Samenvatting Pak je Pen; hoofdstuk 1.1, 2.2, 2.4, 2.5, 2.7 en 4
1.1
Doel drama: verwerven van inzicht in de functie en betekenis van eigen dramatische product en dat
van anderen
Kenmerkende eigenschappen van de kunstvakken
1. Verbeelding
2. Vormgeving
3. Inzicht
4. Discussie oproepen
Dramatische verbeelding
Hangt samen met fantasie en creativiteit
‘verbeelding ten dienste van een dramatisch product’ -> gaat om het innerlijke
beelden (nadenken en verbeelden in het hoofd)
Dramatische vormgeving
Hoe het spel wordt gepresenteerd
Gebruikelijk om vormgevingsmiddelen in te zetten -> kostuums, decor, licht
Dramatisch inzicht
Door het dramatisch inzicht te vergroten krijgt het kind meer aanknopingspunten om
zijn eigen functioneren in de dram les in te schatten, kijk op de werkelijkheid te
vernieuwen en zich hierdoor verder ontwikkelen
Als kinderen weten waarom dingen zo eenmaal werken verhoogt dit het spelplezier -
> mogelijkheid om te groeien als spelend en kunstgevoelig mens
Discussie oproepen
d.m.v. richtinggevende vragen discussie oproepen en binnen die discussie aan
meningsvorming doen, om zo tot nieuwe inzichten te komen
Drama in het basisonderwijs
1. Drama als cultuurgoed
Door naar toneelvoorstellingen te gaan ontwikkelt het kind inzicht en smaak in de
kunstvorm theater
2. Drama als didactisch hulpmiddel voor leerinhouden van andere vakken
Begrip ontwikkelen voor de meest uiteenlopende ontwikkelingsgebieden -> zoals taal
en rekenen
3. Drama als pedagogisch middel
Aanleren van een breed gebied aan vaardigheden -> sociaal-emotionele
ontwikkeling
Bevorderen van sociale ontwikkeling
Procesgerichte didactiek model (PD-model)
Binnenste cirkel
1. Materie: de speler zelf, met zijn uitdrukkingsmogelijkheden -> mimiek, gebaar,
houding en stem (de 5 W’s -> basis spelelementen (zie 2.7))
2. Vorm: de vorm waarmee de betekenis van het spel wordt overgebracht ->
speelstijlen en speeltechnieken
3. Betekenis: hiermee wordt persoonlijke verbinding bedoeld die de speler met zijn
spelinhoud heeft
Buitenste cirkel
, 1. Werkwijze: de spelvormen en de daarbij horende aandachtspunten voor de kinderen
2. Beschouwing: breder dan reflecteren, je beschouwt namelijk andermans werk/je
bespreekt je eigen groepswerk (niet ingezoomd op je eigen spelaandeel)
3. Onderzoek: je onderzoekt een spelvorm en wat de betekenis ervan is voor jezelf,
creatief proces van beschouwen en werkwijzen
Repetitiefase: je onderzoekt de toepassing van de spelvorm en de aandachtspunten die je hebt
gekregen
Reflectieproces, 3 gebieden:
1. Reflectie tijdens het beschouwen van het spel van anderen -> wanneer je beschouwt
kan je het verband leggen naar je eigen spel en daarvan leren
2. Reflectie tijdens onderzoek -> tijdens het repeteren kijk je naar jezelf en stuur je
jezelf bij op basis van aandachtspunten
3. Reflectie over werkwijze -> ben je verstaanbaar, heb je duidelijke mimiek, etc.
MVB-model
In de binnenste cirkel staat ‘creativiteit’ -> dit staat centraal
In de 2e ring staan materie, betekenis en vorm -> zelfde als PD-model
In de 3e ring staat 5 componenten
1. Presenteren: hoe de speler de boodschap overbrengt over het publiek
2. Spelen: het draait om het ‘doen-alsof-spel' en de spelvaardigheden
3. Beschouwen: kunnen nadenken over het spel van anderen
4. Ontwerpen en vormgeven ideeën, begrippen, gedachten (iets) omzetten in scènes ->
je bent bezig met vormgeving
5. Regisseren: vormgeven voor publiek (buitenstaanders) en voor elkaar (de groep)
Buitenste ring
Productie: dat er opbrengst is, werk dat kan worden gepresenteerd
Reflectie: op eigen spel reflecteren -> kinderen ontwikkelen hierdoor een gevoel voor
eigen vaardigheden en kwaliteiten
Receptie: open staan voor eigen en andermans speluitingen (een soort gevoeligheid)
3 fases drama les
Fase 1: aftastfase
Kinderen wennen aan het vak
Fase 2: kennismaken met spelcriteria
Denk aan verstaanbaarheid, spelrichting en –houding
Opletten dat je als leerkracht evenwicht houdt in positieve punten en werkpunten
Fase 3: inzetten op perfect spel
Waar willen de kinderen beter in worden -> met spelcriteria en feedback aan de slag
gaan
Sociaal constructivistische leerstijl -> ieder speltechniek heeft een aantal aandachtspunten met
criteria waaraan het moet voldoen
2 manieren
1. Praktisch: door te oefenen krijgt het kind op ervaringsniveau begrip van de werkvorm
en de positie ten opzichte van die werkvorm
2. Cognitief: door te beschouwen ontstaat inzicht in het belang van kennis en
vaardigheidsobjecten
