Pathologie 4
CVA – inleiding
Cerebro (hersenen) – Vasculair (circulatie) – Accident (plotseling)
= acute verstoring van cerebrale circulatie → (focale) neurologische symptomen
→ functie uitval ligt aan het getroffen gebied
CVA (STROKE ): INDELING
- Ischemisch (onbloedig) = infarct (ca. 80%) → bloedprop, dus geen
bloed meer naar de hersenen
- Hemorragisch (bloedig) = bloeding (ca. 20%) → scheur in bloedvat
- TIA (transient Ischemic Attack) → duurt niet langer als 24 uur
Beroerte = niet medische term voor CVA
Apoplexie = verouderde term voor plotselinge bloeding in orgaan
(hersenbloeding = apoplexia cerbri)
TERMINOLOGIE : CVA VERSUS TIA EN RIND
Volledig herstel
• TIA: Transient Ischemic Attack (‘ministroke’)
Klassieke definitie: volledig herstel < 24 uur
• RIND: Reversible Ischemic Neurlogical Deficit
(verouderde, niet gebruikte term)
Volledige herstel > 24 uur (<3 dagen/ 6 weken)
Onvolledig herstel
• Progressive stroke: nog toenemend symptomen
• Completed stroke: geen verdere toenamen van symptomen
TIA: TRANSIENT ISCHEMIC ATTACK (‘MINISTROKE ’)
= episode van voorbijgaande neurologische uitval die niet langer duurt dan 24 uur a.g.v. focale cerebrale
ischemie
- Meestal niet langer dan 2 – 30 minuten
(50% binnen 30 minuten, 75% binnen 1 uur)
- Bij TIA met volledig herstel na meerder uren: bij onderzoek vaak klein infarct aantoonbaar
SYMPTOMEN EN OORZAKEN
• Plotseling begin (seconden tot minuten)
• Meestal ook plotseling eind
• Vaak voorbode van herseninfarct
• Meestal a.g.v. trombo-embolietje vanuit
atherosclerotische plaque bij carotisbifurcatie dat
weer snel wordt afgebroken (→ herstel van
perfusie)
• Overige oorzaken: embolie vanuit hart,
stollingsstoornissen, etc.
Er kan een stolsel ontstaan die vroeg of laat komt vast te
zitten omdat de vaten steeds meer verkleinen.
,PATHOFYSIOLOGIE VAN HERSENINFARCT
CBF: cerebral bloodflow: cerebrale bloeddoorstroming:
• Normaal ca. 50 ml/min./100g
• Onder de ca. 20 ml/min./100g → neuronen functioneel uitgeschakeld
• Onder de cqa. 10 ml/min./100g → neuronen sterven af
• Ischemische penumbra (letterlijk: halfschaduw):
Zone met CBF tussen de 10 en 20 ml/min./100g
➢ Functioneel uitgevallen
➢ Maar schade is reversibel bij tijdig herstel van de perfusie: binnen
3 – 4,5 uur
HERSENINFARCT : ETIOLOGIE (OORZAKEN)
1. Atherosclerose (= vetophoping in de binnenste laag van de arterie wand)
➢ Belangrijkste oorzaak: 70% van alle infarcten
➢ Mechanismen:
door embolisme (=afsluiting van aders/slagader): bv. Door trombo-embolie uit carotis-
traject
lokaal ter plaatsen van plaque (atheroom) bv. Door vorming trombus op ulcererend plaque
(intra- of extracraniaal)
2. Embolie uit hart
➢ Thrombo-emoblie (bv. Door stolselvorming bij atriumfibrilleren)
➢ Stukje van pathologische hartkleppen
Overige vaatafwijkingen → lokale afsluiting
• Arteriitis (ontsteking van arteriële vaatwand)
(bv. Bij auto-immuunziekte, na röntgenbestraling)
• Chronsiche hypertensie of diabeter mellitus
Patholoische verandering van de wand van kleine arteriën: microangiopathie (arteriolosclerose)
→ lacunaire infarcten
• Trombose door:
➢ Atherosclerose
➢ Trauma
➢ Stollingsneiging (door afwijking van de bloedsamenstelling)
• Ruimte-innemend proces (proces dat ruimte inneemt in de hersenen, kan door tumor)
➢ Mechanisme
Druk op omgeving → compressie bloedvaten
En bij tumoren evt. teven door:
ingroei in vaten
onttrekking van bloed aan omgeving
,INFARCT: PATHOLOGIE
• Perfusie-obstructie
Niet perse volleidg: al bij afname lumen van > 80-90%
Gevolg: necrose (weefselsterfte) → encefalomalacie =hersenverwerking
Door de zwelling is middenlijn verschoven
LACUNAIR INFARCT (HOLTE )
• Kleine lacune (holte kleiner dan 1,5 cm)
• Diep subcorticaal (onder schors) gelegen
• A.g.v. obstructie van naar diep subcorticale stof lopende eindarterie
• Etiologie: (?)
