Samenvatting DBG 2.1:
Biochemie
Herhaling jaar 1
Nutrition: Chapter 3 iigestion aond absirption
Verteriong begiont bij de waaronemiong vaon geur eon smaak vaon viediong. Smaak wirdt oniet alleeon bepaald
diir de waaronemiongeon ion de miond maar iik diir geur. Het verteriongstelsel is als vilgt ipgebiuwd:
1. Miond
2. Slikdarm
3 . Maag
4. iuonone darm
5. iikke darm
6. Rectum
Al deze irgaoneon hebbeon iver het algemeeon dezelfde ionderstaaonde ipbiuw:
1. Mucisa = slijmvlies
a. Lamiona pripria mucisae
b. Muscularis mucisae = kleion laagje glad spierweefsel dat afgife diir kliereon
stmuleert
2. Submucisa = laag met blied- eon lymfevateon, lymfestelsel eon zeonuweon
3 . Muscularis = spierlaag viir peristaltek eon segmeontate
a. Circulaire spiereon
b. Liongitudionale spiereon
c. Bij de maag een extra schuin verlopende spierlaag
4. Serisa = visceraal blad vaon het buikvlies
Het verteriongsstelsel wirdt geassisteerd diir de vilgeonde irgaoneon:
1. Speekselkliereon
2. Lever
3 . Galblaas
4. Paoncreas
Het verteriongskaonaal heef de vilgeonde fuonctes:
1. Iononame vaon viediong
2. Traonspirt vaon viediong
3 . Secrete vaon verteriongseonzymeon, -zureon, -slijm eon -gal
4. Absirpte vaon viediongsstifeon
5. Verviereon vaon ionverteerd materiaal
6. Afviereon vaon afval
Het tegeonhiudeon/diirlateon vaon verteriongsmateriaal gebeurd diir sfoncters
Chemische afraak vaon viediong:
- Chemisch gezieon zijon het de eonzymeon die viediong daadwerkelijk afrekeon tit absirbeerbare
viediongsstifeon. Eonzymeon zijon eiwiteon die reactes katalysereon (versonelleon maar blijveon zelf iontact.
ie meeste eonzymeon zijon heel specifek ion welke reactes ze kuononeon katalysereon. Bij verteriong gaat het
im het splitseon vaon mileculeon d.m.v. hydrilyse (ionder afsplitsiong vaon water .
, Absirbte kaon ip 4 verschilleonde maoniereon:
o Passieve difusie: verplaatsiong vaon stifeon de cel ion if uit zionder verbruik vaon eonergie if eeon
traonspirteiwit. iit wirdt migelijk gemaakt diir cionceontrategradiiont: het verschil ion
cionceontrate vaon eeon stif tusseon de ionter- eon iontracellulaire ruimtes.
o Gefaciliteerde difusie: Hierbij verplaatst eeon traonspirteiwit eeon stif de cel ion if uit. Oik hier
heef de cionceontrategradiiont efect ip het verliip vaon het traonspirt.
o Actef traonspirt: iit wirdt gebruikt waononeer eeon stif tegeon de cionceontrategradiiont ion miet.
Hierbij is eonergie d.m.v. ATP onidig éon de hulp vaon eeon traonspirteiwit
o Eondisytise: iponame/afgife d.m.v. eeon stukje celwaond dat eeon zak virmt im de stif die de
cel ion if uit miet. Om deze maonier kaon het zakje diir de celwaond heeon kimeon.
ie speekselkliereon, lever, glasblaas eon paoncreas hebbeon belaongrijke ril ion het verteriongsprices:
- Speekselklier: speekselamylase
- Lever: priduceert gal, dit bevat i.a. galzure ziuteon
- Galblaas: slaat gal ip eon geef dit af waononeer er zure chymus ion de duonone darm kimt
- Paoncreas: priduceert verteriongseonzymeon, bicarbionaat eon hirmioneon
Oonderstaaonde tabel geef eeon iverzicht vaon de verteriong vaon de macrionutriionteon.