2.2
Doelstellingen drama
1.1
Doel drama: verwerven van inzicht in de functie en betekenis van eigen dramatische product en dat
van anderen
Kenmerkende eigenschappen van de kunstvakken
1. Verbeelding
2. Vormgeving
3. Inzicht
4. Discussie oproepen
Dramatische verbeelding
Hangt samen met fantasie en creativiteit
‘verbeelding ten dienste van een dramatisch product’ -> gaat om het innerlijke
beelden (nadenken en verbeelden in het hoofd)
Dramatische vormgeving
Hoe het spel wordt gepresenteerd
Gebruikelijk om vormgevingsmiddelen in te zetten -> kostuums, decor, licht
Dramatisch inzicht
Door het dramatisch inzicht te vergroten krijgt het kind meer aanknopingspunten om
zijn eigen functioneren in de dram les in te schatten, kijk op de werkelijkheid te
vernieuwen en zich hierdoor verder ontwikkelen
Als kinderen weten waarom dingen zo eenmaal werken verhoogt dit het spelplezier -
> mogelijkheid om te groeien als spelend en kunstgevoelig mens
Discussie oproepen
d.m.v. richtinggevende vragen discussie oproepen en binnen die discussie aan
meningsvorming doen, om zo tot nieuwe inzichten te komen
Drama in het basisonderwijs
1. Drama als cultuurgoed
Door naar toneelvoorstellingen te gaan ontwikkelt het kind inzicht en smaak in de
kunstvorm theater
2. Drama als didactisch hulpmiddel voor leerinhouden van andere vakken
Begrip ontwikkelen voor de meest uiteenlopende ontwikkelingsgebieden -> zoals taal
en rekenen
3. Drama als pedagogisch middel
Aanleren van een breed gebied aan vaardigheden -> sociaal-emotionele
ontwikkeling
Bevorderen van sociale ontwikkeling
Procesgerichte didactiek model (PD-model)
Binnenste cirkel
1. Materie: de speler zelf, met zijn uitdrukkingsmogelijkheden -> mimiek, gebaar,
houding en stem (de 5 W’s -> basis spelelementen (zie 2.7))
2. Vorm: de vorm waarmee de betekenis van het spel wordt overgebracht ->
speelstijlen en speeltechnieken
3. Betekenis: hiermee wordt persoonlijke verbinding bedoeld die de speler met zijn
spelinhoud heeft
Buitenste cirkel
, 1. Werkwijze: de spelvormen en de daarbij horende aandachtspunten voor de kinderen
2. Beschouwing: breder dan reflecteren, je beschouwt namelijk andermans werk/je
bespreekt je eigen groepswerk (niet ingezoomd op je eigen spelaandeel)
3. Onderzoek: je onderzoekt een spelvorm en wat de betekenis ervan is voor jezelf,
creatief proces van beschouwen en werkwijzen
Repetitiefase: je onderzoekt de toepassing van de spelvorm en de aandachtspunten die je hebt
gekregen
Reflectieproces, 3 gebieden:
1. Reflectie tijdens het beschouwen van het spel van anderen -> wanneer je beschouwt
kan je het verband leggen naar je eigen spel en daarvan leren
2. Reflectie tijdens onderzoek -> tijdens het repeteren kijk je naar jezelf en stuur je
jezelf bij op basis van aandachtspunten
3. Reflectie over werkwijze -> ben je verstaanbaar, heb je duidelijke mimiek, etc.
MVB-model
In de binnenste cirkel staat ‘creativiteit’ -> dit staat centraal
In de 2e ring staan materie, betekenis en vorm -> zelfde als PD-model
In de 3e ring staat 5 componenten
1. Presenteren: hoe de speler de boodschap overbrengt over het publiek
2. Spelen: het draait om het ‘doen-alsof-spel' en de spelvaardigheden
3. Beschouwen: kunnen nadenken over het spel van anderen
4. Ontwerpen en vormgeven ideeën, begrippen, gedachten (iets) omzetten in scènes ->
je bent bezig met vormgeving
5. Regisseren: vormgeven voor publiek (buitenstaanders) en voor elkaar (de groep)
Buitenste ring
Productie: dat er opbrengst is, werk dat kan worden gepresenteerd
Reflectie: op eigen spel reflecteren -> kinderen ontwikkelen hierdoor een gevoel voor
eigen vaardigheden en kwaliteiten
Receptie: open staan voor eigen en andermans speluitingen (een soort gevoeligheid)
3 fases drama les
Fase 1: aftastfase
Kinderen wennen aan het vak
Fase 2: kennismaken met spelcriteria
Denk aan verstaanbaarheid, spelrichting en –houding
Opletten dat je als leerkracht evenwicht houdt in positieve punten en werkpunten
Fase 3: inzetten op perfect spel
Waar willen de kinderen beter in worden -> met spelcriteria en feedback aan de slag
gaan
Sociaal constructivistische leerstijl -> ieder speltechniek heeft een aantal aandachtspunten met
criteria waaraan het moet voldoen
2 manieren
1. Praktisch: door te oefenen krijgt het kind op ervaringsniveau begrip van de werkvorm
en de positie ten opzichte van die werkvorm
2. Cognitief: door te beschouwen ontstaat inzicht in het belang van kennis en
vaardigheidsobjecten
2.2
Doelstellingen drama
