In dit document vind je een
samenvatting van ‘praktijkgericht
onderzoek in de (para)medische zorg’
Samengevat aan de hand van de BOK
van POF. De relevante informatie uit de
HC’s en WC’s is hier ook in opgenomen
Samenvatting
theorie POF
Schouten, Yvonne
,HOOFDSTUK 1 EEN ONDERZOEKENDE HOUDING ................................................................ 2
HOOFDSTUK 2 ETHIEK VAN ONDERZOEK ............................................................................... 3
HOOFDSTUK 3 HET KRITISCH LEZEN VAN ONDERZOEKSLITERATUUR ...................... 5
Ostello en WC week 2...............................................................................................................................5
3.2: ONDERZOEKSONDERWERP VANUIT DE ONDERZOEKSVRAAG...................................................................6
Hoorcollege onderzoek .............................................................................................................................6
Hoorcollege kwantiatief onderzoek .....................................................................................................7
HC Kwalitatief onderzoek ........................................................................................................................8
3.2.1 weinig bekend over het onderwerp .........................................................................................9
3.2.2 Iets bekend over het onderwerp ........................................................................................... 10
3.2.3 Veel bekend over het onderwerp .......................................................................................... 11
3.3 EEN ARTIKEL BEOORDELEN ....................................................................................................................... 11
3.4 KWANTITATIEF ONDERZOEK ..................................................................................................................... 12
3.4.1 interventioneel onderzoek: Randomized controled trial .............................................. 12
3.4.2 observationeel onderzoek: synoniem voor ‘niet experimenteel’ .............................. 13
3.4.3 diagnostisch onderzoek............................................................................................................. 15
3.4.4 observatieonderzoek: correlationeel ................................................................................... 17
3.5 KWALITATIEF ONDERZOEK ........................................................................................................................ 18
3.5.1 interviews ....................................................................................................................................... 18
3.5.2 focusgroep onderzoek ............................................................................................................... 20
3.5.3 kwalitatief observatieonderzoek ............................................................................................ 21
3.6 SYSTEMATISCH LITERATUURONDERZOEK ................................................................................................ 21
HOOFDSTUK 4 VAN VOORONDERZOEK TOT VRAAGSTELLING: PLAN VAN
AANPAK .............................................................................................................................................. 23
4.2 INLEIDING .................................................................................................................................................. 23
4.4 VAN PRAKTIJK NAAR ONDERZOEKSVRAAG ............................................................................................... 23
4.5 VOORONDERZOEK ..................................................................................................................................... 23
4.6 ZOEKEN NAAR LITERATUUR ...................................................................................................................... 23
4.7 FORMULEREN VAN DE ONDERZOEKSVRAAG ............................................................................................. 25
HOOFDSTUK 5 UITVOEREN ONDERZOEK .............................................................................. 26
5.2.2 methode plan van aanpak ....................................................................................................... 26
5.3 UITVOEREN VAN KWANTITATIEF ONDERZOEK ......................................................................................... 27
5.3.1 stappen kwantitatief beschrijvend onderzoek ................................................................. 27
5.3.2 kwantitatief toetsend onderzoek ........................................................................................... 31
Werkcollege: 7.2 kwantitatief ............................................................................................................ 34
5.4 KWALITATIEF ONDERZOEK ....................................................................................................................... 38
5.5 SYSTEMATISCH LITERATUUR ONDERZOEK ............................................................................................... 40
HOOFDSTUK 6: PRESENTATIE VAN EEN ONDERZOEKSPROJECT ................................ 40
