Samenvatting geneeskundn�e les 2.2
Hoof�stdkun 5: bloe�vaten
Paragraaf 5.3: Afwijkuningen van �e coronairarteriën
De twee belangrijkste coronaire hartziekten zijn:
- Agina pectoris
- Hartnfarct
Agina pectoris is een syndroom gekenmerkt door een aanvalsgewijze voorbijgaande pijn op de borst,
vooral tjdens perioden van inspanning.
Bij het hartnnarct sterf een deel van de hartspier an doordat een coronairvat wordt angesloten en de
zuurstonvoorziening geheel wegvalt. In Nederland sterf ongeveer 40% van de bevolking aan hart- en
vaatziekten . In het merendeel van de gevallen betref dit ischemische hartziekten.
5.3.1 oorzakunen
De oorzaken zijn onder te verdelen in:
- Atherosclerose
- Spasmen van de kransslagader
Indien er plotseling een kramp ontstaat in een coronairvat, neemt de doorbloeding van de
hartspier af. Het zuurstofekort dat hierdoor ontstaat, leidt onder andere tot pijn op de borst
(angina pectoris). Deze vorm van pijn op de borst staat bekend onder de naam
prinzmetalangina-pectoris of variantangina-pectoris ;
- Trombose on embolie
Deze leidt over het algemeen tot een totale afsluitng van een coronairvat waardoor de
hartspier geen bloed meer ontvangt en afsterf (hartnfarct);
- Anemie
Bloedarmoede geef aanleiding tot minder zuurstofransport;
- Aortaklepstenose
De coronaire bloedvaten ontvangen minder bloed en onder een lagere druk doordat er per
hartslag minder bloed in de aorta komt.
5.3.2 agina pectoris
Angina pectoris is een syndroom dat optreedt wanneer hartspierweensel in zuurstonnood verkeert. Er
sterven nog geen spiercellen an, maar er is een tjdelijke verstoring tussen de vraag en het aanbod
van zuurston.
Er wordt een onderscheid gemaakt tussen stabiele en instabiele angina pectoris.
Stabiele angina pectoris betekent dat de ernst van de klacht steeds gelijk is, dat de klacht alleen
optreedt onder steeds dezelnde omstandigheden (bijv. tjdens hardlopen na enkele minuten) en door
rust on nitroglycerine nemen de klachten snel an.
Er wordt van instabiele angina pectoris gesproken wanneer de klachten recent zijn ontstaan on
wanneer bestaande klachten in ernst toenemen (hevigere pijn, minder reacte op nitroglycerine, pijn
zonder inspanning, enz.).
Deze onderverdeling is van belang voor de prognose. Stelregel is dat de patint met een stabiele
angina pectoris een redelijk goede prognose heef in de nabije toekomst. De instabiele patint heef
een minder goede prognose en moet verder onderzocht worden.
, Symptomen
Angina pectoris gaat gepaard met een kenmerkende pijn op de borst met typische lokalisate en
uitstraling. De pijn is snoerend, drukkend on beklemmend van aard, meestal gelokaliseerd links op de
borst naast on onder het borstbeen. De pijn straalt uit naar de linkerschouder, arm on hand en soms
naar de hals, kaken on naar de rechterarm. Tijdens de aanval is de patint angstg en vaak
kortademig. De klachten treden vooral op tjdens inspanning, emotes, plotselinge overgang van
warmte naar koude en na een stevige maaltjd (af. .4). Kenmerkend voor angina pectoris is het neit
dat de verschijnselen door rust on gebruik van nitroglycerine snel verdwijnen. Er is ook vaak een
dagritme aanwezig, dat wil zeggen: in de ochtend zijn de klachten heviger.
