Momenteel wordt de Richtlijn residentiële jeugdhulp herzien (Richtlijnen jeugdhulp, 2023).
Met de verwachting van een nieuwe richtlijn in de zomer van 2024, wordt een advies
aangedragen met betrekking tot het behouden van interventies in de richtlijn. Deze
interventies dragen bij aan de actuele behoeften binnen de jeugdzorg, hierbij wordt met
name rekening gehouden met het belang van de samenwerking met ouders binnen de
residentiële jeugdhulp (Geurts et al., 2012). Door interventies op te nemen die specifiek
gericht zijn op het versterken van de ouder-kindrelatie en het bevorderen van positieve
gezinsinteracties, kan er een waardevolle bijdrage geleverd worden aan het verbeteren van
de residentiële jeugdhulp en de resultaten voor jongeren en hun omgeving. Voornamelijk met
betrekking op het terugkomen in de samenleving en het gezin.
Binnen de huidige richtlijn zijn er een aantal interventies beschreven die zich hierop richten,
waaronder Relationele Gezinstherapie (RGT) en Intensieve Ambulante Gezinstherapie
(IAG). Volgens Geurts et al. (2012) is het van belang voor de ontwikkeling van het kind, en
de terugkomst na opname, om ouders en gezin te betrekken bij behandeling. Om deze reden
is het van belang deze interventies te behouden met de herziening van de huidige richtlijn.
RGT is een interventie voor gezinnen met jongeren in de leeftijd van 12 tot 18 jaar met
ernstige externaliserende gedragsproblemen (Tjaden, 2022). Hierbij wordt met name
systemisch gekeken naar de problematiek. De doelgroep betreft ook jongeren met een
verhoogd risico op recidieven. Bij de interventie is het van belang dat de jongere in het gezin
woont of op korte termijn weer terugkeert naar het gezin (Tjaden, 2022). Dit sluit ook aan bij
de meer prominente rol voor wonen met perspectief, en het voortdurend betrekken en
contact houden met het netwerk, waar in de herziene richtlijn naar wordt gestreefd
(Richtlijnen Jeugdhulp, 2023). Van groot belang bij RGT, is om de ouder-kindrelatie te
versterken en daarnaast het stuk empowerment van gezinnen meer te gaan aanspreken.
Doordat gezinnen leren hun eigen problemen op te lossen en elkaar onderlinge
ondersteuning te bieden, wordt niet alleen de ouder-kindrelatie versterkt, maar wordt ook het
gezin als geheel aangemoedigd om een positieve invloed uit te oefenen op het gedrag van
de jongeren (Relationele gezinstherapie, 2023). RGT streeft naar langdurig succes door het
risico op nieuwe delicten te verminderen en gedragsproblemen bij jongeren te verminderen.
Het benadrukt het belang van het betrekken van ouders en het activeren van het gezin als
ondersteunend ecosysteem (Bronfenbrenner, 1994). Bij deze benadering, erkend door de
erkenningscommissie Gedragsinterventies en opgenomen in de NJI-databank
(Tjaden,2022), maakt gemiddeld 80% van de jongeren de behandeling succesvol af
(Relationele gezinstherapie, 2023). Om deze redenen adviseren wij sterk om RGT op te
nemen in de herziene richtlijn, waarbij de focus ligt op het versterken van de ouder-
kindrelatie en het bevorderen van positieve gezinsinteracties.
Vanuit het ecologische model van Bronfenbrenner (1994) kan verantwoord worden waarom
het van belang is het ‘systeem’ van een jongere in acht te nemen. Bij dit model wordt er
ingegaan op het micro, meso en exosysteem. Hierbij heeft het microsysteem, waaronder het
gezin, de school en de opvang, de meeste invloed op het kind. Deze staan het dichtst bij het
kind of de jongeren (NJI, z.d.). Het meso en exosysteem hebben direct en indirect invloed,
maar zijn ook van belang bij de ontwikkeling. Belangrijk om hieruit mee te nemen is dat de
verschillende systemen waar een kind mee te maken heeft, invloed hebben op zijn/haar
ontwikkeling. Binnen de residentiële behandeling van een jongere is het belangrijk om de
invloed die het dichtstbij staat ook mee te nemen in het proces. In veel gevallen zijn dit de
ouders/het gezin (Bronfenbrenner, 1994).
Een andere belangrijke interventie die hier ook bij aansluit is IAG (of IOG). Dit is een
behandeling voor gezinnen met meervoudige en complexe problematiek, met als doel om
jongeren thuis te laten wonen of het mogelijk te maken om terug te keren naar huis.