WERKCOLLEGES WEEK 12 & 13 ..................................................................................................................... 40
6.2 PRESENTATIE ONDERZOEKSPROJECT ....................................................................................................... 42
6.3 TITEL ARTIKEL............................................................................................................................................ 42
6.4 ABSTRACT .................................................................................................................................................. 42
6.5 INLEIDING .................................................................................................................................................. 43
6.6 METHODE (VERLEDEN TIJD) ..................................................................................................................... 43
6.7 VERSLAGLEGGING RESULTATEN ............................................................................................................... 45
6.9 OVERKOEPELENDE TIPS VOOR HET SCHRIJVEN VAN EEN VERSLAG ....................................................... 50
6.10 LITERATUURVERWIJZINGEN ................................................................................................................... 50
DEFINITIES ........................................................................................................................................................ 52
POF 2018-2019
Yvonne Schouten
,Hoofdstuk 1 Een onderzoekende houding
Waarom POF binnen fysiotherapie: HC 1.5
Praktijkgericht onderzoek (PO) HBO 2 doelen:
- Kennisverdieping
- Kennisverbreding
=> verbetering beroepsvaardigheid
Wetenschappelijk onderzoek Praktijkgericht onderzoek
Universiteit Hogeschool
Gericht op nieuwe theorie (kennis en Gericht op toepassing (praktisch bruikbare
modelvorming) producten en methoden
Kennis vraag Praktijkvraag
Interventies uitvinden Innoveren ( toepassen)
Landelijk Regionaal (specifieke context)
Beroepsinhoudelijke of gerelateerde vragen
VKO: vallidiatiecommisie Kwaliteitszorg Onderzoek: praktijkgericht onderzoek is onderzoek
geworteld in de beroepspraktijk en bijdraagt aan de verbetering en innovatie van die
beroepspraktijk. (po is onderzoek waarvan de onderzoeksvraag voortkomt uit de beroepspraktijk
en waarvan de uitkomsten direct bij kunnen dragen aan die beroepspraktijk)
De vijf stappen van Evidence Based Practice
- Stap 1: (klinisch) probleem vertalen in een beantwoordbare vraag
- Stap 2: Efficiënt zoeken naar het beste bewijsmateriaal
- Stap 3: Beoordelen van het gevonden bewijsmateriaal op relevantie, kwaliteit en
toepasbaarheid
- Stap 4: Toepassen van het resultaat in de praktijk
- Stap 5: Regelmatig evalueren van het proces en het resultaat
Om te kunnen komen tot een evidencebased conclusie met je in het professioneel handelen met
een patiënt rekening houden met een aantal elementen:
- ‘evidence’ vanuit onderzoek (evidence from research)
- Beschikbare middelen (available resources)
- De voorkeur van de patient (patient preferences)
- Je eigen klinische ervaring (clinical experience)
POF 2018-2019
Yvonne Schouten
, Hoofdstuk 2 Ethiek van onderzoek
Wet en regegeving en ethiek
Doel ethiek van onderzoek: het dusdanig zorgvuldig afwegingen maken dat belangen van
deelnemers aan onderzoek niet worden geschaad
Om proefpersonen bij onderzoek te beschermen is de WMO opgericht
WMO: wet medisch wetenschappelijk onderzoek met mensen-> deze wet is opgesteld naar
aanleiding van de verklaring van Helsinki. De verklaring geeft richtlijnen voor het verrichten van
medisch wetenschappelijk onderzoek ook is het gebaseerd op de code van Neurenberg(processen
van Neurenberg tegen oorlogsmisdadigers 1945) en ‘good clinical practice’
Code van Neurenberg: naar aanleiding van de processen een Gedragscode voor onderzoek bij
mensen bestaande uit tien punten: waarvan de eerste luid: ‘the voluntary concent of the human
subject is absolutely essential’
Verklaring van Helsinki (1964)
De code werd doorontwikkeld naar verklaring van Helsinki: richtlijnen voor het verrichten van
medisch wetenschappelijk onderzoek. Opgesteld door de WMA: World Medical Association
- Het belang van de pp gaat altijd boven het belang van het onderzoek
Good clinical practice 1975
Is een pakket voorschriften en regels die werden vastgesteld door de International Conference on
Harmonisation (ICH). Ze definiëren hoe een wetenschappelijk gefundeerde klinische studie bij
mensen moet plaatsvinden. Zowel de bescherming van de proefpersonen, hun rechten als de
neutraliteit van het onderzoek worden erdoor verzekerd.
CCMO: centrale commissie mens gebonden onderzoek-> controleert de naleving van de WMO
door middel van toetsing aan de vastgestelde wettelijke bepalingen. De Ccmo besteed beoordeling
uit aan METC’s: medisch ethische toetsingscommissies
Voorwaarden om onderzoek met mensen te mogen uitvoeren.
- Onderzoekers moeten competent zijn
- Juiste methode moet worden gebruikt
- Er mag op geen enkele manier sprake zijn van druk op de proefpersoon (financieel ook
niet)
- Richtlijnen voor informeren pp
- Richtlijnen waarborgen vrijwillige deelname
Als onderzoek niet WMO plichtig is nog steeds de regels van WMO volgen.