➢ Micro-atheroom (vetafzetting)
➢ Arteriolosclerose door hypertensie
• Talrijk aanweizg bij bepaalde vormen van vasculaire dementie
BLOEDIG CVA: INDELING (KUNNEN OOK ALLEBEI GEBEUREN)
Hemorragie = (bloeding) in hersenkwab
BIJ NIET-TRAUMATISCHE BLOEDINGEN IN DE HERSENEN ZIJN 3
OORZAKEN ( INTRACEREBRAL HEMORRHAGE ):
1. Hypertensie ( 36%)
2. Aneurysm (36%)
3. AV Malformatie (11%)
INTRACEREBRALE BLOEDING : ETIOLOGIE
• Chronische hypertensie
• Cerebrale amyloïd-angiopathie
Pathologische eiwitneerslagen in arteriewand bij ouderdom maken arteriën fragieler
• Basaal aneurysma (= verwijding) → door zwakte in de arteriewand kan aneurysma scheuren
• Arterio-veneuze malformatie (AVM) → misvorming
Veder o.a.
• Trauma
• Tumor
• Bloedingsneiging (bv. Door antistollingsmiddelen)
, CVA – symptomatologie
TIA-SYMPTOMEN: AFHANKELIJK VAN GETROFFEN ARTERIE
Voorbeelden
• Parese/paralyse in (deel van) lichaamshelft (=verlammingsverschijnselen/krachtverlies)
• Sensibiliteitsstoornis in (deel van) lichaamshelft
• Amaurosis fugax: blindheid aan 1 oog
• Hemianopsie → halfzijdige gezichtsvelduitval
• Afasie → taalfunctiestoornis
• Dysartrie → spraakstoornis
• Diplopie → dubbelzien
HERSENINFARCT : SYMPTOMEN
• Symptomatologie afhankelijk van getroffen stroomgebied
• Als gevolg van afsluiting van (tak van):
➢ A. carotis communis/interna
➢ A. cerebri media
➢ A. cerebri posterior
➢ A. cerebri anterior
➢ A. vertrebralis/basilaris
A. CAROTIS COMMUNIS/INTERNA: herseninfarct – symptomen
= stenose (=vernauwing) of afsluiting van → a. carotis communis/interna:
- Kan symptoomloos verlopen → de helft die het doet neemt de bloedvoorziening over
- Maar ook compleet hemisyndroom geven: halfzijdige neurologische uitval van motoriek en/of
sensibiliteit
A. CEREBRI MEDIA: herseninfarct – symptomen
Als gevolg van afsluiting in stroomgebied van a. cerebri media: onder andere:
• Contralaterale parese/paralyse (met piramidebaansyndroom)”
→ verlammingsverschijnselen of spasme
➢ Hemiparese/-plegie (1 helft)
(vaak door hersenbloeding ter plaatse van capsula interna)
➢ Bij corticaal infarct: vooral arm en aan gezicht
• Contralaterale hyp-/anesthesie: verminderd/afwezig gevoel
➢ Hemihyp-anesthesie
➢ Bij corticaal infarct: vooral arm en aan gezicht
CVA – inleiding
Cerebro (hersenen) – Vasculair (circulatie) – Accident (plotseling)
= acute verstoring van cerebrale circulatie → (focale) neurologische symptomen
→ functie uitval ligt aan het getroffen gebied
CVA (STROKE ): INDELING
- Ischemisch (onbloedig) = infarct (ca. 80%) → bloedprop, dus geen
bloed meer naar de hersenen
- Hemorragisch (bloedig) = bloeding (ca. 20%) → scheur in bloedvat
- TIA (transient Ischemic Attack) → duurt niet langer als 24 uur
Beroerte = niet medische term voor CVA
Apoplexie = verouderde term voor plotselinge bloeding in orgaan
(hersenbloeding = apoplexia cerbri)
TERMINOLOGIE : CVA VERSUS TIA EN RIND
Volledig herstel
• TIA: Transient Ischemic Attack (‘ministroke’)
Klassieke definitie: volledig herstel < 24 uur
• RIND: Reversible Ischemic Neurlogical Deficit