Met de verwachting van een nieuwe richtlijn in de zomer van 2024, wordt een advies
aangedragen met betrekking tot het behouden van interventies in de richtlijn. Deze
interventies dragen bij aan de actuele behoeften binnen de jeugdzorg, hierbij wordt met
name rekening gehouden met het belang van de samenwerking met ouders binnen de
residentiële jeugdhulp (Geurts et al., 2012). Door interventies op te nemen die specifiek
gericht zijn op het versterken van de ouder-kindrelatie en het bevorderen van positieve
gezinsinteracties, kan er een waardevolle bijdrage geleverd worden aan het verbeteren van
de residentiële jeugdhulp en de resultaten voor jongeren en hun omgeving. Voornamelijk met
betrekking op het terugkomen in de samenleving en het gezin.
Binnen de huidige richtlijn zijn er een aantal interventies beschreven die zich hierop richten,
waaronder Relationele Gezinstherapie (RGT) en Intensieve Ambulante Gezinstherapie
(IAG). Volgens Geurts et al. (2012) is het van belang voor de ontwikkeling van het kind, en
de terugkomst na opname, om ouders en gezin te betrekken bij behandeling. Om deze reden
is het van belang deze interventies te behouden met de herziening van de huidige richtlijn.
RGT is een interventie voor gezinnen met jongeren in de leeftijd van 12 tot 18 jaar met
ernstige externaliserende gedragsproblemen (Tjaden, 2022). Hierbij wordt met name
systemisch gekeken naar de problematiek. De doelgroep betreft ook jongeren met een
verhoogd risico op recidieven. Bij de interventie is het van belang dat de jongere in het gezin
woont of op korte termijn weer terugkeert naar het gezin (Tjaden, 2022). Dit sluit ook aan bij
de meer prominente rol voor wonen met perspectief, en het voortdurend betrekken en
contact houden met het netwerk, waar in de herziene richtlijn naar wordt gestreefd
(Richtlijnen Jeugdhulp, 2023). Van groot belang bij RGT, is om de ouder-kindrelatie te
versterken en daarnaast het stuk empowerment van gezinnen meer te gaan aanspreken.
Doordat gezinnen leren hun eigen problemen op te lossen en elkaar onderlinge
ondersteuning te bieden, wordt niet alleen de ouder-kindrelatie versterkt, maar wordt ook het
gezin als geheel aangemoedigd om een positieve invloed uit te oefenen op het gedrag van
de jongeren (Relationele gezinstherapie, 2023). RGT streeft naar langdurig succes door het
risico op nieuwe delicten te verminderen en gedragsproblemen bij jongeren te verminderen.
Het benadrukt het belang van het betrekken van ouders en het activeren van het gezin als
ondersteunend ecosysteem (Bronfenbrenner, 1994). Bij deze benadering, erkend door de
erkenningscommissie Gedragsinterventies en opgenomen in de NJI-databank
(Tjaden,2022), maakt gemiddeld 80% van de jongeren de behandeling succesvol af
(Relationele gezinstherapie, 2023). Om deze redenen adviseren wij sterk om RGT op te
nemen in de herziene richtlijn, waarbij de focus ligt op het versterken van de ouder-
kindrelatie en het bevorderen van positieve gezinsinteracties.
Vanuit het ecologische model van Bronfenbrenner (1994) kan verantwoord worden waarom
het van belang is het ‘systeem’ van een jongere in acht te nemen. Bij dit model wordt er
ingegaan op het micro, meso en exosysteem. Hierbij heeft het microsysteem, waaronder het
gezin, de school en de opvang, de meeste invloed op het kind. Deze staan het dichtst bij het
kind of de jongeren (NJI, z.d.). Het meso en exosysteem hebben direct en indirect invloed,
maar zijn ook van belang bij de ontwikkeling. Belangrijk om hieruit mee te nemen is dat de
verschillende systemen waar een kind mee te maken heeft, invloed hebben op zijn/haar
ontwikkeling. Binnen de residentiële behandeling van een jongere is het belangrijk om de
invloed die het dichtstbij staat ook mee te nemen in het proces. In veel gevallen zijn dit de
ouders/het gezin (Bronfenbrenner, 1994).
Een andere belangrijke interventie die hier ook bij aansluit is IAG (of IOG). Dit is een
behandeling voor gezinnen met meervoudige en complexe problematiek, met als doel om
jongeren thuis te laten wonen of het mogelijk te maken om terug te keren naar huis.