- Deelname vrijwillig
- Pp goed informeren -> informatiebrief
Informatiebrief
Doel: potentiele deelnemer in staat stellen een weloverwogen keuze te maken
- Een week bedenktijd
- Brief op niveau geschreven
- Doel onderzoek
POF 2018-2019
Yvonne Schouten
samenvatting van ‘praktijkgericht
onderzoek in de (para)medische zorg’
Samengevat aan de hand van de BOK
van POF. De relevante informatie uit de
HC’s en WC’s is hier ook in opgenomen
Samenvatting
theorie POF
Schouten, Yvonne
,HOOFDSTUK 1 EEN ONDERZOEKENDE HOUDING ................................................................ 2
HOOFDSTUK 2 ETHIEK VAN ONDERZOEK ............................................................................... 3
HOOFDSTUK 3 HET KRITISCH LEZEN VAN ONDERZOEKSLITERATUUR ...................... 5
Ostello en WC week 2...............................................................................................................................5
3.2: ONDERZOEKSONDERWERP VANUIT DE ONDERZOEKSVRAAG...................................................................6
Hoorcollege onderzoek .............................................................................................................................6
Hoorcollege kwantiatief onderzoek .....................................................................................................7
HC Kwalitatief onderzoek ........................................................................................................................8
3.2.1 weinig bekend over het onderwerp .........................................................................................9
3.2.2 Iets bekend over het onderwerp ........................................................................................... 10
3.2.3 Veel bekend over het onderwerp .......................................................................................... 11
3.3 EEN ARTIKEL BEOORDELEN ....................................................................................................................... 11
3.4 KWANTITATIEF ONDERZOEK ..................................................................................................................... 12
3.4.1 interventioneel onderzoek: Randomized controled trial .............................................. 12
3.4.2 observationeel onderzoek: synoniem voor ‘niet experimenteel’ .............................. 13
3.4.3 diagnostisch onderzoek............................................................................................................. 15
3.4.4 observatieonderzoek: correlationeel ................................................................................... 17
3.5 KWALITATIEF ONDERZOEK ........................................................................................................................ 18
3.5.1 interviews ....................................................................................................................................... 18
3.5.2 focusgroep onderzoek ............................................................................................................... 20
3.5.3 kwalitatief observatieonderzoek ............................................................................................ 21
3.6 SYSTEMATISCH LITERATUURONDERZOEK ................................................................................................ 21
HOOFDSTUK 4 VAN VOORONDERZOEK TOT VRAAGSTELLING: PLAN VAN
AANPAK .............................................................................................................................................. 23
4.2 INLEIDING .................................................................................................................................................. 23
4.4 VAN PRAKTIJK NAAR ONDERZOEKSVRAAG ............................................................................................... 23
4.5 VOORONDERZOEK ..................................................................................................................................... 23
4.6 ZOEKEN NAAR LITERATUUR ...................................................................................................................... 23
4.7 FORMULEREN VAN DE ONDERZOEKSVRAAG ............................................................................................. 25
HOOFDSTUK 5 UITVOEREN ONDERZOEK .............................................................................. 26
5.2.2 methode plan van aanpak ....................................................................................................... 26
5.3 UITVOEREN VAN KWANTITATIEF ONDERZOEK ......................................................................................... 27
5.3.1 stappen kwantitatief beschrijvend onderzoek ................................................................. 27
5.3.2 kwantitatief toetsend onderzoek ........................................................................................... 31
Werkcollege: 7.2 kwantitatief ............................................................................................................ 34
5.4 KWALITATIEF ONDERZOEK ....................................................................................................................... 38
5.5 SYSTEMATISCH LITERATUUR ONDERZOEK ............................................................................................... 40
HOOFDSTUK 6: PRESENTATIE VAN EEN ONDERZOEKSPROJECT ................................ 40