(verouderde, niet gebruikte term)
Volledige herstel > 24 uur (<3 dagen/ 6 weken)
Onvolledig herstel
• Progressive stroke: nog toenemend symptomen
• Completed stroke: geen verdere toenamen van symptomen
TIA: TRANSIENT ISCHEMIC ATTACK (‘MINISTROKE ’)
= episode van voorbijgaande neurologische uitval die niet langer duurt dan 24 uur a.g.v. focale cerebrale
ischemie
- Meestal niet langer dan 2 – 30 minuten
(50% binnen 30 minuten, 75% binnen 1 uur)
- Bij TIA met volledig herstel na meerder uren: bij onderzoek vaak klein infarct aantoonbaar
SYMPTOMEN EN OORZAKEN
• Plotseling begin (seconden tot minuten)
• Meestal ook plotseling eind
• Vaak voorbode van herseninfarct
• Meestal a.g.v. trombo-embolietje vanuit
atherosclerotische plaque bij carotisbifurcatie dat
weer snel wordt afgebroken (→ herstel van
perfusie)
• Overige oorzaken: embolie vanuit hart,
stollingsstoornissen, etc.
Er kan een stolsel ontstaan die vroeg of laat komt vast te
zitten omdat de vaten steeds meer verkleinen.
,PATHOFYSIOLOGIE VAN HERSENINFARCT
CBF: cerebral bloodflow: cerebrale bloeddoorstroming:
• Normaal ca. 50 ml/min./100g
• Onder de ca. 20 ml/min./100g → neuronen functioneel uitgeschakeld
• Onder de cqa. 10 ml/min./100g → neuronen sterven af
• Ischemische penumbra (letterlijk: halfschaduw):
Zone met CBF tussen de 10 en 20 ml/min./100g
➢ Functioneel uitgevallen
➢ Maar schade is reversibel bij tijdig herstel van de perfusie: binnen
3 – 4,5 uur
HERSENINFARCT : ETIOLOGIE (OORZAKEN)
1. Atherosclerose (= vetophoping in de binnenste laag van de arterie wand)
➢ Belangrijkste oorzaak: 70% van alle infarcten
➢ Mechanismen:
door embolisme (=afsluiting van aders/slagader): bv. Door trombo-embolie uit carotis-
traject
lokaal ter plaatsen van plaque (atheroom) bv. Door vorming trombus op ulcererend plaque
(intra- of extracraniaal)
2. Embolie uit hart
➢ Thrombo-emoblie (bv. Door stolselvorming bij atriumfibrilleren)
➢ Stukje van pathologische hartkleppen
Overige vaatafwijkingen → lokale afsluiting
• Arteriitis (ontsteking van arteriële vaatwand)
(bv. Bij auto-immuunziekte, na röntgenbestraling)
• Chronsiche hypertensie of diabeter mellitus
Patholoische verandering van de wand van kleine arteriën: microangiopathie (arteriolosclerose)
→ lacunaire infarcten
• Trombose door:
➢ Atherosclerose
➢ Trauma
➢ Stollingsneiging (door afwijking van de bloedsamenstelling)
• Ruimte-innemend proces (proces dat ruimte inneemt in de hersenen, kan door tumor)
➢ Mechanisme
Druk op omgeving → compressie bloedvaten
En bij tumoren evt. teven door:
ingroei in vaten
onttrekking van bloed aan omgeving
,INFARCT: PATHOLOGIE
• Perfusie-obstructie
Niet perse volleidg: al bij afname lumen van > 80-90%
Gevolg: necrose (weefselsterfte) → encefalomalacie =hersenverwerking
Door de zwelling is middenlijn verschoven
LACUNAIR INFARCT (HOLTE )
• Kleine lacune (holte kleiner dan 1,5 cm)
• Diep subcorticaal (onder schors) gelegen
• A.g.v. obstructie van naar diep subcorticale stof lopende eindarterie
• Etiologie: (?)