Onderzoek
Mogelijkheden tot onderzoek zijn:
- ecg. Op het elektrocardiogram is bij de patint in rust in ongeveer de helf van de gevallen
geen anwijking te zien. Tijdens inspanning (inspanningselektrocardiografe) ontstaan er
meestal wel anwijkingen die duiden op een tekort aan zuurstonvoorziening van de hartspier;
- angiografe (hartkatheterisate ). Wanneer een röntgennoto van het hart wordt gemaakt
terwijl in de coronairvaten een röntgencontrastmiddel is ingespoten, zullen de vernauwingen
die verantwoordelijk zijn voor de klachten over het algemeen duidelijk zichtbaar worden
behandeling
De behandeling kan worden onderverdeed in conservatieve therapie en operatieve en semi-i
operatieve therapie.
Conservateve therapie
- medicijnen
- algemeen
Naast een medicamenteuze behandeling dienen algemene maatregelen genomen te
worden. De levensstjl moet aangepast worden (meer beweging, minder roken, minder vet
eten, enz.).
Operateve en semi-operateve therapie
Aan de oorzaak wordt met al deze conservateve maatregelen niets gedaan. Meer causale vormen
van behandeling zijn:
- bypass-operate
- percutane transluminate coronaire angioplastek ((TCA)
- lasercoagulate (eeperimenteel)
5.3.3 hartinfarct
Sinds 1972 is de sterfe aan een hartnnarct procentueel gezien alleen maar gedaald (vermindering
van ruim 30%). Toch worden jaarlijks nog 40.000 patinten getrofen, van wie een kwart in het acute
stadium overlijdt. Door de toegenomen vergrijzing en groei van de bevolking is het absolute aantal
vrijwel gelijk gebleven (af. .6). Uit onderzoek is bovendien gebleken dat de sterfe vooral is gedaald
bij jongere patinten. Uit onderzoek is ook gebleken dat de prognose op langere termijn voor een
patint met een hartnnarct beter is naarmate hij jonger is. De reden hiervan is waarschijnlijk dat bij
jongere patinten de ansluitng beperkter en de pompnuncte van het hart beter is.
Het hartnnarct komt vooral bij oudere mensen voor (ongeveer 70% van de patinten is ouder dan
zeventg jaar) en er spelen vele nactoren een rol zoals roken, ernelijkheid, geslacht enzovoort.
Hoof�stdkun 5: bloe�vaten
Paragraaf 5.3: Afwijkuningen van �e coronairarteriën
De twee belangrijkste coronaire hartziekten zijn:
- Agina pectoris
- Hartnfarct
Agina pectoris is een syndroom gekenmerkt door een aanvalsgewijze voorbijgaande pijn op de borst,
vooral tjdens perioden van inspanning.
Bij het hartnnarct sterf een deel van de hartspier an doordat een coronairvat wordt angesloten en de
zuurstonvoorziening geheel wegvalt. In Nederland sterf ongeveer 40% van de bevolking aan hart- en
vaatziekten . In het merendeel van de gevallen betref dit ischemische hartziekten.
5.3.1 oorzakunen
De oorzaken zijn onder te verdelen in:
- Atherosclerose
- Spasmen van de kransslagader
Indien er plotseling een kramp ontstaat in een coronairvat, neemt de doorbloeding van de
hartspier af. Het zuurstofekort dat hierdoor ontstaat, leidt onder andere tot pijn op de borst
(angina pectoris). Deze vorm van pijn op de borst staat bekend onder de naam
prinzmetalangina-pectoris of variantangina-pectoris ;
- Trombose on embolie
Deze leidt over het algemeen tot een totale afsluitng van een coronairvat waardoor de
hartspier geen bloed meer ontvangt en afsterf (hartnfarct);
- Anemie
Bloedarmoede geef aanleiding tot minder zuurstofransport;
- Aortaklepstenose
De coronaire bloedvaten ontvangen minder bloed en onder een lagere druk doordat er per
hartslag minder bloed in de aorta komt.
5.3.2 agina pectoris
Angina pectoris is een syndroom dat optreedt wanneer hartspierweensel in zuurstonnood verkeert. Er
sterven nog geen spiercellen an, maar er is een tjdelijke verstoring tussen de vraag en het aanbod
van zuurston.
Er wordt een onderscheid gemaakt tussen stabiele en instabiele angina pectoris.