WERKCOLLEGES WEEK 12 & 13 ..................................................................................................................... 40
6.2 PRESENTATIE ONDERZOEKSPROJECT ....................................................................................................... 42
6.3 TITEL ARTIKEL............................................................................................................................................ 42
6.4 ABSTRACT .................................................................................................................................................. 42
6.5 INLEIDING .................................................................................................................................................. 43
6.6 METHODE (VERLEDEN TIJD) ..................................................................................................................... 43
6.7 VERSLAGLEGGING RESULTATEN ............................................................................................................... 45
6.9 OVERKOEPELENDE TIPS VOOR HET SCHRIJVEN VAN EEN VERSLAG ....................................................... 50
6.10 LITERATUURVERWIJZINGEN ................................................................................................................... 50
DEFINITIES ........................................................................................................................................................ 52
POF 2018-2019
Yvonne Schouten
,Hoofdstuk 1 Een onderzoekende houding
Waarom POF binnen fysiotherapie: HC 1.5
Praktijkgericht onderzoek (PO) HBO 2 doelen:
- Kennisverdieping
- Kennisverbreding
=> verbetering beroepsvaardigheid
Wetenschappelijk onderzoek Praktijkgericht onderzoek
Universiteit Hogeschool
Gericht op nieuwe theorie (kennis en Gericht op toepassing (praktisch bruikbare
modelvorming) producten en methoden
Kennis vraag Praktijkvraag
Interventies uitvinden Innoveren ( toepassen)
Landelijk Regionaal (specifieke context)
Beroepsinhoudelijke of gerelateerde vragen
VKO: vallidiatiecommisie Kwaliteitszorg Onderzoek: praktijkgericht onderzoek is onderzoek
geworteld in de beroepspraktijk en bijdraagt aan de verbetering en innovatie van die
beroepspraktijk. (po is onderzoek waarvan de onderzoeksvraag voortkomt uit de beroepspraktijk
en waarvan de uitkomsten direct bij kunnen dragen aan die beroepspraktijk)
De vijf stappen van Evidence Based Practice
- Stap 1: (klinisch) probleem vertalen in een beantwoordbare vraag
- Stap 2: Efficiënt zoeken naar het beste bewijsmateriaal
- Stap 3: Beoordelen van het gevonden bewijsmateriaal op relevantie, kwaliteit en
toepasbaarheid
- Stap 4: Toepassen van het resultaat in de praktijk
- Stap 5: Regelmatig evalueren van het proces en het resultaat
Om te kunnen komen tot een evidencebased conclusie met je in het professioneel handelen met
een patiënt rekening houden met een aantal elementen:
- ‘evidence’ vanuit onderzoek (evidence from research)
- Beschikbare middelen (available resources)
- De voorkeur van de patient (patient preferences)
- Je eigen klinische ervaring (clinical experience)
POF 2018-2019
Yvonne Schouten
, Hoofdstuk 2 Ethiek van onderzoek
Wet en regegeving en ethiek
Doel ethiek van onderzoek: het dusdanig zorgvuldig afwegingen maken dat belangen van
deelnemers aan onderzoek niet worden geschaad
Om proefpersonen bij onderzoek te beschermen is de WMO opgericht
WMO: wet medisch wetenschappelijk onderzoek met mensen-> deze wet is opgesteld naar
aanleiding van de verklaring van Helsinki. De verklaring geeft richtlijnen voor het verrichten van
medisch wetenschappelijk onderzoek ook is het gebaseerd op de code van Neurenberg(processen
van Neurenberg tegen oorlogsmisdadigers 1945) en ‘good clinical practice’
Code van Neurenberg: naar aanleiding van de processen een Gedragscode voor onderzoek bij
mensen bestaande uit tien punten: waarvan de eerste luid: ‘the voluntary concent of the human
subject is absolutely essential’
Verklaring van Helsinki (1964)
De code werd doorontwikkeld naar verklaring van Helsinki: richtlijnen voor het verrichten van
medisch wetenschappelijk onderzoek. Opgesteld door de WMA: World Medical Association
- Het belang van de pp gaat altijd boven het belang van het onderzoek
Good clinical practice 1975
Is een pakket voorschriften en regels die werden vastgesteld door de International Conference on
Harmonisation (ICH). Ze definiëren hoe een wetenschappelijk gefundeerde klinische studie bij
mensen moet plaatsvinden. Zowel de bescherming van de proefpersonen, hun rechten als de
neutraliteit van het onderzoek worden erdoor verzekerd.
CCMO: centrale commissie mens gebonden onderzoek-> controleert de naleving van de WMO
door middel van toetsing aan de vastgestelde wettelijke bepalingen. De Ccmo besteed beoordeling
uit aan METC’s: medisch ethische toetsingscommissies
Voorwaarden om onderzoek met mensen te mogen uitvoeren.
- Onderzoekers moeten competent zijn
- Juiste methode moet worden gebruikt
- Er mag op geen enkele manier sprake zijn van druk op de proefpersoon (financieel ook
niet)
- Richtlijnen voor informeren pp
- Richtlijnen waarborgen vrijwillige deelname
Als onderzoek niet WMO plichtig is nog steeds de regels van WMO volgen.
- Deelname vrijwillig
- Pp goed informeren -> informatiebrief
Informatiebrief
Doel: potentiele deelnemer in staat stellen een weloverwogen keuze te maken
- Een week bedenktijd
- Brief op niveau geschreven
- Doel onderzoek
POF 2018-2019
Yvonne Schouten