➢ Micro-atheroom (vetafzetting)
➢ Arteriolosclerose door hypertensie
• Talrijk aanweizg bij bepaalde vormen van vasculaire dementie
BLOEDIG CVA: INDELING (KUNNEN OOK ALLEBEI GEBEUREN)
Hemorragie = (bloeding) in hersenkwab
BIJ NIET-TRAUMATISCHE BLOEDINGEN IN DE HERSENEN ZIJN 3
OORZAKEN ( INTRACEREBRAL HEMORRHAGE ):
1. Hypertensie ( 36%)
2. Aneurysm (36%)
3. AV Malformatie (11%)
INTRACEREBRALE BLOEDING : ETIOLOGIE
• Chronische hypertensie
• Cerebrale amyloïd-angiopathie
Pathologische eiwitneerslagen in arteriewand bij ouderdom maken arteriën fragieler
• Basaal aneurysma (= verwijding) → door zwakte in de arteriewand kan aneurysma scheuren
• Arterio-veneuze malformatie (AVM) → misvorming
Veder o.a.
• Trauma
• Tumor
• Bloedingsneiging (bv. Door antistollingsmiddelen)
, CVA – symptomatologie
TIA-SYMPTOMEN: AFHANKELIJK VAN GETROFFEN ARTERIE
Voorbeelden
• Parese/paralyse in (deel van) lichaamshelft (=verlammingsverschijnselen/krachtverlies)
• Sensibiliteitsstoornis in (deel van) lichaamshelft
• Amaurosis fugax: blindheid aan 1 oog
• Hemianopsie → halfzijdige gezichtsvelduitval
• Afasie → taalfunctiestoornis
• Dysartrie → spraakstoornis
• Diplopie → dubbelzien
HERSENINFARCT : SYMPTOMEN
• Symptomatologie afhankelijk van getroffen stroomgebied
• Als gevolg van afsluiting van (tak van):
➢ A. carotis communis/interna
➢ A. cerebri media
➢ A. cerebri posterior
➢ A. cerebri anterior
➢ A. vertrebralis/basilaris
A. CAROTIS COMMUNIS/INTERNA: herseninfarct – symptomen
= stenose (=vernauwing) of afsluiting van → a. carotis communis/interna:
- Kan symptoomloos verlopen → de helft die het doet neemt de bloedvoorziening over
- Maar ook compleet hemisyndroom geven: halfzijdige neurologische uitval van motoriek en/of
sensibiliteit
A. CEREBRI MEDIA: herseninfarct – symptomen
Als gevolg van afsluiting in stroomgebied van a. cerebri media: onder andere:
• Contralaterale parese/paralyse (met piramidebaansyndroom)”
→ verlammingsverschijnselen of spasme
➢ Hemiparese/-plegie (1 helft)
(vaak door hersenbloeding ter plaatse van capsula interna)
➢ Bij corticaal infarct: vooral arm en aan gezicht
• Contralaterale hyp-/anesthesie: verminderd/afwezig gevoel
➢ Hemihyp-anesthesie
➢ Bij corticaal infarct: vooral arm en aan gezicht