Stabiele angina pectoris betekent dat de ernst van de klacht steeds gelijk is, dat de klacht alleen
optreedt onder steeds dezelnde omstandigheden (bijv. tjdens hardlopen na enkele minuten) en door
rust on nitroglycerine nemen de klachten snel an.
Er wordt van instabiele angina pectoris gesproken wanneer de klachten recent zijn ontstaan on
wanneer bestaande klachten in ernst toenemen (hevigere pijn, minder reacte op nitroglycerine, pijn
zonder inspanning, enz.).
Deze onderverdeling is van belang voor de prognose. Stelregel is dat de patint met een stabiele
angina pectoris een redelijk goede prognose heef in de nabije toekomst. De instabiele patint heef
een minder goede prognose en moet verder onderzocht worden.
, Symptomen
Angina pectoris gaat gepaard met een kenmerkende pijn op de borst met typische lokalisate en
uitstraling. De pijn is snoerend, drukkend on beklemmend van aard, meestal gelokaliseerd links op de
borst naast on onder het borstbeen. De pijn straalt uit naar de linkerschouder, arm on hand en soms
naar de hals, kaken on naar de rechterarm. Tijdens de aanval is de patint angstg en vaak
kortademig. De klachten treden vooral op tjdens inspanning, emotes, plotselinge overgang van
warmte naar koude en na een stevige maaltjd (af. .4). Kenmerkend voor angina pectoris is het neit
dat de verschijnselen door rust on gebruik van nitroglycerine snel verdwijnen. Er is ook vaak een
dagritme aanwezig, dat wil zeggen: in de ochtend zijn de klachten heviger.
Onderzoek
Mogelijkheden tot onderzoek zijn:
- ecg. Op het elektrocardiogram is bij de patint in rust in ongeveer de helf van de gevallen
geen anwijking te zien. Tijdens inspanning (inspanningselektrocardiografe) ontstaan er
meestal wel anwijkingen die duiden op een tekort aan zuurstonvoorziening van de hartspier;
- angiografe (hartkatheterisate ). Wanneer een röntgennoto van het hart wordt gemaakt
terwijl in de coronairvaten een röntgencontrastmiddel is ingespoten, zullen de vernauwingen
die verantwoordelijk zijn voor de klachten over het algemeen duidelijk zichtbaar worden
behandeling
De behandeling kan worden onderverdeed in conservatieve therapie en operatieve en semi-i
operatieve therapie.
Conservateve therapie
- medicijnen
- algemeen
Naast een medicamenteuze behandeling dienen algemene maatregelen genomen te
worden. De levensstjl moet aangepast worden (meer beweging, minder roken, minder vet
eten, enz.).
Operateve en semi-operateve therapie
Aan de oorzaak wordt met al deze conservateve maatregelen niets gedaan. Meer causale vormen
van behandeling zijn:
- bypass-operate
- percutane transluminate coronaire angioplastek ((TCA)
- lasercoagulate (eeperimenteel)
5.3.3 hartinfarct
Sinds 1972 is de sterfe aan een hartnnarct procentueel gezien alleen maar gedaald (vermindering
van ruim 30%). Toch worden jaarlijks nog 40.000 patinten getrofen, van wie een kwart in het acute
stadium overlijdt. Door de toegenomen vergrijzing en groei van de bevolking is het absolute aantal
vrijwel gelijk gebleven (af. .6). Uit onderzoek is bovendien gebleken dat de sterfe vooral is gedaald
bij jongere patinten. Uit onderzoek is ook gebleken dat de prognose op langere termijn voor een
patint met een hartnnarct beter is naarmate hij jonger is. De reden hiervan is waarschijnlijk dat bij
jongere patinten de ansluitng beperkter en de pompnuncte van het hart beter is.
Het hartnnarct komt vooral bij oudere mensen voor (ongeveer 70% van de patinten is ouder dan
zeventg jaar) en er spelen vele nactoren een rol zoals roken, ernelijkheid, geslacht enzovoort.
