Artikel 1 - Bassant en de Roos
Tegenwoordig is evidence based werken de leidraad in het agogische veld, waarbij de
effectiviteit voorop staat. Vroeger lag de nadruk veel meer op de waarden van de agoog,
wat ook wel v alue based werken wordt genoemd. Ook wordt er tegenwoordig gekeken
naar wat de cliënt wilt, dit wordt client based genoemd. Alle drie de oriëntaties samen
zorgen voor effectieve hulpverlening.
Begripomschrijvingen
Methodisch handelen
Methodisch handelen is doelgericht, systematisch, planmatig en bewust handelen. Dit
ontstaat niet alleen door het perfect uitwerken van een plan door de agoog maar deze
vraagt ook om hulp van de cliënt. Samen met de cliënt werkt hij uit wat het beste bij de
situatie past.
Methode
Een methode is een omschreven en doelgerichte werkwijze om met een cliënt of
cliëntgroep in een bepaalde situatie een bepaald vraagstuk op te lossen. Een methode
geeft richting aan het handelen van de agoog door middel van aanwijzingen voor het
gebruik van technieken en instrumenten. Een methode heeft enkele kenmerken:
- Specifieke, welomschreven doelen
- Voor specifieke doelgroep of verschillende uitwerkingen
- Specifiek en beperkt i n gebruik
- Gestandaardiseerd en o verdraagbaar
- Voor meervoudig gebruik en niet persoonsgebonden
- Is h andelingsgericht
- Theoretisch, wetenschappelijk verantwoord
- Is bij voorkeur bewezen effectief
Bij het kiezen van een werkwijze is het niet belangrijk om vanuit één methode te werken,
het gebruik van meerdere is toegestaan, als dit het beste bij de cliënt past. Het is vooral
belangrijk dat de cliënt inspraak heeft en achter de behandeling staat.
Methodiek
Een methodiek is een door hulpverleners gezamenlijk te dragen flexibel geheel van
sturende praktijktheoretische inzichten in ethische en normatieve stellingnames over een
omschreven gebied van de hulpverlening. Dit heeft enkele consequenties:
- Stelt agoog in staat verantwoord en consistent een werkwijze te kiezen
- Geeft richting aan hulpverlening en grenzen
- Geeft aanwijzingen en ondersteuning bij het handelen
- Is open en dynamisch (veranderlijk)
- Moet gedragen worden door de gehele instelling, inclusief cliënt. Hij is niet
persoonsgebonden
De omschrijving van een methodiek kent vier basiselementen:
- Maakt verantwoordelijk kiezen mogelijk
- Steunt op praktijktheoretische en wetenschappelijke inzichten
- Steunt op ethische en normatieve stellingnames
- Ontwikkelt zich in een uitwisseling tussen theorie en praktijk
,Mensen zijn zich vaak niet bewust van hun methodiek omdat 1) deze te impliciet (vaag)
is en 2) deze te precieze protocollen geeft.
Methodiek SPH en instellingsmethodiek
Beroepsmethodiek (methodiek SPH) gaat over het domein dat door het beroep bestreken
wordt en over het kijken/handelen waaraan men de beoefenaar kan herkennen.
Instellingsmethodiek is het arrangement van eigen opvattingen, uitgangspunten,
methoden en werkwijzen, die vorm geven aan de hulp. Bij b roodroosterzorg moet de
cliënt zich aanpassen aan de hulpverlening wil het resultaat bevredigend zijn (in plaats
van dat de instelling zich aanpast aan de cliënt).
Programma’s
Een programma is een geheel van gespecificeerde en op elkaar afgestemde activiteiten en
maatregelen, gericht op het verlenen van diensten of bewerkstelligen van effecten ten
behoeven van een specifieke groep met overeenkomstige problematiek/zorgbehoefte.
Methoden geordend en beschouwd
Kenmerken van methoden
1. Gericht op een doelgroep ( belangrijk om specifiek te zijn!)
2. Doelgericht, specifieke doelen
3. Vragen manier van handelen d ie bij doel en doelgroep past
4. Bepaalde, vaste structuur
Van protocol naar behandelingsadviezen.
5. Specifieke i nstrumenten en technieken
6. Toegepast in organisatorische context
Methodes hangen onder andere af van de organisatie omdat deze overeen moeten
komen (visie).
7. Zijn effectief
Methoden mogen alleen gebruikt worden als deze bewezen effectief zijn. Het
bewijzen van effectiviteit is echter moeilijk door de vele beïnvloedbare factoren.
Doelen
Er zijn vijf categorieën van doelen:
1. Onder controle brengen
a. Ongewenst of gevaarlijk gedrag elimineren
b. Beschermen van de omgeving
c. Voorkomen van schade in plaats van helpen
2. Probleem oplossen of genezen
a. Beperkt van toepassing en duur
b. Van toepassing op specifieke ziekten en aandoeningen
c. Probleem opgelost = einde hulp
d. Zo kort, efficiënt en goedkoop mogelijk
3. Behouden en stabiliseren
a. Leren leven met
b. Behoud van kwaliteit van leven
c. ROT en validation
, 4. Herstellen
a. Bijkomen van
b. In ere herstellen (weer “normaal” leven)
c. Leren/herstellen van complicaties
d. Rehabilitatie
e. Ontwikkelingsgericht maar in direct contact met de cliënt
5. Ontwikkelen en groeien
a. Groei en ontwikkeling (weer) mogelijk maken
b. Vooral in jeugdzorg
c. Preventief werken
Wijze van behandelen
Doel Wijze van handelen Gericht op
Onder controle brengen Ingrijpen/controleren Individu
Genezen Behandelen Individu
Behouden/stabiliseren Begeleiden Individu, wisselwerking
met omgeving, omgeving
Herstellen Ondersteunen Wisselwerking met
omgeving, omgeving
Ontwikkelen/groeien Condities scheppen Omgeving
Artikel 2 - muzisch-agogische methodiek
Muzisch-agogisch handelen is het bewust koppelen van behandel- of begeleidingsdoelen
aan muzische middelen.
Doelgroepen
In principe zijn muzische middelen aan alle doelgroepen aan te bieden mits ze geen
gevaar vormen. Hierbij moet de activiteit op het niveau van de doelgroep zitten en aan de
mogelijkheden aangepast worden.
Hulpverleningsdoelen
Er zijn verschillende ontwikkelingsgebieden:
- Sensorische ontwikkeling. Dit is het waarnemen en de bewegingen waartoe een
persoon in staat is.
- Cognitieve ontwikkeling. Dit is de intelligentie, het leren en herinneren, het
vermogen taal te gebruiken voor communicatie.
- Sociale ontwikkeling. Dit is de mate waarin iemand in staat is relaties aan te
gaan, zich aan kan passen aan sociale groepen zonder zijn eigenheid te verliezen,
maatschappelijke en politieke bewustwording.
- Emotionele ontwikkeling. Dit is het onderscheiden en ontdekken van gevoelens,
kunnen omgaan met gevoelens.
- Religieuze en spirituele ontwikkeling. Dit is vragen naar de zin van het bestaan,
kunnen omgaan met de eindigheid van het leven, zien van een toekomst.