Geneeskunde samenvatni les 2.1
Hoofdstuk 12: Het cardiovasculaire stelsel: het hart
Parairaaf 12 inleidini
Voor de aanvoer van zuurstof en voedingsstofen en de afvoer van afvalstofen ziin onze
lichaamscellen afanneliin van de omringende interstttle vloeistof.
De omstandigheden in de interstttle vloeistof worden stabiel gehouden in via een voortdurende
uitwisseling tussen de perifere weefsels en het circulerende bloed.
Als het bloed niet langer stroomt, raant de toevoer van zuurstof en voedingsstofen snel uitgeput,
nan het bloed niet langer afvalstofen opnemen en nunnen hormonen en wite bloedcellen hun
doelcellen niet langer bereinen.
Uiteindeliin ziin alle functes van het bloedvatenstelsel dus afanneliin van het hart. Dit gespierde
orgaan slaat dageliins ongeveer 100.000 maal waarbii het ca. 8.000 liter bloed rondpompt. Ondanns
ziin indrunwennende wernlast is het hart een gebalde vuist. Bloed stroomt door een netwern van
bloedvaten die vanuit het hart naar de perifere weefsels lopen.
Bloedvaten worden onderverdeeld in een kleine bloedsomloop (pulmonaire circulate), die bloed
vervoert van en naar de gaswisselingsoppervlannen van de longen, en een irote bloedsomloop
(systeemcirculate), die bloed van en naar de rest van het lichaam vervoert.
Elne bloedsomloop begint en eindigt bii het hart en bloed verplaatst zich beurtelings door deze twee
bloedsomlopen. Bloed dat vanuit de grote bloedsomloop naar het hart terugneert, moet eerst de
nleine bloedsomloop doorlopen voordat het weer in de grote bloedsomloop terugneert.
Arteriën (slagaders) of eferentre bloedvaten, voeren bloed van het hart weg; venen (aders) of
aferentre vaten voeren bloed naar het hart terug. Capillairen (haarvaten) ziin nleine, dunwandige
bloedvaten tussen de nleinste arteritn en de nleinste venen. Dannzii de dunne wanden van de
capillaire nan een uitwisseling plaatsvinden van voedingsstofen, opgeloste gassen en afvalstofen
tussen het bloed en de omringde weefsels.
Het hart bevat vier musculaire compartmenten, twee voor elne bloedsomloop. Het rechteratrium
(atrium, hal; meervoud arria) of de rechterboezem ontvangt bloed uit de grote bloedsomloop en
geef dat door aan het rechterventrikel (ventrrikel, ‘buinie’) of de rechterkamer, die bloed de nleine
bloesomloop in stuwt. Als het hart slaat, trennen eerst de twee atria samen en daarna de twee
ventrinels. De twee ventrinels trennen tegeliinertid samen en stuwen geliine hoeveelheden bloed
weg.
Parairaaf 12.1: het hart is een oriaan met vier compartmenten en krijit zijn bloed toeievoerd
door de coronaire vaten; het stuwt zuurstofarm bloed naar de lonien en zuurstofrijk bloed naar de
rest van het lichaam.
Het hart ligt nabii de ventrale borstwand, direct achter het sternum. Het hart bevindt zich in het
mediastntum, de ruimte die de borstholte in twee longholte verdeelt en die oon de grote vaten (de
grootste arteritn en venen in het lichaam), de thymus, de oesophagus en de trachea bevat.
Het hart is omgeven door de pericardiale holte. De benleding van de pericardiale holte is een sereuze
membraan, het zogenoemde hartzakje of pericardium. We nunnen ons de relate tussen het hart en
de pericardiale holteboorstelle als een vuist die tegen het midden van een grote ballon drunt.
De ballon stelt het pericardium voor en de vuist het hart. De pols, op de plaats waar de ballon is
ingestulpt, correspondeert met de basis van het hart. De luchtruimte binnen de ballon
correspondeert met de pericardiale holte.