Orgaan Hulporganen Verteringsstofen Koolhydraten Eiwiten Veten
Mond Speeksel- Speekselamylase Vaon grite onaar Veteon wirdeon
kliereon (ptyalion (KH kleione lichtelijk
Speeksellipase (vet kiilhydrateon eon geimulgeerd
maltise (5% (druppeltjes
Slokdarm
Maag Maagzuur (HCl pH2 Amylase stipt Eiwit wirdt
vervirmd tit
hapklare keteons
Schadelijke bacteriion wirdeon gediid
Pepsione wirdt ipgezet onaar pepsionigeeon
Pepsione -> Pepsionigeeon
pepsionigeeon konipt de keteons ion
stukjes
Maaglipase (eonzym Hydriliseert 3 0%
vaon de
triglycerides tit
vetzureon eon
diglycherideon
Gastrione (hirmiion Stmuleert maagsecrete eon bewegelijkheid vaon de maag
Iontrionsieke factir
Dunne iarmcelleon Secretone Stmuleert de paoncreas tit afgife vaon bicarbionaat diir
darm zure chymus
Chilecystikionione Stmuleert afgife vaon gal remt maaglegiong
Galblaas Gal/galzure ziuteon Emulgeert lipideon
met de chymus
Paoncreas Bicarbionaat Is basisch eon oneutraliseert zure chymus uit de maag
Lipase Splitst de iverige
triglycerides ion
glyceril eon
vetzureon
Maltase, sucrase, disacharideon
lactase gesplitst tit
Biochemie
Herhaling jaar 1
Nutrition: Chapter 3 iigestion aond absirption
Verteriong begiont bij de waaronemiong vaon geur eon smaak vaon viediong. Smaak wirdt oniet alleeon bepaald
diir de waaronemiongeon ion de miond maar iik diir geur. Het verteriongstelsel is als vilgt ipgebiuwd:
1. Miond
2. Slikdarm
3 . Maag
4. iuonone darm
5. iikke darm
6. Rectum
Al deze irgaoneon hebbeon iver het algemeeon dezelfde ionderstaaonde ipbiuw:
1. Mucisa = slijmvlies
a. Lamiona pripria mucisae
b. Muscularis mucisae = kleion laagje glad spierweefsel dat afgife diir kliereon
stmuleert
2. Submucisa = laag met blied- eon lymfevateon, lymfestelsel eon zeonuweon
3 . Muscularis = spierlaag viir peristaltek eon segmeontate
a. Circulaire spiereon
b. Liongitudionale spiereon
c. Bij de maag een extra schuin verlopende spierlaag
4. Serisa = visceraal blad vaon het buikvlies
Het verteriongsstelsel wirdt geassisteerd diir de vilgeonde irgaoneon:
1. Speekselkliereon
2. Lever
3 . Galblaas
4. Paoncreas
Het verteriongskaonaal heef de vilgeonde fuonctes:
1. Iononame vaon viediong
2. Traonspirt vaon viediong
3 . Secrete vaon verteriongseonzymeon, -zureon, -slijm eon -gal
4. Absirpte vaon viediongsstifeon
5. Verviereon vaon ionverteerd materiaal
6. Afviereon vaon afval
Het tegeonhiudeon/diirlateon vaon verteriongsmateriaal gebeurd diir sfoncters
Chemische afraak vaon viediong:
- Chemisch gezieon zijon het de eonzymeon die viediong daadwerkelijk afrekeon tit absirbeerbare
viediongsstifeon. Eonzymeon zijon eiwiteon die reactes katalysereon (versonelleon maar blijveon zelf iontact.
ie meeste eonzymeon zijon heel specifek ion welke reactes ze kuononeon katalysereon. Bij verteriong gaat het
im het splitseon vaon mileculeon d.m.v. hydrilyse (ionder afsplitsiong vaon water .
, Absirbte kaon ip 4 verschilleonde maoniereon:
o Passieve difusie: verplaatsiong vaon stifeon de cel ion if uit zionder verbruik vaon eonergie if eeon
traonspirteiwit. iit wirdt migelijk gemaakt diir cionceontrategradiiont: het verschil ion
cionceontrate vaon eeon stif tusseon de ionter- eon iontracellulaire ruimtes.
o Gefaciliteerde difusie: Hierbij verplaatst eeon traonspirteiwit eeon stif de cel ion if uit. Oik hier
heef de cionceontrategradiiont efect ip het verliip vaon het traonspirt.
o Actef traonspirt: iit wirdt gebruikt waononeer eeon stif tegeon de cionceontrategradiiont ion miet.
Hierbij is eonergie d.m.v. ATP onidig éon de hulp vaon eeon traonspirteiwit
o Eondisytise: iponame/afgife d.m.v. eeon stukje celwaond dat eeon zak virmt im de stif die de
cel ion if uit miet. Om deze maonier kaon het zakje diir de celwaond heeon kimeon.
ie speekselkliereon, lever, glasblaas eon paoncreas hebbeon belaongrijke ril ion het verteriongsprices:
- Speekselklier: speekselamylase
- Lever: priduceert gal, dit bevat i.a. galzure ziuteon
- Galblaas: slaat gal ip eon geef dit af waononeer er zure chymus ion de duonone darm kimt
- Paoncreas: priduceert verteriongseonzymeon, bicarbionaat eon hirmioneon
Oonderstaaonde tabel geef eeon iverzicht vaon de verteriong vaon de macrionutriionteon.
Orgaan Hulporganen Verteringsstofen Koolhydraten Eiwiten Veten
Mond Speeksel- Speekselamylase Vaon grite onaar Veteon wirdeon
kliereon (ptyalion (KH kleione lichtelijk
Speeksellipase (vet kiilhydrateon eon geimulgeerd
maltise (5% (druppeltjes
Slokdarm
Maag Maagzuur (HCl pH2 Amylase stipt Eiwit wirdt
vervirmd tit
hapklare keteons
Schadelijke bacteriion wirdeon gediid
Pepsione wirdt ipgezet onaar pepsionigeeon
Pepsione -> Pepsionigeeon
pepsionigeeon konipt de keteons ion
stukjes
Maaglipase (eonzym Hydriliseert 3 0%
vaon de
triglycerides tit
vetzureon eon
diglycherideon
Gastrione (hirmiion Stmuleert maagsecrete eon bewegelijkheid vaon de maag
Iontrionsieke factir
Dunne iarmcelleon Secretone Stmuleert de paoncreas tit afgife vaon bicarbionaat diir
darm zure chymus
Chilecystikionione Stmuleert afgife vaon gal remt maaglegiong
Galblaas Gal/galzure ziuteon Emulgeert lipideon
met de chymus
Paoncreas Bicarbionaat Is basisch eon oneutraliseert zure chymus uit de maag
Lipase Splitst de iverige
triglycerides ion
glyceril eon
vetzureon
Maltase, sucrase, disacharideon
lactase gesplitst tit
