, zijn in deze periode hun
eerste woordjes en korte zinnen (2/3 woorden)
o 2,5-5 jaar: differentiatie fase: de klanken ontwikkeling is afgerond rond 3 jaar,
waardoor er een explosieve groei is van woorden schat
o 5-9 jaar: voltooiingsfase
 In deze periode vind de verfijning plaats van de woorden schat.
 Belangrijke punten
o In de taal ontwikkeling is omgeving een belangrijk component, maar het is niet
deterministisch, als kinderen een achterstand hebben in hun woordenschat
draaien ze dit al snel bij
o Voor een goede ontwikkeling van taal is zowel kwaliteit als kwantiteit van
belang, het gaat niet alleen om de hoeveelheid woorden, ook om het de
interactie met het kind
 Belang openvragen stellen
 Lexicale diversiteit
 Infant directed speech
 Taaluitlokkende strategiën
 Beurt wisselen

, b. Wat is de rol van ouders in de (vroege) ontwikkeling van taal (en welke rol speelt de
thuisomgeving [wel of niet] bij de ontwikkeling van taalstoornissen?)
 Ouders hebben invloed op het tempo en het bereik van taalontwikkeling, zo zijn ze van
belang van de kwantiteit en kwaliteit van het woorden aanbod en het geven van
feedback op het kind, echter zijn ze niet oorzakelijk voor een taalontwikkelingsstoornis,
het is namelijk een neuroontwikkelingsstoornis
c. Wat wordt er bedoeld met fonologisch bewustzijn? Bedenk een voorbeeld van een fout die een
kind zou kunnen maken die hier moeite mee heeft.
 Fonologisch bewustzijn is het bewust erkennen en differentieren van klanken in taal, het
besef dat woorden zijn opgebouwd uit verschillende klanken, dat woorden kunnen
samen worden gesteld uit klanken en ook te ontleden zijn uit klanken. Wanneer er T-i-n
wordt gespeld het besef dat het samen het wordt tin is. Wanneer er wordt gevraag wat
is balk zonder k dat het bal is.



d. Wat zijn de verschillen tussen jongens en meisjes communicatiestoornissen?
 Meer jongens dan meisjes hebben een communicatie stoornis.
e. Wat zijn de onderliggende oorzaken van taal- en communicatiestoornissen?
 50-75% afkomstig van genetica
o Fonologisch korte termijn geheugen is overerfbaar
 Een te kort aan feedback op hun taal
 Interferenties tussen breingebieden, linker hersenhelft

Extra: Hoe wordt het behandeld?

 Kinderen hun taal competentie wordt gepromote: feedback gegeven
 Therapie om emotionele en gedragsmatige symptomen op reactie van hun incompetentie in
taal te verminderen

f. Wat is een sociaal (pragmatische) communicatiestoornis? Hoe verschilt deze stoornis van
autismespectrumstoornis?
 Een sociaal pragmatische communicatiestoornis is wanneer er problemen zijn in het
begrijpen van taal in een sociale context. Denk hierbij aan de conversationele normen als
men laten uitpraten, je taal aanpassen aan de ander, beurten nemen, begrijpen van wat
men impliciet zegt, het gebruik van nonverbale communicatie. Het is nieuw in de DSM
om kinderen te helpen die voldeden aan de autisme spectrum stoonis, doch wel
functionele beperking in de ontwikkeling hadden. Het verschil met autisme is dat het
geen repetitieve of restictieve gedragingen kent

De volgende leesvragen gaan over leerproblemen:

a. Aan welke criteria moet iemand voldoen om te kunnen worden gediagnosticeerd met
een specifieke leerstoornis? Op welke manier zou je dit kunnen ‘toetsen’?
 Onverwachtte discrepantie met gemeten abiliteit en daadwerkelijke performance
 Mag niet gerelateerd zijn aan IDD
 Interferen academische achievement
 Meer dan 6 maanden
 Key component rlezen, schrijven of spellen
 Een kind kn meerdere vormen hebben vn SLD door overlappende breindgebieden