, Het pericardium nan worden onderverdeeld in het viscerale pericardium en het parittale
pericardium. Het viscerale pericardium of epicardium bedent het binnenste oppervlan van het hart,
terwiil het pariëtale pericardium het buitenste oppervlan van het pericardium of harrzakje benleedt,
dat het hart omgeef. Het pericardium bestaat uit een dicht netwern van collagene vezels die de
posite van het pericardium, het hart en de daarmee verbonden bloedvaten in het mediastnum
stabiliseren. De ruimte tussen het parittale en viscerale oppervlan vormt de pericardiale holte, deze
holte bevat normaliter een hoeveelheid pericardiale vloeisrof die door de pericardiale membranen
wordt afgescheiden. De vloeistof wernt als gliimiddel en vermindert de wriiving tussen de tegen
elnaar gelegen oppervlannen als het hart nlopt.
12.1.1 de uitwendiie anatomie van het hart
De vier hartafdelingen ziin te hernennen aan verschillende uiterliine nenmernen van het hart.
De twee atria hebben betrenneliine dunne, gespierde wanden en nunnen zich ver uitrennen, dus als
een atrium niet met bloed is gevuld, loopt het leeg en vormt een hobbelige, nronnelige fap die
auricula (auris = oor) wordt genoemd. De arrioventrriculaire groeve (sulcus coronarius), een diepe
groeve die meestal met een aanzienliine hoeveelheid vet is gevuld, marneert de grens tussen de atria
en de ventrinels. Ondiepere groeven, de ventrale interventriculaire iroeve en dorsale
interventriculaire iroeve, marneren de grens tussen het linner- en het rechterventrinel. Behalve
vetweefsel bevaten de groeven eveneens de belangriinste arteritn en venen die bloed naar de
hartspier aanvoeren. De grote vaten ziin verbonden met het bovenste uiteinde van het hart: aan de
basis. Het onderste, puntge uiteinde van het hart is de apex. Vanaf de basis tot de apex is het hart
gemiddeld 12,5cm lang.
Het hart ligt ten opzichte van de lengteas van het lichaam. Oon is het enigszins naar linns gedraaid,
dus het ventrale oppervlan bestaat hoofdzaneliin uit het rechteratrium en het rechterventrinel. De
wand van het linnerventrinel vormt het grootste deel van het dorsale oppervlan tussen de basis en de
apex van het hart.
12.1.2 de hartwand
De wand van het hart bevat drie duideliine hernenbare lagen: de buitenste, het epicardium (viscerale
pericardium), de middelste, het myocardium of myocard en de binnenste, het endocardium of
endocard.
Het endocardium of epicard is het viscerale pericardium dat het buitenste oppervlan van het hart
benleedt. Dit sereuze membraan bestaat uit een buitenste epitheel en een onderliggende laag van
losmazig bindweefsel die met het myocardium vormt concentrische banden die rond de atria
gewinneld ziin en die spiraalsgewiis in de wanden van de ventrinels doorlopen.
Door deze bouw ontstaan de stuwende en draaiende samentrenningen waardoor het
pomprendement van het hart wordt vergroot. De binnenste oppervlannen van het hart, met inbegrip
van de hartnleppen, worden benleed door het endocardium, een ennelvoudig plaveiselepitheel, en
het daaronder gelegen losmazige bindweefsel. Dit ennelvoudig plaveiselepitheel van het
cardiovasculaire stelsel wordt het endotheel genoemd. Het endotheel van het hart loopt door in het
endotheel van de aan het hart ontspringende grote vaten.
Hartspieren
Hartspiercellen ziin nleiner dan sneletspiervezels en bevaten een centraal gelegen celnern.
Net als sneletspiervezels bevat elne hartspiercel myofbrillen en samentrenningen van een hartspier
gaan, net als bii een sneletspier, gepaard met een vernortng van afzonderliine sarcomeren.
Hoofdstuk 12: Het cardiovasculaire stelsel: het hart
Parairaaf 12 inleidini
Voor de aanvoer van zuurstof en voedingsstofen en de afvoer van afvalstofen ziin onze
lichaamscellen afanneliin van de omringende interstttle vloeistof.
De omstandigheden in de interstttle vloeistof worden stabiel gehouden in via een voortdurende
uitwisseling tussen de perifere weefsels en het circulerende bloed.
Als het bloed niet langer stroomt, raant de toevoer van zuurstof en voedingsstofen snel uitgeput,
nan het bloed niet langer afvalstofen opnemen en nunnen hormonen en wite bloedcellen hun
doelcellen niet langer bereinen.
Uiteindeliin ziin alle functes van het bloedvatenstelsel dus afanneliin van het hart. Dit gespierde
orgaan slaat dageliins ongeveer 100.000 maal waarbii het ca. 8.000 liter bloed rondpompt. Ondanns
ziin indrunwennende wernlast is het hart een gebalde vuist. Bloed stroomt door een netwern van
bloedvaten die vanuit het hart naar de perifere weefsels lopen.
Bloedvaten worden onderverdeeld in een kleine bloedsomloop (pulmonaire circulate), die bloed
vervoert van en naar de gaswisselingsoppervlannen van de longen, en een irote bloedsomloop
(systeemcirculate), die bloed van en naar de rest van het lichaam vervoert.
Elne bloedsomloop begint en eindigt bii het hart en bloed verplaatst zich beurtelings door deze twee
bloedsomlopen. Bloed dat vanuit de grote bloedsomloop naar het hart terugneert, moet eerst de
nleine bloedsomloop doorlopen voordat het weer in de grote bloedsomloop terugneert.
Arteriën (slagaders) of eferentre bloedvaten, voeren bloed van het hart weg; venen (aders) of
aferentre vaten voeren bloed naar het hart terug. Capillairen (haarvaten) ziin nleine, dunwandige
bloedvaten tussen de nleinste arteritn en de nleinste venen. Dannzii de dunne wanden van de
capillaire nan een uitwisseling plaatsvinden van voedingsstofen, opgeloste gassen en afvalstofen
tussen het bloed en de omringde weefsels.
Het hart bevat vier musculaire compartmenten, twee voor elne bloedsomloop. Het rechteratrium
(atrium, hal; meervoud arria) of de rechterboezem ontvangt bloed uit de grote bloedsomloop en
geef dat door aan het rechterventrikel (ventrrikel, ‘buinie’) of de rechterkamer, die bloed de nleine
bloesomloop in stuwt. Als het hart slaat, trennen eerst de twee atria samen en daarna de twee
ventrinels. De twee ventrinels trennen tegeliinertid samen en stuwen geliine hoeveelheden bloed
weg.
Parairaaf 12.1: het hart is een oriaan met vier compartmenten en krijit zijn bloed toeievoerd
door de coronaire vaten; het stuwt zuurstofarm bloed naar de lonien en zuurstofrijk bloed naar de
rest van het lichaam.
Het hart ligt nabii de ventrale borstwand, direct achter het sternum. Het hart bevindt zich in het
mediastntum, de ruimte die de borstholte in twee longholte verdeelt en die oon de grote vaten (de
grootste arteritn en venen in het lichaam), de thymus, de oesophagus en de trachea bevat.
Het hart is omgeven door de pericardiale holte. De benleding van de pericardiale holte is een sereuze
membraan, het zogenoemde hartzakje of pericardium. We nunnen ons de relate tussen het hart en
de pericardiale holteboorstelle als een vuist die tegen het midden van een grote ballon drunt.
De ballon stelt het pericardium voor en de vuist het hart. De pols, op de plaats waar de ballon is
ingestulpt, correspondeert met de basis van het hart. De luchtruimte binnen de ballon
correspondeert met de pericardiale holte.
, Het pericardium nan worden onderverdeeld in het viscerale pericardium en het parittale
pericardium. Het viscerale pericardium of epicardium bedent het binnenste oppervlan van het hart,
terwiil het pariëtale pericardium het buitenste oppervlan van het pericardium of harrzakje benleedt,
dat het hart omgeef. Het pericardium bestaat uit een dicht netwern van collagene vezels die de
posite van het pericardium, het hart en de daarmee verbonden bloedvaten in het mediastnum
stabiliseren. De ruimte tussen het parittale en viscerale oppervlan vormt de pericardiale holte, deze
holte bevat normaliter een hoeveelheid pericardiale vloeisrof die door de pericardiale membranen
wordt afgescheiden. De vloeistof wernt als gliimiddel en vermindert de wriiving tussen de tegen
elnaar gelegen oppervlannen als het hart nlopt.
12.1.1 de uitwendiie anatomie van het hart
De vier hartafdelingen ziin te hernennen aan verschillende uiterliine nenmernen van het hart.
De twee atria hebben betrenneliine dunne, gespierde wanden en nunnen zich ver uitrennen, dus als
een atrium niet met bloed is gevuld, loopt het leeg en vormt een hobbelige, nronnelige fap die
auricula (auris = oor) wordt genoemd. De arrioventrriculaire groeve (sulcus coronarius), een diepe
groeve die meestal met een aanzienliine hoeveelheid vet is gevuld, marneert de grens tussen de atria
en de ventrinels. Ondiepere groeven, de ventrale interventriculaire iroeve en dorsale
interventriculaire iroeve, marneren de grens tussen het linner- en het rechterventrinel. Behalve
vetweefsel bevaten de groeven eveneens de belangriinste arteritn en venen die bloed naar de
hartspier aanvoeren. De grote vaten ziin verbonden met het bovenste uiteinde van het hart: aan de
basis. Het onderste, puntge uiteinde van het hart is de apex. Vanaf de basis tot de apex is het hart
gemiddeld 12,5cm lang.
Het hart ligt ten opzichte van de lengteas van het lichaam. Oon is het enigszins naar linns gedraaid,
dus het ventrale oppervlan bestaat hoofdzaneliin uit het rechteratrium en het rechterventrinel. De
wand van het linnerventrinel vormt het grootste deel van het dorsale oppervlan tussen de basis en de
apex van het hart.
12.1.2 de hartwand
De wand van het hart bevat drie duideliine hernenbare lagen: de buitenste, het epicardium (viscerale
pericardium), de middelste, het myocardium of myocard en de binnenste, het endocardium of
endocard.
Het endocardium of epicard is het viscerale pericardium dat het buitenste oppervlan van het hart
benleedt. Dit sereuze membraan bestaat uit een buitenste epitheel en een onderliggende laag van
losmazig bindweefsel die met het myocardium vormt concentrische banden die rond de atria
gewinneld ziin en die spiraalsgewiis in de wanden van de ventrinels doorlopen.
Door deze bouw ontstaan de stuwende en draaiende samentrenningen waardoor het
pomprendement van het hart wordt vergroot. De binnenste oppervlannen van het hart, met inbegrip
van de hartnleppen, worden benleed door het endocardium, een ennelvoudig plaveiselepitheel, en
het daaronder gelegen losmazige bindweefsel. Dit ennelvoudig plaveiselepitheel van het
cardiovasculaire stelsel wordt het endotheel genoemd. Het endotheel van het hart loopt door in het
endotheel van de aan het hart ontspringende grote vaten.
Hartspieren
Hartspiercellen ziin nleiner dan sneletspiervezels en bevaten een centraal gelegen celnern.
Net als sneletspiervezels bevat elne hartspiercel myofbrillen en samentrenningen van een hartspier
gaan, net als bii een sneletspier, gepaard met een vernortng van afzonderliine sarcomeren.
